of 59212 LinkedIn

‘Gevluchte stedeling houdt energietransitie tegen’

De energietransitie zet cultuurlandschappen op z’n kop. Hoe komt de burger uit de weerstandsmodus en krijgen windmolens en zonneparken een plek? Lector en universitair docent landschapsarchitectuur Sven Stremke weet raad.

De energietransitie zet cultuurlandschappen op z’n kop. Hoe komt de burger uit de weerstandsmodus en krijgen windmolens en zonneparken een plek? Lector en universitair docent landschapsarchitectuur Sven Stremke weet raad. 

U hebt veel in het buitenland gewerkt. Waarin onderscheidt de Nederlandse energietransitie zich? 

‘In eerste instantie dacht ik dat die ruwweg hetzelfde was als elders in Europa en Noord-Amerika. Maar ik kwam er al vrij snel achter dat het in Nederland anders ligt. Het grootste verschil zit in de bevolkingsdichtheid, de druk die er nu al ligt op landschap en leefomgeving. Elke vierkante kilometer in Nederland is ingericht en geoptimaliseerd. Waar loop je tegenaan als je met zo veel mensen op een postzegel woont? Daar steek ik met mijn collega’s en studenten alle creativiteit en energie in.’


Is die hoge bevolkingsdichtheid uitsluitend een nadeel?
‘Binnen de stedenbouw is dat helder. Tot een bepaalde bevolkingsdichtheid kun je steeds makkelijker energie besparen, daarna slaat het om. Bij wolkenkrabbers ligt het kantelpunt meen ik ergens rond de achtste of negende verdieping. In de landschapsarchitectuur bestaat zo’n kantelpunt niet. Grofweg wordt het met toenemende dichtheden steeds ingewikkelder om nieuwe energieprojecten te ontwikkelen, al is het ook van belang hoe de lokale bevolking is samengesteld. In sommige plattelandsregio’s zitten veel voormalige stadsmensen die een oude boerderij in het landschap hebben gekocht. Juist die groep, blijkt uit onderzoek, houdt veel energieprojecten tegen.’

De gevluchte stedeling is het lastigst?
‘Ja. Dat hangt samen met hun verwachtingspatroon van het platteland. Zij zoeken er vooral een mooi en rustig decor. Maar iemand die op het platteland is opgegroeid ziet het als zijn dagelijkse leefomgeving waar geld moet worden verdiend om voor de familie te kunnen zorgen. Bij de voormalige stedeling gaat het om beleving, voor vele geboren plattelander telt vooral functionaliteit en productiviteit. We zullen die verschillende kanten van de energietransitie op een duurzame manier met elkaar in balans moeten proberen te krijgen.’

Wie moet daarbij het voortouw nemen, het rijk?
‘Wij hebben er keihard voor geknokt om de kwaliteit van de leefomgeving onderdeel te laten zijn van het ontwerp Klimaatakkoord. Dat is gelukt. Dat is een grote stap vooruit vergeleken met het Energieakkoord van 2013. Daar stonden de woorden leefomgeving en landschap niet in. Het rijk moet de contouren van de ruimtelijke ontwikkeling en minimale eisen ten behoefte van ruimtelijke kwaliteit vaststellen. Als je die gaat downscalen naar provincies of gemeenten, kom je in een wedstrijdpositie terecht. Een energie-ontwikkelaar gaat dan shoppen en belandt bij de gemeente die de minste aanvullende eisen stelt. Dat levert alleen maar ellende op.’


Moeten via de nieuwe NOVI ruimtelijk essentiële keuzes aan regio’s worden opgelegd?
‘We hebben in het Nationaal Perspectief Energie & Ruimte de gebieden in Nederland geschetst waar je hernieuwbare energietechnieken zou kunnen inzetten. Je merkt dat het supergevoelig ligt, maar het moet er komen. Nu onderzoeken we hoe we dat op een fatsoenlijke manier kunnen doorvoeren, rekening houdend met de voorkeuren van de lokale samenleving. Dat het plan past bij de mensen die er wonen. Het is evident dat je de burger daarbij ook aanvullende middelen en instrumenten moet aanreiken. Je kunt niet aan de burger vragen welke energietechnologie hij in zijn achtertuin wil hebben en tegelijkertijd stellen dat alles via de reguliere SDE+-regeling moet worden gefinancierd. Dan worden het zonneakkers of alleen maar windenergie – en dan heel lelijk uitgevoerd. Dat noem ik schijnparticipatie. Je moet de burger ook faciliteren zodat er iets goeds van de grond komt. Anders houdt het snel op met de energietransitie.’

Lees het hele interview met Sven Stremke deze week in BB04 (inlog).  

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Boris op
...een soort noord koreaans model dus Bram. Veranderen als doel van de almachtige die weet wat het beste is voor iedereen. Ik ben daar inderdaad wat somber over haha.
Door Bram op
't Is maar goed dat de zwartkijkers het in dit land (nog) niet voor het zeggen hebben. Als je niet wilt dat je wat moet kan je het licht wel eens eerder uit gaan dan gedacht. Alleen voor meneer T. te USA is ontkennen een te maken keuze. Die heeft geld genoeg om zijn eigen wereldje te scheppen. Gewone mensen zullen, linksom of rechtsom, met de stroom mee moeten. En dan ben ik blij dat er initiatieven zijn om te veranderen en dat ik nog helder genoeg ben om aan veranderingen te wennen.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Ja mooi Erik. Laten we eens een draagvlak meting uitvoeren. En dan niet wat we niet willen, maar wat er al is. Eerlijk delen en belasten heeft ook op de leefomgeving betrekking.

