Advertentie
ruimte en milieu / Nieuws

'Uitstel van de Omgevingswet is geen oplossing'

Raadsleden zijn verdeeld over de invoeringsdatum van de Omgevingswet, blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Wat nu? Volgens Pascale Georgopoulou, projectleider invoeringsondersteuning bij de VNG, moet aan 1 juli 2022 worden vastgehouden.

13 december 2021
klok-5-voor-12.jpg

Raadsleden zijn verdeeld over de invoeringsdatum van de Omgevingswet, blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Wat nu? Volgens Pascale Georgopoulou, projectleider invoeringsondersteuning bij de VNG, moet aan 1 juli 2022 worden vastgehouden.

Gaf de enquête voor u een verrassend beeld?

Georgopoulou: ‘Ik herken de zorgen van raadsleden. Maar wat ik zelf het meest hoor in mijn gesprekken met raden: neem in Den Haag nou eens een definitief besluit over de invoeringsdatum. Dan kunnen we er als gemeente eindelijk echt mee aan de slag. Als jullie nóg een keer gaan uitstellen… weet je, we hebben als gemeente meer te doen. De groeten.’

Onder grote gemeenten is de steun voor 1 juli 2022 als invoerdatum het sterkst.  
‘Dat beeld herken ik niet uit mijn praktijk. Er zijn ook veel kleine gemeenten die al goed met de Omgevingswet bezig zijn. Net zoals er grotere bestaan waarvan je zou hopen dat ze verder zouden zijn. Weet je, elke verandering is een soort vergrootglas waardoor je kunt kijken hoe processen binnen een gemeente lopen. Stel dat een gemeente excellent is in dienstverlening, dan zal dat nu ook blijken. Maar als ze beroerd zijn in ict, zul je terugzien bij het DSO. Dat geldt ook voor de verhouding tussen college en raad. Er zijn veel gemeenteraden die goed betrokken zijn bij de Omgevingswet en die klaar zijn om besluiten te nemen of die al genomen hebben. Andere raden zijn nog steeds niet in positie. Niet bij de Omgevingswet, maar evenmin bij andere dossiers.’

Grotere gemeenten hebben vaak meer ambtelijke ondersteuning. Dat helpt toch?  
‘Dat is zeker een factor. Tegelijk denk ik dat dan ook je ambities als gemeente omhoog gaan. Dus het corrigeert elkaar een beetje. Bij weinig ondersteuning en geld ga je de ambities ten opzichte van de Omgevingswet bijstellen. Dan wordt het ook voor kleinere gemeenten behapbaar.’

Raadsleden maken zich zorgen over de financiële gevolgen van de Omgevingswet.  
‘Dat begrijp ik want gemeenten hebben het financieel moeilijk. Er komen veel taken vanuit het rijk op hen af, en niet altijd met bijbehorend budget. Maar de Omgevingswet levert niet alleen kosten op, maar ook voordeel voor inwoners en ondernemers. Het leidt voor een gemeente tot efficiëntere bedrijfsvoering en betere participatie bij ruimtelijke initiatieven. Bij de kosten voor gemeenten gaat  het vaak over het DSO. Maar als je de invoering van de Omgevingswet uitstelt, moet je nog langer externen inhuren. En dan is er ook langer onzekerheid en gaat op een gegeven moment de energie uit het project.’

  
Opvallend is dat raadsleden zich relatief weinig zorgen over datzelfde DSO lijken te maken.
Lachend: ‘De Omgevingswet is ook nogal breed, hè. Ik adviseer raadsleden altijd: maak een lijstje wat je het belangrijkste vindt en waarmee je wilt beginnen. Dan kom je doorgaans uit bij drie dingen. De omgevingsvisie: waar willen we als gemeente naartoe? De participatie: hoe betrekken we er mensen bij. En: hoe gaan we de bevoegdheden verdelen tussen raad en college? De rest van de Omgevingswet is ook belangrijk, maar je hebt als raad maar beperkt tijd.’

Veel raadsleden vinden de invoering van de Omgevingswet te dicht op de raadsverkiezingen van dit voorjaar zitten. Deelt u hun vrees?
‘Het feit dat de invoering meteen na de raadsverkiezingen komt, is ronduit beroerd. Niet handig. Aan de andere kant: je moet er gewoon voor zorgen dat de nieuwe raad zo snel mogelijk op vlieghoogte komt. Ik heb nog niemand gehoord die zegt: er komt een nieuwe raad, we maken geen begroting meer voor volgend jaar. De oplossing schuilt niet in uitstel van de Omgevingswet, nee, de nieuwe raad moet straks zo snel mogelijk met z’n allen een kamertje in en daar uitgelegd krijgen hoe het zit en hoe het moet.’

