Valt AI-gebruik af te dwingen? En is zo’n top-down benadering van AI effectief? Of zou het tegendeel waar zijn – worden er sneller toepassingen voor AI gevonden door werknemers het vertrouwen te geven om zelf aan de slag te gaan met AI?
Moeten bestuurders AI-gebruik afdwingen?
Is het beter om de inzet van AI top-down voor te schrijven, of om het bottom-up te organiseren?
Regel AI-gebruik bottom-up
Er zijn goede redenen om AI-gebruik bottom-up te organiseren. De kloof tussen de boardroom en de werkvloer is groot. Vaak weten bestuurders niet waar tijd bespaard kan worden, waar frustratie van werknemers zit en hoe die door automatisering verholpen kan worden. Is het dan handig als een bestuurder gaat voorschrijven of en hoe er AI moet worden gebruikt?
Wie denkt dat werkgevers benieuwd zijn hoe werknemers AI willen gebruiken, komt bedrogen uit. Een op de zes werknemers in Nederland geeft aan dat diens werkgever vraagt welke werkzaamheden met AI geautomatiseerd kunnen worden. Van de universitair opgeleide professionals wordt minder dan 25 procent om input gevraagd. De komst van AI is voor leiders dan ook de uitgelezen kans om zich meer te verdiepen in wat er op de werkvloer speelt.
De komst van AI is voor leiders de uitgelezen kans om zich meer te verdiepen in wat er op de werkvloer speelt.
Aaron Mirck
Top-down zo gek nog niet
Dat medewerkers zelf vaak goed weten hoe AI van waarde kan zijn, sluit overigens de mogelijkheid niet uit om verandering ook top-down te organiseren. Verandering is immers lastig en kan soms een duwtje in de rug gebruiken. AFAS balanceert tussen beide, zo blijkt. ’Hoewel we medewerkers veel vertrouwen en autonomie geven, komen sommige veranderingen pas tot stand als ze worden afgedwongen’, vertelt AFAS-CEO Bas van der Veldt.
‘Soms moet je het oude afsluiten om ruimte te maken voor het nieuwe. We hebben sinds 2008 geen printers meer op kantoor, zodat collega’s wel gebruik moeten maken van digitale systemen. Als iemand niet online invult wat hij heeft gedaan, dan wordt geconcludeerd dat hij dus niets heeft gedaan – want het is nergens in het systeem te vinden. Medewerkers komen het systeem pas in met 2FA [tweefactorauthenticatie, red.], zodat men gedwongen wordt om veiliger te werken.’ Het advies van de AFAS-CEO: wees hard op de inhoud en zacht op de mens.
Verwar kwaliteit niet met kwantiteit
AI-gebruik wordt steeds vaker verplicht, zodat het gebruik ervan wordt afgedwongen. Senior medewerkers gebruiken bijvoorbeeld minder vaak AI, dus koppelt Accenture de inzet van AI aan promoties, om het gebruik van AI te bevorderen. Experts stelden dat het een kwestie van tijd is voordat dit ook op de Zuidas zal gebeuren. En waarom zou het na verloop van tijd niet zelfs bij de (lokale) overheid ingevoerd kunnen worden?
Accenture koppelt de inzet van AI aan promoties, om het gebruik van AI te bevorderen.
Aaron Mirck
Een advocatenkantoor stelde zelfs een bonus van een miljoen beschikbaar, omdat medewerkers samen een miljoen AI-opdrachten hebben uitgevoerd in Copilot. Dat klinkt bijzonder effectief: een miljoen opdrachten voor Copilot.
Maar wie weet wat die opdrachten precies zijn geweest? Hoeveel van die opdrachten waren heel erg dom? Of erger nog: overbodig? Want veel van wat we AI-chatbots vragen, kan net zo goed aan een zoekmachine gevraagd worden - en dat scheelt nogal, qua CO2. AI-gebruik wordt zo afgedwongen, maar het is de vraag of het effectief is. Als een senior collega minder AI gebruikt, is hij niet per definitie minder effectief. Misschien stelt hij minder, maar betere vragen. AI is immers een tool, geen doel. Laten we kwantiteit niet verwarren met kwaliteit wat betreft kunstmatige intelligentie. Dat lijkt me wel zo, ahum, intelligent.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.