Nederlanders die nu al veel draagkracht op zich nemen, zoals de inwoners van steden, gaan we dan afzetten tegen plattelands adepten die de stad zijn ontvlucht en die nauwelijks iets dragen.

Kijk op de atlas voor de leefomgeving welke gebieden dan nog heel veel onbenutte draagkracht hebben. Jawel het platteland.
Zal Boris niet fijn vinden, maar eerlijk delen hè Boris.
Door Erik op
"Het grootste verschil zit in de bevolkingsdichtheid, de druk die er nu al ligt op landschap en leefomgeving"
Als dat de oorzaak is zul je dus iets anders moeten verzinnen dan windmolens en die niet tegen alles in moeten doordrukken. Besteed dan die energie aan creatieve en innovatieve oplossingen.
Het draagvlak wordt nu minder en minder.
Door Boris op
@bram: precies met wat ik bedoelde met "ik moet niks", dus ik ga er niet aan wennen. Wen daar maar aan. Windmolens zijn minder effectief dan wordt beweerd, en bovendien lanschapvervuilers en slecht voor de fauna (in zee en op land), zonnepanelen in NL: haha. Nou vooruit, op de daken met een terugverdientijd van minstens 8 jaar mits de overheid de regels niet tussentijds wijzigt.

@Henk: lekker verdienen aan deze kolder...niks mis mee. Doen er meer.

@toine: Gelooft in sprookjes, nml. dat we met onbetaalbare maatregelen het klimaat kunnen bijsturen. Het is net zoiets als geloven dat de aarde echt plat is.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Er is niets nieuws onder de zon.

Leden van de Tegelse jongerenvereniging Juventus gingen elk jaar op kamp op een Zuid Limburgse boerderij. Zo'n vierkante boerderij midden in het dorp met in het midden een enorme stronthoop, mestvaalt geheten.

Dat ging goed totdat de Maastrichtse elite naar deze dorpen verhuisde. Binnen korte tijd werden al deze boeren uit het dorp verjaagd. Die stank wilden de nieuwkomers niet.

Opmerkelijk dat dat nog steeds zo is. En nog meer opmerkelijk is dat Boris en Henk wel de lusten, maar niet de lasten in hun omgeving willen.

Zij zijn deel van een piepkleine minderheid die alles wat verandert in hun directe omgeving tot op het bot bestrijden. Het interesseert deze NIMBY's geen mieter of klimaatdoelstellingen worden gehaald.

Het is hoog tijd om de crisis- en herstelwet op energietransitie projecten toe te passen.
Door Henk Daalder, Pak de Wind op
Ik vind het knap dat rechtse politiek partijen zo veel nuttige idioten op de been krijgen, die overal hun eigen waarheid achterlaten.

Feit is dat windmolens op het land duurzame stroom opwekken voor een kostpriis van ca 4 cent per kWh, 25 jaar lang.
Vergelijk een windpark met een dijk of snelweg, iedereen heeft er nut van.
En hij wordt door specialisten in het landschap ontworpen.
Mooie windparken hebben 2 eigenschappen.
- ze zijn als enkel voudige rij windmolens in het landschap ontworpen.
- het windpark plan wordt al in de plan fase aan huishoudens verkocht.

Elk huishouden koopt een kavel windpark voor eigen gebruik, en voor eigen rekening risico, zoals art 95a, lid 2a van de Elektriciteitswet stelt. Dan heb je je eigen stroom voor de kostprijs, 4 cent ipv nu 22 cent per kWh.
Natuurlijk mogen deze trotse windpark eigenaren hun stroom salderen.

Deze huishoudens hebben voordeel van de energie transitie hun kavelk windpark van bijv 1300 EUR hebben ze in 3 jaar terug verdiend, en zonder 1 cent subsidie. Daarna hebben ze nog jaren voordeel.
Met deze goedkope stroom kunnen cze ook het huis duurzaam warm houden, zonder hysterisch dure NOM of BENG isolatie.
Maar dan wordt het kavel waarschijnlijk wel duurder dan 1500 EUR, tenzij ze ook een warmte pomp kopen, voor de perioden tussen zomer en koude perioden dat elektrisch bijverwarmen nodig is.

Voor wie mee wil doen Pak de Wind, een goede aanpak voor elke RES
http://www.pakdewind.nl (niet commercieel, sorry banken)
Door Bram op
Je zou haast denken dat Boris en Henk behoren tot de groep die Stremke bedoeld. Althans, ze reageren net als die ex-stadters die hier in mijn landelijke omgeving hun "verdiende" rust zoeken. Nee, ik ben niet een originele plattelander en ja, ook ik was 40 jaar geleden verbaasd dat hier overal die lelijke hoogspanningsmasten "de horizon vervuilen".
Kom op heren, ze komen er aan die windmolen- en zonnepaneelparken. Wen er maar aan.
Door Henk op
Deze accountmanager van windmolens heeft belang bij het plaatsen van deze krengen. Ingehuurd door de windmolenlobby, dat is duidelijk.
Wetenschap behoort waardevrij te zijn, echter deze meneer heeft zijn mening al klaar. Inleveren dat lectoraat!
Door Boris op
Weer zo'n klimaatdominee die strooit met het woordje 'moet'. Ik moet nml. niks Sven Stremke! En er is ook niks fatsoenlijks aan het klimaatakkoord wat er nu ligt.
En jawel, hulde, er is weer een nieuwe groep "tegenstanders" gevonden. De 'gevluchte' stedeling. Misschien goed om jezelf eens een spiegel voor te houden, met de vraag of je het allemaal wel zo goed doet.
Beter om meer realisme aan de dag te leggen. Dit beleidsvoornemen is kolderiek en volslagen idioot.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners