of 59082 LinkedIn

Oude kantoorleven lijkt definitief passé

De functie van het kantoor is in deze eerste zes weken van massaal thuiswerken volledig veranderd, stelt Wouter Oosting directeur Workplace Strategy & Innovation van vastgoedadviseur CBRE. In een whitepaper kijkt hij vooruit naar hoe kantoren gaan veranderen. Het oude kantoorleven lijkt voorbij, maar het kantoor blijft relevant. ‘Nabijheidscontact is op lange termijn onmisbaar.’

De functie van het kantoor is in deze eerste zes weken van massaal thuiswerken volledig veranderd, stelt Wouter Oosting directeur Workplace Strategy & Innovation van vastgoedadviseur CBRE. In een whitepaper kijkt hij vooruit naar hoe kantoren gaan veranderen. Het oude kantoorleven lijkt voorbij, maar het kantoor blijft relevant. ‘Nabijheidscontact is op lange termijn onmisbaar.’

Hoezo is die functie van een kantoor ineens volledig veranderd?
‘Dit staat los van of je werkte in een open kantoortuin of in een gesloten kantoor. Je gaat er heen om te werken. Nu zijn we gedwongen om thuis te werken. Na zes weken zie je de massale omarming van digitaal samenwerken. Meer en meer komt de vraag op: denken we niet te binair over waar we werken? Dat kan thuis, op kantoor en op andere plekken. Dat hoeft niet per se op kantoor. Digitale samenwerking is veel meer van toepassing dan van tevoren gedacht. Uit onder meer ons onderzoek, bij klanten blijkt de bereidheid om daarover na te denken gestegen. Voorheen was dat nog moeilijk. Nu wil men nadenken over een visie hierop. Een groot deel van de kantoorruimte is nu werkplek en een beperkt deel voor vergaderen, koffiebar of het bedrijfsrestaurant. Dat gaat veranderen: het kantoor wordt meer een plek om elkaar te ontmoeten, te overleggen, minder om individueel te werken. Daar zijn andere plekken voor. Bij de employee experience gaat het om wat voor beleving je wilt bieden aan klanten en medewerkers. Het dna van de organisatie wil je voelen, proeven en ruiken. Dat moet niet alleen functioneel zijn. We hadden verwacht dat trends voor de toekomstige werkplek in 2030 werkelijkheid zouden worden, maar die komen door aanpassingen vanwege de Covid-19-pandemie nu versneld op ons af.’

Wat betekent dit voor de inrichting van kantoren?
‘In de kwaliteit van de werkomgeving gaat het straks meer om het faciliteren van nabijheidscontact. Natuurlijk heb je nu nog te maken met social distancing, maar nabijheidscontact is ook verlangen om elkaar te zien en elkaars mimiek en beweging. Met inachtneming van de covid-19-regels krijg je  daarvan een andere invulling, van het aantal tafels en stoelen. Daarvan kun je minder dan de helft inzetten als je anderhalve meter afstand van elkaar moet houden. De WHO adviseert trouwens 1 meter afstand. Dat hanteren ze ook in Azië. Het CBRE-kantoor in Hongkong komt daarmee op 50 procent van de werkplekken die het eerst had, in Shanghai 80 procent. Maar bij die laatste dragen ze nu wel mondkapjes. Als social distancing nog verplicht is, dan zullen we mensen in de eerste periode van terug naar kantoor toch in enige mate moeten beschermen. Hoe lang is onduidelijk. De huidige mindset leidt ertoe om erover na te denken: waarom gaan we naar kantoor en wat hebben we dan nodig? Het gaat dan met name om het invullen van contact, de beleving wordt veel relevanter.’