Is dat dan nog wel op tijd?
‘We hebben als VNG dit jaar een duidelijk advies geschreven: denk erom, doe de voorbereidingen op de Omgevingswet al zoveel mogelijk met de huidige raad. Laat het niet over aan een volgende. Anders wordt het echt heel krap.’

Bijna de helft van de raadsleden vreest voor chaos na de invoering. Er gaan al geluiden op voor een beperkte invoering, een Omgevingswet light.  
‘De wet is klaar, dus die treedt straks in zijn geheel in werking. Maar in feite ís het voor gemeenten ook een Omgevingswet light, want je hoeft pas in 2029 helemaal klaar te zijn. Er zijn twee dingen die je goed geregeld moet hebben: je moet aangesloten zijn op het DSO en je moet vergunningen binnen acht weken kunnen afhandelen. We zullen met een basismodel van het DSO van start gaan en dat de komende jaren steeds verder uitbreiden.’

Wat u betreft gaan we 1 juli 2022 dus met de volledige wet van start.
‘Ik zie de zorgen van raadsleden, ook weer in deze enquête. Maar inderdaad: uitstel zie ik niet als oplossing. Wel zullen we beter ons best moeten doen om de nieuwe raden voor te bereiden. Er moet een goed overdrachtsdossier zijn van de oude naar de nieuwe raad. Ik vind het schokkend dat dat in veel gemeenten nog onvoldoende gebeurt. Naarmate de Omgevingswet dichterbij komt, wordt het onderwerp steeds concreter en daarmee ook complexer. Dus moet je als huidige raad heel goed aangeven: wat hebben wij gedaan, wat was lastig en wat zijn de onderwerpen waarmee de nieuwe raad aan de slag moet. Alle griffiers zijn nu bezig een inwerkprogramma samen te stellen voor de nieuwe raad. Zorg dat de Omgevingswet daarin ergens bovenaan op de agenda komt.’

Reacties: 14

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

DikTrom / Raamambtenaar
Achteraf gezien zal dit een debacle zijn die alle andere in omvang doet verbleken, zoals Noord/Zuid-lijn, Fyra, toeslagenaffaire etc



Wait for it.........
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Tom / Bestuurlijk jurist
Laten we meningen over de invoeringsdatum van de Omgevingswet vooral ophalen bij mensen die er ver vanaf staan. De praktijk moet gaan over de datum. Niet de raadsleden die vaak geen benul hebben van wat er allemaal bij komt kijken.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Is wel zo
Uiutstel is geen oplossing.

Afstel is een oplossing.



Heeft inmiddels al iemand bedacht waar die hele omgevingswet voor nodig is?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
DteN / adviseur
Wat worden burgers er beter van is oprecht mn vraag vanuit een financiele scope; Alles wordt duurder; milieulegesheffing, de WKB heeft eveneens z'n impact op de tarieven milieuleges. Dan het tijdstip; een oud college en raad moet medebeslissen voor de nieuwe die komt; we hebben immers ook nog verkiezingen tussendoor met een raadsagenda die overvol zit voor een nieuwe raad. Ga er maar aanstaan!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Verschuuren
Welk probleem lossen we op met de Omgevingswet? Wat kunnen we straks wat we nu niet kunnen? Deze operatie zorgt voor veel onrust, stress, vraagtekens en onnodig veel inzet bij gemeenten (naast de bestaande hoge werkdruk). Het Rijk dendert door en zadelt Nederland straks op met een nieuwe megawet die niemand snapt. En er moeten wel 100.000 woningen per jaar worden gebouwd. En als alles straks in chaos verandert zijn de verantwoordelijke ministers gevlogen en is niemand verantwoordelijk. Stop hiermee voordat het te laat is. Lees vooral het artikel nog eens terug over Nieuw Zeeland; https://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-mili …
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Richard / beleidsmedewerker RO
Deze meneer Georgopoulou en de VNG staan zover af van de praktijk....het is werkelijk niet te bevatten hoe deze meneer tot bovenstaande uitspraken komt. Blijkbaar leeft hij in een hele andere wereld met andere gemeenten. Mijn ervaring op basis van (omgevingswet-)werkzaamheden bij vier gemeenten is dat men er nog lang niet klaar voor is en dat uitstel simpelweg bittere noodzaak is. Mocht 1 juli doorgaan, dan wordt het chaos. Er staat zo'n onzin in dit artikel:

- gemeenten zijn aan de slag! Maar zijn nog lang niet klaar...

