Advertentie
carrière / Nieuws

Een op de vijf rijksambtenaren moet eruit

In het hoofdlijnenakkoord staat dat het aantal rijksambtenaren structureel met ruim een vijfde moet worden verminderd.

16 mei 2024
ambtenaar.jpg

Eén op de vijf rijksambtenaren moet de overheid verlaten. Dat staat in de budgettaire bijlage van het hoofdlijnenakkoord dat vier partijen gisteren sloten. Vanaf 1 januari 2026 gaat ook een nullijn gelden voor rijksambtenaren én politieke ambtsdragers voor één jaar. De nullijn moet de loonontwikkeling van rijksambtenaren matigen.

Projectleider Flexwoningen

JS Consultancy
Projectleider Flexwoningen

Unitmanager Bedrijfsvoering en Financiën

Stroomopwaarts via Galan Groep
Unitmanager Bedrijfsvoering en Financiën

Een jaar nullijn

De nullijn moet een bezuiniging van 600 miljoen opleveren, verwachten de vier partijen PVV, VVD, NSC en BBB. Ze wijzen erop dat recent een nieuwe cao rijk is afgesloten voor de periode van 1 juli 2024 tot en met 31 december 2025. ‘Onderdeel daarvan is een gemiddelde loonstijging van 9,7 procent. Deze cao blijft in stand.’ Maar daarna gaat de nullijn dus gelden voor één jaar.

Groei ambtenaren 'meer dan teruggedraaid'

De partijen schrijven in het hoofdlijnenakkoord dat de groei van het aantal ambtenaren en de inzet van consultants bij (kern-)departementen van de afgelopen jaren ‘meer dan teruggedraaid’ wordt, ‘waarbij uitvoerende diensten worden ontzien’. De bezuiniging moet structureel 1 miljard opleveren en loopt op van 239 miljoen in 2025 tot 904 miljoen in 2028. Deze ‘taakstelling’ moet wel worden gekoppeld aan het verminderen van regels en administratieve lasten voor de samenleving en de uitvoering.

Duidelijke keuzes in kerntaken

Tussen 2018 en 2022 kwamen er ongeveer 25.000 fte aan rijksambtenaren bij, een toename van 22 procent, memoreren de partijen. ‘Het doel is de apparaatsuitgaven structureel te verminderen met 22 procent.’ Zij noemen dit een ‘stevige ingreep op het ambtelijk apparaat’ die ‘niet is op te vangen door efficiënter te gaan werken, maar vraagt om duidelijke keuzes in kerntaken van de rijksoverheid’.

Door nu nog eens keihard te snoeien, gaat een overheid niet beter functioneren

FNV-voorzitter Tuur Elzinga

Roemernorm hanteren

In de budgettaire bijlage staat dat vooral de kerndepartementen, externe inhuur en communicatie de bezuiniging zullen merken. Voor externe inhuur zal rijksbreed de Roemernorm worden gehanteerd. Volgens die norm moeten uitgaven aan externe inhuur onder de 10 procent van de totale personele uitgaven blijven. Verder worden ‘werkzaamheden voor communicatie’ teruggebracht tot het niveau van 2018. Er worden wel extra middelen uitgetrokken voor onderdelen van de rijksdienst die aan de NAVO-doelstellingen werken en de NCTV, AIVD en MIVD.

Geen enkele noodzaak

Vakbond FNV is erg ontstemd over de voorgenomen bezuinigingen op het ambtelijk apparaat. ‘Een op de vijf ambtenaren moet eruit. Een absurde operatie die tot nog veel meer problemen in de uitvoering zal leiden’, aldus voorzitter Tuur Elzinga. De vakbond ziet mede de aangekondigde nullijn voor ambtenaren als ‘rechtstreekse aanval op de vakbeweging’. ‘Er is daarvoor geen enkele noodzaak, de overheidsfinanciën zijn kerngezond.’ Het noodzakelijk herstel van publieke diensten blijft uit, want ‘daarop wordt juist snoeihard bezuinigd’. De overheid loopt telkens vast, ‘onder andere door de vele bezuinigingen’. ‘Door nu nog eens keihard te snoeien, gaat een overheid niet beter functioneren.’

Reacties: 14

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

R. D.
Goed idee, de overheid krijgt nu al niet al het geld gespendeerd wat het mag uitgeven en haalt nu al alle doelen niet. Puik plan. Bedankt kabinet Karbonade 1!
P. Smit
Manmanman, wacht toch eerst eens even af wat er gebeurt en wat het effect daarvan is. Of bent u nu al vergeten wat voor zooi 4 kabinetten Rutte hebben veroorzaakt?
R. D.
Ja die vier kabinetten hebben een vreselijke zooi veroorzaakt, zeker. Maar denk je nou echt dat de oplossing hiervoor nog méér rechts beleid met weer diezelfde VVD is? Mooi niet, dit gaat niks oplossen, juist niet. Wacht maar eerst eens even af wat er gebeurt en wat het effect daarvan is, maar in ieder geval niet positief.
P. Smit
Wat was er dan zo rechts aan het beleid ondanks dat de VVD meeregeerde? De VVD stond voor minder regulering en jezelf redden. Nou dat hebben we gezien: er zijn onder Rutte enorm veel wetten en regels bijgekomen, er zijn er maar weinig afgegaan. En nee, nu niet de schuld geven aan de corona, wie opgelet heeft wist aan de voorkant al dat dat een hoax was.