Je hebt het ook over het aanbieden van een ‘gezonde werkplek’. Wat houdt dat in?
‘In de eerste periode wordt het best spannend. Het gaat eerst om veiligheid en gezondheid. Je gaat naar je werk en het eerste besmettingsgevaar is in de trein. Is de luchtinstallatie in het gebouw wel schoon en veilig? Wordt er voldoende schoongemaakt? Is er een aandacht voor een gezonde werkomgeving? Dat worden de vragen. En welke plekken elders zijn wel en niet geschikt om te werken? Als je gestructureerd thuiswerkt, wie is nu dan verantwoordelijk voor die werkplek? Het gaat daarom om de werkplekstrategie erachter: het kantoor is open met een beperkter aantal werkplekken, dus je hebt nooit iedereen op kantoor. Wat is daarvoor je plan? Vraag je af wat komen mensen daar doen? Hoe ga je dat dan faciliteren? Werk je met teams A en B, naar voorkeuren of werkstijlen? Plaatsonafhankelijk werken wordt veel belangrijker voor die werkplekstrategie.’

Ik las over het mogelijk maken van een touchless werkomgeving, waarin werknemers gebruik kunnen maken van handgebaren en stemcommando’s. Wat moet ik me daarbij voorstellen?
‘Bij de angst voor besmetting hoort dat je nadat je iets hebt aangeraakt toch aan je gezicht zit. Het gaat bij smart solutions vaak over convenience, maar de focus is veel meer nodig op veiligheid. Zoals een deur openen met je telefoon. Je kunt beter inspelen op touchless als onderdeel van je smart-benadering. Kan iets ook via een app dat eerst fysieke aanraking vereiste? De technieken zijn er, we moeten nu nadenken over de gewenste toepassing. Kortom, we worden nu geconfronteerd met zo min mogelijk aanraken. Dat vergt een andere visie op smart. Bovendien: als er een virusuitbraak is, wie zijn er dan binnen? Daar kun je sneller op reageren door anders te registreren uiteraard onder voorbehoud van privacywetgeving. Er zijn veel invalshoeken van smart, maar we zullen steeds meer met name inspelen op de gezonde veilige werkomgeving.’

En raken we door deze versnelde aanpassingen ook af van de kantoortuin?
‘Er is veel discussie over de kantoortuin. Maar in hoeverre bestaat dat concept nog? In 1950 was het tafels in open ruimte. Dat is de meest basale vorm. Nu heb je het meer activiteit gerelateerde werken: wel een open ruimte, maar daarbinnen kunnen mensen ruimtes kiezen die het beste bij hun activiteiten passen. Je krijgt een mix van open en gesloten ruimtes. Dat kun je ook scharen onder open kantoren. De onderliggende vraag is: je wilt mensen ruimte bieden die het best bij hun activiteiten past, de optimale werkomgeving. Hoe we dat faciliteren moeten we nog steeds invullen. Maar het delen van tafels en stoelen kan in veel gevallen niet meer. Je kunt niet meer een uur in een hok vergaderen en ervan uitgaan dat die daarna meteen beschikbaar is voor een ander. Dat is een ander chapiter. Besmettingsgevaar leidt tot een andere conclusie. Misschien kun je als werknemer een plek voor één dag reserveren en dat die aan het eind van de dag grondig wordt gereinigd.’

Op de lange termijn is nabijheidscontact onmisbaar, zeg je. Hoe dat dan zal gaan met dat ‘nabijheidscontact’. Je blijft toch op afstand. Hoe ‘sociaal’ kun je nog zijn op kantoor?
‘Co-creatie en creativiteit komen beter tot uiting door het lezen van houdingen en gezichtsmimiek.  Je moet dan fysiek bijeenkomen en dat moet je faciliteren. Een voortgangsoverleg kan ook digitaal.
Het kantoor alleen Covid-19-proof maken is niet goed genoeg. De anderhalve meter is niet genoeg. De eisen en richtlijnen kunnen veranderen en daar moeten organisaties slimmer over nadenken. Wat gebruik je op korte termijn en wat doe je als er een vaccin is? Hoe ziet jouw post-covid kantoor eruit? Die vragen krijgen we uit de technologiesector, maar ook van gemeenten. Er was zelfs een bedrijf die een totaal andere functie wilde voor het huidige kantoor.’

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Elias (mens) op
@Elias, goed om te lezen dat je het met me eens bent en dat het verschil tussen bacterie en virus nu voor jou ook duidelijk is.