- ad ambities bijstellen: ik ken geen gemeente die dit niet doet, bijna elke gemeente probeert het minimaal noodzakelijke voor elkaar te krijgen. De praktijk is daarmee dat het gros van de gemeenten 10 jaar lang bezig is om oude wijn in nieuwe zakken te doen

- ad voordelen voor inwoners en ondernemers: dat is dus niet zo, aangezien veel gemeenten beleidsneutraal omzetten en dat waarschijnlijk nooit meer zullen veranderen. Daarbij: heeft u weleens een opzet van een omgevingsplan gezien: niet te doorgronden...Nu is de praktijk dat ' de burger' het systeem niet snapt, maar de expert wel...straks is de praktijk dat zowel de burger als de expert het systeem niet meer snappen.

- ad langer onzekerheid: er is geen onzekerheid ten aanzien van de invoering, de enige onzekerheid die er is is of we het als gemeenten voor elkaar kunnen boksen. Die onzekerheid hangt op het opdoen van voldoende kennis, op het kunnen beschikken over voldoende personeel, op het kunnen beschikken over werkende IT...niet over onzekerheid ten aanzien van de invoering.



Deze meneer is duidelijk een claqueur van de minister en staat werkelijk totaal niet voor de positie van de gemeenten en de gemeenteambtenaren: hij zou zich moeten schamen.

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Martin Hendriksma
Als reactie op Richard: het is een mevrouw.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
P.Pluim
Uitstel geen oplossing??? Afstel is dé oplossing!!!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Nico uit Loenen / gepensioneerd rijksambtenaar
Zoals deze voormalige griffier Georgopoulou uit Amstelveen heel goed weet is dat het aan de gemeenteraad (als hoogste orgaan) is om te besluiten of hij alle besluitvorming op basis van BINDEND ADVIESRECHT naar zich toe trekt of enig mandaat overhevelt naar het college van B&W, (lees ambtenaren en ondernemers). Het is evident dat het college zoveel mogelijk buitenplanse zaken naar zich toe wil trekken om daarmee onze "domme volksvertegenwoordigers" (die nog steeds niet weten wat hen overkomt) met nutteloze bestemmingsplannen volledig buiten spel te zetten. Het is dus zaak dat nieuwe raadsleden na de verkiezingen net zo goed ook op de hoogte zijn van deze omgevingswet. Waarom zou je nog naar de stembus gaan als je volksvertegenwoordigers niets meer te zeggen hebben over je leefomgeving? Dus laat de invoering maar plaatsvinden zodra de raad met volle verstand beseft hoeveel en welke zaken men aan het college aan mandaat wil weggeven. Zie VNG handreiking https://vng.nl/sites/default/files/2020-10/advie …
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Teunis Reedijk / Raadslid Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Gezien de reacties op dit artikel is men blijkbaar heel tevreden met de oude situatie met zijn vele ondoorzichtige regelingen, procedures en verschillende loketten. Daarbij gaat men volkomen voorbij aan de voordelen van de nieuwe situatie met de Omgevingswet. Althans die worden door niemand meegenomen in het oordeel. Ben ik dan laaiend enthousiast over de Omgevingswet? Nee, niet altijd en overal, maar het kind met het badwater weggooien zonder daarvoor te waarschuwen wil ik niet graag op mijn geweten hebben.

Die nieuwe wet gaat 26 verouderde wetten vervangen. Gaan we dan maar al die wetten moderniseren, zodat we een onzichtbare mist blijven handhaven voor onze burgers en niet te vergeten de ambtelijke organisaties? Blijven we met vier overheidsinstanties (waterschappen, gemeenten, provincies en het rijk) allerlei overlappende vergunningen van onze overheden vragen? Het is in deze digitale tijd een hopeloos verouderde situatie dat je voor een vergunning van één groot project naar (soms fysiek) de loketten moet gaan van alle vier de overheden. De Omgevingswet maakt het mogelijk om met één aanvraag alle benodigde vergunningen binnen te krijgen, ongeacht van welke overheid. Dat voordeel en die service aan onze inwoners gooien we overboord? Gaat u maar weer naar de gebruikelijke hoeveelheid (digitale en fysieke) loketten met de tot nu toe gebruikelijke doorlooptijden van de verschillende vergunningstrajecten en vergunningverleners.