Trouwens: is het u wel eens opgevallen dat in het EP de VVD en d66 in dezelfde fractie zitten? Daaruit blijkt dat de VVD helemaal niet (meer) rechts is.
R. D.
Het om zeep helpen van de woningmarkt bijvoorbeeld, alle fiscale voordeeltjes voor allerhande grote bedrijven, zoals de fossiele subsidies. Economisch is er hard rechts beleid gevoerd.

En maar goed ook dat er niet minder gereguleerd is en iedereen zichzelf zou moeten redden... kan je nagaan wat voor tyfuszooi Nederland dan wordt, manmanman.

Met corona een hoax noemen diskwalificeer je jezelf al als normale discussiepartner...

Je laatste stelling raakt ook kant noch wel. Het kan namelijk ook andersom, je kan ook twijfelen aan hoe links/midden de D66 is. Economisch zijn zij behoorlijk rechts, cultureel minder. Bovendien is er in Europese fracties geen fractiediscipline dus is er alle vrijheid om anders te nemmen. Daar gaat je argument.
Nico Bos
Veel rijksambtenaren zijn doorstromers van lagere overheden, die kunnen dan mooi het chronisch tekort daar weer compenseren. Waar een absurde CAO niet goed voor is. Nu ook 20% van die 32.000 EU ambtenaren nog de wacht aanzeggen.
Michel Schmidt
Dringt het wel goed door tot (rijks)ambtenaar dat we sinds de jaren 80 13 parlementaire enquêtes hebben gehad? Elke 3 jaar maken jullie dezelfde fouten zonder ook maar iets te hebben geleerd van de uitkomsten van die enquêtes die overigens steeds hetzelfde zijn. Daarbij komt nog dat het ambtenaren volledig vreemd is om verantwoording af te leggen over de beslissingen die ze nemen. Autoriteiten die op eigen initiatief, dus buiten de 2de Kamer der Staten Generaal om, menen extra eisen te kunnen stellen aan wet- en regelgeving. Misschien is het een goed idee om dagelijks je afgelegde eed of belofte nog eens hardop uit te spreken zodat je de essentie ervan naar de Nederlandse samenleving toe (weer) begrijpt.
R. D.
En jij denkt dat het de ambtenaren zijn die schuldig zijn? Zij voeren alleen maar uit he. De politiek beslist en zet de toon..
Nico Bos
Alle wetsvoorstellen komen van ambtenaren die hun eigen toon zetten en de kamer vaak voor het blok zetten met discutabele argumenten. Neem bv. de mislukte gokwet Kansspelen op afstand (Koa) die er door VVD lobbyisten en ambtelijke misleiding doorheen gekomen is. Pim Fortuin opperde al de mogelijkheid om ambtenaren te ontslaan op basis van hun persoonlijk gedachtengoed. De Amerikanen sturen ook na elke wisseling van de macht alle ambtenaren uit de "verkeerde" club gewoon naar huis, want die ondermijnen het nieuwe beleid.
Hielco Wiersma
De toename van het aantal ambtenaren bij het Rijk is de laatste jaren bovenmatig gestegen. Dit in tegenstelling tot het personeelsbestand bij de medeoverheden. Dat hier dus wordt ingegrepen is niet verkeerd. Begin met de invoering van een personeelsstop en het verschuiven van personeel naar werkplekken waar de nood hoog is of wordt. Daarnaast kan veel worden bereikt via deregulering en personeelsbestanden beter af te zetten tegenover de noodzakelijke personele capaciteit.
Eén jaar nullijn voor ambtenaren zal als voorbeeldfunctie tevens een gunstig effect hebben op de loonontwikkeling in het bedrijfsleven. Zo krijgt de economie gelegenheid om na alle inflatoire invloeden van de laatste jaren weer op adem te komen.
Hielco Wiersma
@Michel Schmidt. De politiek bedenkt het beleid en is daarvoor verantwoordelijk. Ambtenaren verstrekken alleen maar adviezen en nemen op beleidsniveau helemaal geen beslissingen.
P. Smit
Ambtenaren hebben wel invloed op wat ze hun bestuurders voorleggen. En wat niet.
Nico Bos
De besluiten worden door de politiek genomen op basis van ambtelijke adviezen, en die kunnen aardig worden ingekleurd door belanghebbenden uit de coalitie, zo gaat dat al jaren.
Hielco Wiersma
@P. Smit. Over alles waar bestuurders om roepen of wat ze urgent vinden krijgen ze advies of behoren ze advies te krijgen. Bij afwijkingen is er overleg met het ambtelijk management.
Advertentie