Gemeenten moeten beter zicht krijgen op desinformatie en andere ontwikkelingen in de online leefwereld van inwoners. TNO werkt daarom met een aantal gemeenten aan een aanpak voor ‘online inzicht’, zo wordt duidelijk tijdens een VNG-webinar over desinformatie. Er wordt ook gezocht naar een juridisch kader, zodat niet iedere gemeente afzonderlijk hoeft uit te zoeken wat binnen de privacywetgeving mogelijk is.
Gemeenten gestart met werkgroep desinformatie
De VNG werkt aan een actievere aanpak van desinformatie. De vereniging is deze week begonnen met een werkgroep desinformatie.
De aanpak moet gemeenten onder meer inzicht geven in welke verhalen online rondgaan en welke trends zich ontwikkelen. Daarbij moet niet naar individuele inwoners of doelgroepen worden gekeken, maar vooral naar narratieven. Ook kunnen indicatoren voor mogelijke strafbare feiten of incidenten worden gesignaleerd. In zulke gevallen kan een gemeente de informatie doorgeven aan bijvoorbeeld de politie.
Meer dan techniek nodig
Volgens TNO is daarvoor meer nodig dan alleen technische software. Gemeenten moeten ook vastleggen welke gegevens worden gebruikt, waarom dat gebeurt en hoe lang die worden bewaard. Daarnaast moeten medewerkers die met dergelijke systemen werken worden opgeleid en moet de inzet transparant zijn. TNO wil met een aantal gemeenten tegen het einde van het jaar in kaart hebben wat technisch nodig is en welke voorwaarden en waarborgen daarbij horen.
Dat is van belang omdat gemeenten volgens TNO ook een machtspositie hebben ten opzichte van inwoners. ‘Je hebt als gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid voor burgers, maar je hebt ook een machtsverhouding en daar moet je verantwoordelijk mee omgaan’, vertelde desinformatie-expert Gwenda Nielen.
Juridisch kader
Een knelpunt is volgens Nielen dat gemeenten nu afzonderlijk moeten uitzoeken wat juridisch mogelijk is. Zij pleit daarom voor een meer gestandaardiseerd juridisch kader. ‘Elke gemeente is dat nu met zijn eigen privacy officer of met eigen FG allemaal aan het uitzoeken.’ Volgens haar kan worden gekeken of daarbij afstemming met het ministerie van Binnenlandse Zaken mogelijk is. Gemeenten zouden dan bijvoorbeeld gebruik kunnen maken van templates. Een gemeente moet vervolgens nog steeds zelf onder meer een datamanagementplan en DPIA opstellen.
De zoektocht naar online inzicht komt voort uit de gedachte dat ontwikkelingen op internet uiteindelijk ook gevolgen kunnen hebben in de fysieke leefwereld. Zo werd tijdens het webinar het voorbeeld genoemd van protesten tegen de komst van een azc. Door online te volgen waarover wordt gesproken, of het sentiment verandert en of er meer oproepen tot actie verschijnen, zouden gemeenten eerder kunnen zien dat maatschappelijke onrust ontstaat.
VNG begint werkgroep
Ook de VNG werkt aan een actievere aanpak van desinformatie. De vereniging is deze week begonnen met een werkgroep desinformatie. Daarmee wil de VNG samen met gemeenten concrete projecten opzetten en in de praktijk testen wat wel en niet werkt.
De VNG wil daarnaast verschillende bestaande initiatieven met elkaar verbinden. Daarbij worden onder meer de Academische Werkplaats in Amsterdam en het Living Lab Desinformatie genoemd. Ook denkt de vereniging aan een databank met voor gemeenten relevante kennis en wil zij het onderwerp bestuurlijk agenderen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.