Ik heb nergens gezegd dat ik de voorgaande periode ontken of mijn ogen daarvoor sluit. Ik gaf alleen aan dat een essentieel onderdeel niet is meegenomen in het verhaal.

Daarom heb ik consequent gewezen op het belang van een integrale blik m.b.t. de afgelopen periode, huidige situatie en de toekomst.

Door Nuchter op
Open deur @Elias. Inlezen hoeft niet. Gedaan. En wie zegt dat ik voor 1-dimensionaal kijken ben? Juist niet zou ik zeggen. Maar sluit je ogen niet voor de feiten die de afgelopen maanden ook naar voren zijn gekomen. Korte termijngeheugen helpt ons niet verder om uit deze situatie te komen. Dus inderdaad integraal kijken vanuit ervaring in het verleden en een open blik naar de toekomst. En dus ook niet eenzijdig het huidige beleid afkraken.
Door Elias (mens) op
@Nuchter, voor mij is het verschil tussen virus en bacterie duidelijk en enige basiskennis m.b.t. de werking van ons immuunsysteem is mij ook niet vreemd.

Ik zou je willen adviseren om je in te lezen hieromtrent.

1-dimensionaal kijken naar een uitdaging (lees: huidige crisis) zorgt voor een tunnelvisie en hierdoor mis je veel aspecten die van belang kunnen zijn voor de 'oplossing'.

Daarom is een integrale aanpak essentieel, wat mij betreft.
Door Nuchter op
@Ben: zou je alleen maar even willen verwijzen naar Brazilië. Daar "viel het ook wel mee met het griepje" volgens de president. In de VS zei iemand dat ook. Laten we het maar niet hebben over de lijken die in Equator op straat lagen. Of zelfs in Spanje en Italie. De dalende lijn in Nederland kwam helemaal overeen met de voorspelling van daling 14 dagen na 16 maart. Waarom toch die twijfel Ben? Wetenschappelijk bewezen is het niet. Daar heb je gelijk in. Voor wetenschappelijk onderzoek is meer tijd nodig. Tijd die er soms niet is. Achteraf weet iedereen wat de beste keuze is. Soms denk ik wel eens laten we alles weer volledig open gooien en doen of er nooit iets was. Dan zien we wat het effect zonder lockdown is. Slechts hiermee zijn sommigen (tijdelijk) te overtuigen.
Door Ben (jurist) op
Als ik de reacties hier lees dan zie ik interessante opinies zoals van Elias en Alexander; de suggesties die de laatste doet zijn prima over te nemen zonder dat je een duur bureau hoeft in te schakelen. Common sense en nog gratis ook. Nuchter daarentegen beweert dat door de strenge regels de lijn is omgebogen. Misschien wel, misschien niet; wetenschappelijk bewezen is het niet. Zo onderschat als het eerst was door dezelfde experts is het niet, maar zo apocalyptisch als men het later aangaf is het ook bij lange na niet.
Door Nuchter op
Onze kritische ambtenaar/manager is toch een beetje de weg kwijt als hij stelt dat de kans groter is dat je omkomt door een verkeersongeval dan door corona. Vorig jaar kwamen er 661 mensen om het leven door een verkeersongeval. Aantal coronadoden: 5.168 volgens de officiële cijfers en volgens he CBS aanzienlijk meer. Dus…. verkondig hier geen onzin svp. Het lijkt dat steeds meer mensen vergeten hoe snel de lijn opliep met het aantal slachtoffers door corona. Door de strenge regels, is de lijn omgebogen. Zonder de maatregelen hadden we hier ook ziekenhuisgangen volg slachtoffers kunnen zien, zoals op andere plaatsen in de wereld. En ja; we moeten straks weer gewoon gaan werken. En ik hoop ook dat we elkaar straks weer " kunnen knuffelen" met een verjaardag. Maar zolang het virus onder ons is, zullen we na moeten denken over oplossingen. Zoals in dit artikel. En voor degene die de vergelijking maken met "nuttige bacteriën"; zou toch even ten eerste het verschil tussen een bacterie en een virus "googelen" en die vergelijking dan niet zo snel maken.
Door Alexander op
Dat gedoe met verschillende soorten werkplekken was de modetrend. Allerlei werkgevers deden mee. Dat praktijk is dat de vroegkomers de afgesloten hokjes bezetten, en de rest gedwongen in de open middenruimtes zit, in de herrie, op vieze flexplekken, waar in het najaar en de winter bijna iedereen continu verkouden was. Het voordeel van de huidige coronacrisis is dat we van deze modetrend af zijn. Wat mij betreft komt dit nooit meer terug. Waarom met 500 of 1000 mensen waarvan de meesten elkaar nooit nodig hebben in één gebouw zitten?

Van de oude vergadercultuur moeten we ook nog af. We overleggen nu te veel digitaal als vervanging van de oude manier van werken. Is nog steeds niet erg productief. Mensen zullen toch echt zelfstandiger moeten worden, meer zelf beslissingen moeten nemen, en niet meer overal voor gedekt willen zijn.

Dan wordt een combi van thuis werken, regelmatig bellen, regelmatig een digitaal overleg dat echt over de inhoud gaat, en 1x in de zoveel weken een moment om met elkaar te sparren en brainstormen in een creatieve ruimte in een zaal bij een horeca-ondernemer, een prima toekomst.

Het ouderwetse kantoorgebouw is daarvoor niet meer nodig. Maak daar maar appartementen van. Het klimaat, milieu en de woningbehoefte hebben baat bij het echte nieuwe werken, niet wat daar de afgelopen 10 jaar voor door moest gaan. Eigenlijk hoor ik ook bij de collega's helemaal niemand meer die terug wil naar de oude situatie. Niemand mist het 10 jaar terug voor veel geld 'gemoderniseerde' (maar eigenlijk verslechterde) kantoor. Dat geld had beter in een supergoede ICT gestoken kunnen worden.
Door Kritische ambtenaar (Manager) op
Helemaal eens met Elias. Op deze manier veranderen we allemaal langzaamaan in kasplantjes die bij het minste of geringst (griep)virusje massaal ziek worden. Om dan vooral heel hard te roepen: 'Zie je wel dat we nog beter moeten schoonmaken en nog meer afstand van elkaar moeten houden'. Op deze manier wordt het helemaal een self fulfilling prophecy.
Laten we vooral kritisch blijven en elkaar niet continu angstgevoelens aanpraten. De kans dat je overlijdt door een verkeersongeluk is groter dan dat je door Corona overlijdt en toch weerhoudt het niemand om in de auto of op de fiets te springen.
En dat het immuunsysteem in een kantoor een beetje geprikkeld wordt lijkt me helemaal niet verkeerd. Zorg voor een gezond eet- en bewegingspatroon. Dat biedt je waarschijnlijk meer bescherming dan een desinfectiegel of iets dergelijks.
Door Elias (mens) op
Helaas wordt er met geen woord gerept over wat het effect is op ons immuunsysteem als we niet meer worden blootgesteld aan bacteriën en virussen, omdat alles 'steriel' moet zijn. 'Goede' bacteriën hebben positieve functie en een gunstig essentieel effect op ons immuunsysteem.

Met andere woorden er is denk ik behoefte aan goed onderbouwd en integraal onderzoek, voordat we ons zomaar door commerciële belangen laten leiden (lees: lijden)
Door Jan Willems (Directeur) op
Interessante inzichten van de heer Oosting. Wat mist is de rol van de werknemer, zeker als die projectmatig werkt. Het begint bij goede communicatie over maatregelen en protocollen, maar daarna is van belang dat werknemers zelf (mee)bepalen wanneer en waar ze werken. Een digitaal en realtime systeem zoals FlexWhere helpt daarbij. Werknemers zien dan op hun mobiel of laptop waar - en of- hun collega werkt, welke werkplekken beschikbaar zijn en of vergaderruimtes inzetbaar zijn. Want, zoals de heer Oosting terecht stelt, is fysiek samenkomen in sommige situaties noodzakelijk.

Vacatures

Van onze partners

Mystery Burger: de podcast

Even genoeg naar uw scherm gestaard?  Beluister vanaf nu de columns van de Mystery Burger als podcast!