Ik geef het best toe, raadsleden, zoals ik, hebben soms weinig zicht op de uitvoering van al die regels, vergunningaanvragen en uit te voeren wetten die we hebben. Die daarnaast ook nog eens een verhouding en een binding met elkaar hebben en elkaar dus heel goed moeten aanvullen. Daarin slagen die oude wetten en regelingen helaas niet altijd naadloos. Dat willen we blijven handhaven? Zoals gezegd, het is uitvoering en als raadslid ga ik daar niet over. Maar ik mag er wel iets van vinden.

Dit is de kans om met hulp van de Omgevingswet wel een verregaande vorm van integratie te bewerkstelligen van eerder 26 afzonderlijke en verouderde wetten. Het scheelt heel veel tijd in verschillende procedures, die nu tot één wordt teruggebracht over een tijd van acht (max. 16) weken tegenover voorheen soms wel een tijd van 13 (max. 26) weken, die je dan voor elke regeling weer apart moest doorlopen. Tel uit je economische winst als dat ook een argument mag zijn. Voor de rest ben ik van mening dat opnieuw uitstellen en zeker afstel tot een hopeloos verouderd functioneren van de gehele overheid zal leiden. De Omgevingswet is ook de opzet voor een ‘anders denken’ van de gehele overheid richting de samenleving. Anders met elkaar omgaan. Daarbij past een vereenvoudiging van procedures Met steeds minder overbodige regeltjes en dubbele procedures. Daar wil ik best een lans voor breken. Desnoods, indien nodig, ook wel twee!

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
pieter / medewerker
Beste heer Reedijk, er zitten zeker voordelen aan de Omgevingswet. De vraag is echter of het hele stelsel op de schop moet om die voordelen te behalen en de vraag is nog meer of die voordelen behaald worden met de huidige aanpak: ik durf te stellen dat dit niet het geval is. Het huidige stelsel werkt voor 95% prima, een geleidelijke verbetering van het huidige stelsel zou zeker de voorkeur hebben. Door de drukte bij gemeenten worden de voordelen van de Omgevingswet ook niet benut: er worden geen grote wijzigingen doorgevoerd, men handelt vooral beleidsneutraal en de vraag is of dat ooit nog veranderd kan worden als men eenmaal deze weg is ingeslagen (je verandert een omgevingsplan niet even integraal). Het verhaal dat u opvoert is ook met name het verhaal dat voor de bühne gevoerd wordt: van 26 wetten naar 1...dat klinkt leuk, maar houdt in de praktijk in dat er 1 wet ontstaat die de lengte van 26 wetten heeft, met ondoorgrondelijke kruisverbanden naar besluiten. Daarbij zal elke gemeente voor zich deze wet straks rijkelijk aanvullen met lokale regels in het omgevingsplan...de onzichtbare mist zal blijven. Overheden zijn voorts risicomijdend ingesteld, dat houdt verband met het politieke en juridische kader. Alleen daarom al zal het argument van 'minder regels' niet opgaan...alles wordt binnen afzienbare tijd weer dichtgetimmerd. Voor wat betreft het uitstel: wat mij betreft is het belangrijkste dat de mensen die met de wet moeten werken vertrouwen in eigen kunnen hebben, als dat tijd nodig heeft, dan is dat zo...doordrammen heeft weinig zin en is ook niet nodig: de ruimtelijke ordening in Nederland functioneert echt niet zo slecht.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Pascale Georgopoulou
Mooi dat er reacties komen op dit artikel. Sommige zijn inhoudelijker dan andere, gelukkig. Het is belangrijk ons te realiseren dat deze wet er is. Die is er gekomen na democratische besluitvorming en volgens de gebruikelijke procedures. Alleen de datum inwerkingtreding (in principe 1 juli 2022) is nog niet definitief. Zal alles en overal vanaf het begin perfect verlopen? Ik ben bang van niet. Daarom is het belangrijk om alles in het werk te stellen om goed voorbereid richting de start te gaan. De lokale opgaven staan centraal, de Omgevingswet is gereedschap om daaraan te werken. En over de rol van de raad: raadsleden voelen zich super verantwoordelijk voor de invoering van de wet. Ze moeten de balans vinden tussen zorgvuldige besluitvorming én snelle procedures voor inwoners en ondernemers, tussen ruimte voor initiatieven en behoud van de kwaliteit van de leefomgeving. Dat is niet eenvoudig, maar ze gaan het doen. Deze raad, de volgende en alle die erna komen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
criticus
@ pascale Georgopoulou

De invoering van de Omgevingswet was omkleed met beloften van het Rijk. Voldoende geld, een goed functionerende DSO, voldoende oefentijd.

Daar is helaas allemaal weinig van over.

Een van de fundamenten van de Omgevingswet was de digitalisering. Inmiddels ook weinig meer van over.

En toch blijven u en anderen geloven in de rijkspropaganda. Wat mij betreft spreken de gebroken beloften voor zich.

En hetzelfde zal gelden voor de beloften integraal, eenvoudig en beter... Ook die beloften zullen niet waar blijken te zijn.



Het rijk framed het nu al met 90% gedrag, 10% wet. Als het mislukt ligt het dus niet aan de wet...
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Tom / Bestuurlijk jurist
@Reedijk:



De mist die er op dit moment is, is alleen aanwezig bij burgers. De professionals weten op dit moment waar ze zoeken moeten in de wet. Dat veranderd op het moment de Omgevingswet in werking treed. Dan moeten alle professionals opnieuw gaan zoeken waar de betreffende regelingen staan. Dus is er dan niet alleen mist voor de burgers maar is er ook mist voor de professional. Voorbeeld: Ik ben werkzaam voor een kleine gemeente. Wanneer de wet op 1 juli in werking treed dan hopen we een handboek klaar te hebben aan de hand waarvan wij een Omgevingsplan op zouden kunnen stellen. Tijd voor het doorlezen van de wet hebben we echter niet omdat er te weinig geld is en geen personeel te vinden is.



Het was beter geweest om de Wro aan te passen naar de ideologie van de Omgevingswet. Deze ideologie kan namelijk prima worden doorgevoerd onder de Wro. In de manier van denken zoals wij die al jaren doorvoeren bij onze kleine gemeente veranderd straks niet. Wij denken altijd in oplossingen, proberen mensen te helpen en dagen mensen uit om in overleg te gaan met de buurt. Daarnaast bespreken wij afwijkingen van het bestemmingsplan, afhankelijk van de grootte, integraal.



Ik zie ook in uw bericht staan dat we de economische winst moet meenemen. Ik weet niet wanneer die winst moet gaan ontstaan want wellicht heeft u geen idee hoeveel geld er al in de voorbereiding van de wet is gestoken binnen uw gemeente. Daarnaast is het de vraag of het voor de burger goedkoper gaat worden. We kunnen straks veel meer vergunningsvrij maken. Het zal wel opleveren dat er aan de kant van de handhaving veel meer gevraagd gaat worden. De kosten vanuit handhaving kun je niet verhalen. Economische winst zal er onderaan de streep niet zijn.



Ook het argument dat het veel tijd gaat schelen is onjuist. Het klopt dat straks veel meer met de reguliere voorbereidingsprocedure kan, echter wordt er aan de voorkant wel veel meer gevraagd. Denk bijvoorbeeld aan participatie etc. De aanvraag verloopt wellicht sneller maar met de extra voorbereidingstijd die burgers zelf moeten nemen zal het weinig tijdswinst opleveren.



Het mooiste voorbeeld waarom deze wet waarschijnlijk niet het doel zal behalen is de digitale omgeving waar we straks gebruik van gaan maken. Het zou voor burgers makkelijker moeten worden om te weten wat er kan en mag op hun perceel. Echter wordt er straks zoveel informatie in het DSO gestopt die naar voren moeten komen bij een klik op de kaart dat een burger geen flauw benul heeft wat er nu kan en mag. Er zijn reeds verschillende viewers getest om omgevingsplannen te ontsluiten en voor de professional zijn die geweldig maar de burger snapt er echt niets van straks.



Ze zijn zelfs tot de conclusie gekomen dat de omgevingswet prima op basis van de IMRO codering doorgevoerd had kunnen worden en dat alle nieuwe standaarden dus eigenlijk overbodig zijn.



Zoals bij de deskundigenbijeenkomst in de eerste kamer werd verteld is op 1 juli starten als rijden in een nieuwe auto zonder dat deze getest is door iemand die net 2 rijlessen gehad heeft. Wie is er straks verantwoordelijk voor het ongeluk? De bestuurder die na 2 rijlessen zijn papiertje al kreeg of de fabrikant die zijn auto niet eerst getest heeft? Of zou het toch de partij zijn die zegt dat we na 2 rijlessen een papiertje krijgen en dat auto's niet getest hoeven te worden? In de praktijk zal het daar uiteraard niet op neer komen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie