Uit de leunstoel. Actie!

Peter Kanne is een bekende opiniepeiler van Ipsos I&O met een grote staat van dienst. Hij verschijnt geregeld in de media op verkiezingsavonden, maar ook op andere dagen om de stemming in ons land te duiden. Zijn nieuwe boek draagt de omineuze titel Lang zal ik lekker leven.

Zorgen over de Nederlander

Aan de hand van objectieve cijfers, opinie- en wetenschappelijk onderzoek illustreert hij wat de genotzuchtige Nederlander doet, en vooral wat hij niet doet. Het boek is makkelijk toegankelijk en vat heel veel onderzoeksmateriaal op een heldere wijze samen. Kanne beschikt over een gouden pennetje, waardoor zijn boek ongetwijfeld een breed publiek zal gaan bereiken. In zeven hoofdstukken vraagt hij zich af hoe welvarend, individualistisch, hardwerkend, communicerend, gezond, duurzaam en democratisch de Nederlander is.

Kanne bekijkt de domeinen de economie, de arbeidsmarkt, de manier waarop we communiceren, onze fysieke en mentale gezondheid, het klimaat en onze democratie. Hij maakt zich om te beginnen zorgen over de Nederlander. “Het vaste patroon: het systeem – de markt, big tech, een weifelende overheid, onze niet-aflatende behoefte aan prikkels – houdt ons in een houdgreep en houdt daarmee consumentisme en genotzucht in stand. Maar wij consumenten, burgers, kiezers laten het ons erg makkelijk aanleunen.

En dat is riskant, want het gaat door de bank genomen weliswaar goed met ons, maar er komen grote uitdagingen op ons af”, aldus Kanne. Onze beperkte weerbaarheid wordt verder ondermijnd door allerlei bedreigingen. Onze individuele geneugten ondermijnen op hun beurt de (collectieve) weerbaarheid. We verweken door onze genotzucht, raken steeds afhankelijker en zijn minder weerbaar.

Kanne wil weten of dat alles onomkeerbaar is en of daar nog iets aan te doen valt. Hij schetst ons een weg zodat we ons minder laten verleiden door externe prikkels en genot en ons weerbaarder maken voor de grote uitdagingen die op ons afkomen. Er ligt een belangrijke taak voor de burger zelf weggelegd. Kanne schrijft “We moeten ons niet langer verschuilen achter overheid en het bedrijfsleven maar zelf in actie komen. Voor een belangrijk deel ligt het antwoord in het collectief, de gemeenschap. In contact met elkaar bouwen we meer weerbaarheid op dan alleen. Maar het zijn individuen die dat collectief met elkaar moeten vormen.”

Dit betekent dat we als individuen betrokken op elkaar moeten zijn. Dan wordt het ook mogelijk om daadwerkelijke veranderingen te bereiken en meer toe te voegen aan de samenleving waarin we leven. Het boek eindigt hoopvol omdat voorbeelden worden genoemd van burgers en collectieven die zich proberen te ontworstelen aan de verdrukkende kracht van het systeem en daar iets anders tegenoverstellen.