Advertentie
sociaal / Nieuws

'Asielkosten na 28 jaar nog steeds niet onder controle'

Doordat opvanglocaties te vroeg worden gesloten, is de overheid vaak afhankelijk van dure noodoplossingen, ziet de Algemene Rekenkamer.

ANP
18 januari 2023
Leeg ziekenhuis mogelijk voor asielopvang geschikt
Shutterstock

Het lukt de overheid maar niet om de kosten voor de opvang van asielzoekers in de hand te houden omdat de opvang steeds opgebouwd en dan weer afgebroken wordt. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek. Die waarschuwt daar al 28 jaar voor, maar ziet vooralsnog geen reden om aan te nemen dat het beter zal worden.

Kosten hoger dan begroot

De asielopvang kost al lange tijd veel meer dan begroot. Zo was de verwachting dat de opvang vorig jaar ruim 500 miljoen zou kosten, maar viel de rekening uiteindelijk meer dan een miljard euro hoger uit. Zo gaat het vaak, stellen de rekenmeesters vast. Dat is omdat er steeds nieuwe opvangcrises ontstaan, ook als gevolg van beleid van de overheid zelf.

Locaties gesloten

Steeds als er minder asielzoekers naar Nederland komen, worden opvanglocaties gesloten. Als er vervolgens weer meer mensen komen, moet er met spoed worden opgeschaald. Dat leidt tot slechtere opvang tegen hogere kosten, aldus de Rekenkamer. Bovendien hebben staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet goed in beeld hoeveel dat kost, nog los van alle maatschappelijke onrust die dit beleid met zich meebrengt.

Structureel beschikbaar

De Rekenkamer zegt dat het nu niet goed mogelijk is om vast te stellen hoeveel bedden er structureel beschikbaar moeten zijn om zo efficiënt mogelijk met belastinggeld om te gaan. Het is duidelijk hoeveel een opvangplek grofweg kost: 70 euro per dag voor een bezet bed en 47 voor een onbezet bed. Als ook duidelijk is hoeveel het kost om het aantal bedden op- en af te schalen, kan pas een goede afweging gemaakt worden. De Rekenkamer heeft die kosten in dit onderzoek ook niet kunnen berekenen.

Noodoplossingen zijn duur

Staatssecretaris Van der Burg zegt in een reactie dat het goed is om de 'feiten en cijfers op een rij' te hebben, al verbazen de uitkomsten hem niet. 'De cijfers tonen wederom aan dat een te volle opvang en noodoplossingen voor bedden leiden tot hogere kosten in de uitvoering.' Hij heeft al vaker erkend dat het afbouwen van de opvangcapaciteit na 2016 achteraf niet handig was en zegt ook te werken aan een 'stabiele situatie met reservecapaciteit voor nieuwe pieken in de bezetting'. De nieuwe wet waarmee de opvang beter over het land wordt gespreid, zal volgens hem ook helpen.

Stabiele opvang

Het COA vindt de bevindingen ook 'in algemene zin herkenbaar', schrijft bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker in een brief aan de Rekenkamer. Er wordt volgens hem gewerkt aan meer stabiele opvang, waarbij ook de kosten voor het op- en afschalen in kaart worden gebracht.

Reacties: 2

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Hans Bakker
Er is nooit vast te stellen hoeveel opvangplekken Nederland nodig heeft. Het aantal plekken hangt af, letterlijken figuurlijk, van de rollen prikkeldraad die binnen en buiten Europa worden neergelegd. Van Turkije en Libië deals, van push backs, van de weersomstandigheden etc. En wie komen er door al die versperringen heen? Zijn dat de mensen die wij willen? Dacht het niet. Er zijn minstens 80 miljoen vluchtelingen wereldwijd die zo aan alle voorwaarden voor de asielstatus voldoen. Dus zet dat aanvraagloket niet in Ter Apel maar in Jemen neer. Dan heb je zo 2 miljoen asielzoekers waarvan we zeker weten dat ze voor asiel in aanmerking komen. Daar heb je geen opvang voor nodig, die kunnen we direct kwijt in sociale huurwoningen. Dus dames en heren wat willen we met dit hele asielcircus. Laten we die 80 miljoen gaan halen. Wat zegt u? Dat zijn er te veel? Weet u wat? Dan stoppen we met het toekennen van het asielrecht via Ter Apel en gaan we er halen zoveel als u wil. U zegt 50.000 per jaar? Prima, gaan we die halen. Dan hebben we die hele opvangtoestanden, rechters etc. niet meer nodig. Veel humaner, goedkoper, doelmatiger. Het asielrecht in de huidige vorm heeft afgedaan. We bereiken er niets mee.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hielco Wiersma
De hoeveelheid vluchtelingen, asielzoekers, migranten en buitenlandse studenten en de daaruit voortvloeiende problematiek is gedurende een reeks van jaren tot een zodanig niveau gestegen dat structureel beleid noodzakelijk is. De tijd van achteroverleunen bij de politiek/het Rijk/diverse Kabinetten was al na het laatste generaal pardon in 2007 verstreken.
Naast het achterwege blijven van structureel beleid op nationaal niveau (waarom inmiddels wel in Denemarken, Oostenrijk?) dient ook de EU te waken voor een betere spreiding en voor een solide grensbewaking te zorgen. Er is geen tijd meer om verstoppertje te spelen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie