Geld geen probleem bij schoolrenovaties, zegt ministerie

Bijna de helft van alle schoolgebouwen in ons land is ouder dan 45 jaar en moeten worden vervangen of gerenoveerd. Of gemeenten die opgave wel kunnen financieren? Onderwijsstaatssecretaris Tielen voorziet geen problemen.

Klimaatdoelen

Dat antwoordt Tielen (VVD) op vragen van Tweede Kamerlid Ilana Rooderkerk (D66) over verouderde schoolgebouwen en het binnenklimaat op scholen. Zij had zorgen of gemeenten die financiële lasten wel kunnen dragen. ‘Er zijn geen concrete aanwijzingen dat gemeenten moeite hebben met het aantrekken van financiering voor nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen’, aldus de staatssecretaris. Wel is er volgens haar eerder geconcludeerd dat er tot 2050 een grote opgave ligt om aan de klimaatdoelen te voldoen. En daarvoor zijn aanvullende middelen nodig. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten gaat het om een tekort van 1,2 miljard euro per jaar. Zonder dat geld kunnen gemeenten de opgave ‘niet fatsoenlijk’ invullen.

Wederopbouw

Tielen meldt dat de meeste schoolgebouwen binnen het funderend onderwijs zijn gebouwd in de wederopbouwperiode 1946 tot 1978 – samen goed voor 32,2 procent. Daarnaast zijn 12,8 procent van de schoolgebouwen gebouwd voor 1946. Nog 20,4 procent is gebouwd tussen 1978 tot 1992.

Gebrekkige ventilatie

Qua binnenklimaat is het laatst bekende beeld van vijf jaar geleden dat in het primair onderwijs gebouwen uit de wederopbouwvoorraad het slechtst presteren. Bij ruim één op de drie gebouwen voldoet de ventilatie niet aan de door het RIVM gehanteerde eisen. In het voortgezet onderwijs presteren gebouwen gebouwd in de periode 1978-1992 het slechtst: bij 42 procent voldoet de ventilatie niet aan de door het RIVM gehanteerde eisen.

CO₂-meters

Intussen zijn volgens Tielen vanuit het rijk meerdere acties ondernomen om het binnenklimaat in scholen te verbeteren. Zo heeft het kabinet sinds Covid in totaal 360 miljoen euro beschikbaar gesteld voor verbetering van het binnenklimaat, onder meer via een specifieke uitkering enhet beschikbaar stellen van middelen voor de aanschaf van CO₂-meters voor ieder klaslokaal. Sinds 1 juli 2025 zijn alle scholen in het hele funderend onderwijs verplicht om een CO₂-meter te hebben in iedere ruimte met een onderwijsfunctie.

PPS

In Vlaanderen wordt de aanpak van verouderde schoolgebouwen gerealiseerd via publiek-private samenwerking, waarbij institutionele beleggers en investeringsfondsen worden betrokken. In Nederland is dat volgens de staatssecretaris niet nodig. ‘Anders dan in Vlaanderen zijn er in Nederland al voldoende mogelijkheden voor gemeenten om financiering aan te trekken. Gemeenten kunnen goedkoop geld lenen bij de Bank Nederlandse Gemeenten. Geld lenen bij institutionele beleggers, pensioenfondsen en investeringsfondsen is duurder. Vanwege het feit dat er momenteel al goedkoper geld geleend kan worden, is het niet de verwachting dat er extra middelen vrij zullen komen door samenwerking met beleggers en fondsen.’

Standaardisatie

Op de vraag van Rooderkerk of ze bereid is zo’n pps-aanpak naar Vlaams model te willen verkennen, antwoordt de staatssecretaris bevestigend. Met name gaat het haar dan om de Vlaamse aanpak in standaardisatie van bouw- en onderhoudscontracten. Het verkennen van de publiek-private mogelijkheden wordt in gezamenlijkheid met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten opgepakt.