Nederlandse gemeenten zetten steeds vaker stappen in het gebruik van artificial intelligence (AI). Ze experimenteren met toepassingen en werken aan visie, strategie en beleid. Tegelijkertijd blijft de borging van privacy, regie en digitale soevereiniteit een aandachtspunt. Dat blijkt uit de AI Monitor Gemeenten 2025 van M&I/Partners, gebaseerd op onderzoek onder dertig gemeenten en verdiepende interviews.
Gemeenten boeken vooruitgang met AI, maar hebben nog veel huiswerk
De borging van privacy, regie en digitale soevereiniteit blijft een aandachtspunt.
Vooral generatieve AI wint snel terrein binnen gemeenten. Toepassingen die teksten automatisch schrijven, samenvatten of analyseren worden veel gebruikt, met name in de bedrijfsvoering. Deze technologie ondersteunt medewerkers bij administratieve taken en helpt processen efficiënter te maken.
Vooruitgang op beleidsniveau
Ook op beleidsniveau is vooruitgang zichtbaar. Steeds meer gemeenten beschikken over een AI-visie, strategie of beleidskaders, een toename ten opzichte van een jaar eerder. Tegelijkertijd worden embedded AI-toepassingen minder vaak als zodanig herkend en zijn zelfontwikkelde AI-oplossingen nog relatief schaars, al is er wel sprake van groei.
Gemeenten zien AI vooral als middel om efficiënter te werken, het werkplezier te vergroten en de dienstverlening te verbeteren. Daarnaast kan AI bijdragen aan het opvangen van capaciteitstekorten. Daartegenover staan zorgen over onder meer privacy, informatiebeveiliging en het behoud van regie. Ook wordt gewezen op het belang van AI-geletterdheid en het risico op een ongecontroleerde groei van AI-tools.
Digitale soevereiniteit
Digitale soevereiniteit krijgt vooralsnog beperkte aandacht. Slechts een klein deel van de gemeenten maakt bewust de keuze voor Europese AI-oplossingen boven niet-Europese varianten. Hoewel veel gemeenten trainingen in AI-geletterdheid aanbieden of ontwikkelen, heeft nog maar een beperkt deel van de medewerkers deze gevolgd.
Wel werken veel gemeenten aan transparantie rondom hun AI-gebruik. Een groot deel heeft algoritmen vastgelegd in een algoritmeregister of is daarmee bezig, zodat inzicht wordt geboden in de inzet en werking van deze systemen.
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.