Het is bijna Pasen, de vastentijd is bijna voorbij. Nog twee dagen, en we mogen weer. Ik moet nu al denken aan een lekker stuk varkensvlees. Wist u dat varkensvlees ook symbool staat voor overheidsgeld?
Een vat varkensvlees
Hoe staat het met de verdeling van subsidies over de gemeenten en de politieke kleur van de minister?
De vergelijking komt uit het Amerika van de 19e eeuw. Landelijke politici deelden daar gezouten varkensvlees uit om stemmen te winnen. Rondom het begrip ‘een vat varkensvlees’ hangt de geur van vriendjespolitiek.
Nu, in de 21e eeuw, staat de term ‘een vat varkensvlees’ symbool voor de subsidies die ministers uitdelen aan gemeenten om daar stemmen te winnen. Het is een begrip in de theorie over de gemeentefinanciën. De vraag is: doen landelijke politici dat echt? Geven ministers echt daarom geld aan gemeenten? En geven ministers meer geld aan gemeenten die door partijgenoten worden bestuurd – zodat ze de kiezers in die gemeenten kunnen laten zien dat ze ‘leveren’?
In Groot-Brittanië is hier serieus onderzoek naar gedaan. Gebaseerd op overzichten van geldstromen van de regering naar gemeenten over tientallen jaren. En wat blijkt? Geven ministers meer geld aan gemeenten die worden bestuurd door partijgenoten? In Schotland gebeurt het niet. In Wales gebeurt het een beetje. En in Engeland gebeurt het echt wel – zowel door links als door rechts.
Geur van vriendjespolitiek
Engelse gemeenten krijgen tien tot achttien procent meer specifieke uitkeringen voor projecten als ze worden bestuurd door dezelfde politiek partij als de regering. En de zogenaamd objectieve verdeelformules worden drie procent gunstiger voor gemeenten waar partijgenoten besturen. Het geld voor de gemeenten wordt in Engeland dus niet goed en eerlijk verdeeld.
Hier in het brave Nederland is geen serieus onderzoek gedaan naar ‘een vat varkensvlees’. Ik weet niet waarom. Misschien is niemand hier ooit op het idee gekomen het te onderzoeken. Misschien is het te moeilijk om te onderzoeken. Misschien willen we de uitkomst niet weten.
Maar wat in Engeland kan gebeuren, kan hier ook. Zonder onderzoek kunnen we beter voorzichtig zijn. Dan is het verstandig om meer met objectieve formules te verdelen dan met aanvragen voor projecten. Dan is het verstandig om meerjarig te verdelen en niet elk jaar opnieuw te beslissen.
En dan is het verstandig om het hele kabinet te laten beslissen over de verdeling van geld aan gemeenten en niet individuele ministers.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.