of 59345 LinkedIn

Gemeenten in problemen door daling accres

© Shutterstock
© Shutterstock

Twaalf gemeenten hebben tot dusver bij het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de bel getrokken omdat ze geld tekort komen vanwege lagere rijksbijdragen. De gemeentefondsuitkering pakt voornamelijk lager uit omdat de rijksoverheid minder geld uitgaf dan begroot.

Dat gemeenten minder geld krijgen van Den Haag dan eerder was voorzien, is een regelrecht gevolg van de koppeling van de algemene uitkering aan de rijksuitgaven: geeft het rijk minder uit dan geraamd, dan krijgen de gemeenten naar rato ook minder (een zogeheten negatieve accresontwikkeling. Stijgen de netto-uitgaven van het rijk dan geldt het omgekeerde. Vanwege de nu al jaren aanhoudende accresinstabiliteit hebben veel gemeenten aanvullende maatregelen moeten nemen om hun begroting sluitend te krijgen.

Bezuinigen
Als het accres naar beneden worden bijgesteld, betekent dat volgens minister Ollongren niet per se dat er direct aanpassingen hoeven te worden gedaan in de inkomsten en uitgaven van individuele gemeenten. ‘Een deel van het lagere accres is het gevolg van lagere loon en prijs ontwikkelingen. Via lagere lonen en prijzen kunnen hier lagere uitgaven voor gemeenten tegenover staan’, legt de minister uit in antwoord op vragen van de Tweede Kamer. ‘Afhankelijk van de situatie van de gemeente kunnen er aanvullende maatregelen nodig zijn. Gemeenten kunnen dan beleidsmaatregelen nemen, bezuinigen, lokale belastingen verhogen of een onttrekking doen uit de reserves.’

Schommelingen
De afgelopen jaren waren er voortdurend aanzienlijke verschillen tussen de geraamde hoogte van het gemeentefonds en de daadwerkelijke cijfers. Zo pakte het voor gemeenten in 2014 liefst 359 miljoen euro nadeliger uit dan verwacht, het jaar erop liet een min zien van 111 miljoen euro. Een relatief klein plusje van 15 miljoen euro viel te noteren in 2016, gevolgd door een minnetje van 22 miljoen euro in 2017 en weer miniem plusje van 2 miljoen in 2018. Op Prinsjesdag werd bekend gemaakt dat 2019 een min laat zien van 218 miljoen euro ten opzichte van de raming in mei.

Die schommelingen zijn aanleiding geweest voor de fondsbeheerders Binnenlandse Zaken en Financiën om te bezien of het mogelijk en wenselijk is om voor de middellange termijn (2020 en 2021) maatregelen te treffen die de schommelingen kunnen voorkomen of dempen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Dit heeft slechts ten dele te maken met effecten van het rijksbeleid, in dit geval is minder uitgegeven dan begroot. Gemeenten weten via de trap op, trap af - methode dondersgoed dat ze soms risico lopen dat ze ook minder budget kunnen ontvangen. Als gemeenten nu klagen dat ze minder budget ontvangen dan hebben ze zelf te royaal begroot en zelf onvoldoende rekening gehouden met dit risico.
Door Bertduss (Luis) op
Uitleg voor Kassa Ollongren
Sinds de vorige crisis hebben de gemeenten nauwelijks nog spek op de botten. Toch is het sociale domein door het Rijk over het hek gegooid met een generieke korting van zo'n 20 - 25%. Want gemeenten kunnen het immers goedkoper. Deze laatste stelling was echter nergens op gebaseerd en we hebben het al snel over €2 miljard eraf. Daarbij opgeteld de idiote korting op apparaatskosten (in 2025 €975 miljoen structureel) terwijl er dus voor €7 miljard aan taken bijkwam. Hiermee is financiële nood van gemeenten al grotendeels verklaard.
Bij het Rijk klotst het geld inmiddels ruim over de plinten en het wordt gewoon niet uitgegeven conform begroting die toch echt taakstellend is. Ik zie dit zo langzamerhand als een doodordinaire verkapte bezuiniging van het Rijk. De ellende voor gemeenten is nog lang niet voorbij met deze bewindslieden aan het roer....
Door Marquis de Canteclair (Civ em.) op
Langzaam maar zeker komen ze één voor één aan de beurt en vallen ze door de mand. Blok, Kaag, Rutte, Snel, Wiebes, Schouten, Bruins, Bijleveld, Hoekstra, Veldhoven, van Ark, Broekes, en nu dus de Freule van Finland, baronesse van Helsinki wellicht. O ja, waarom zou ze nu met ziekteverlof zijn als gevolg van een snotneus?
Door Willem (Volger) op
Blijkbaar hebben de ministeries geen enkel benul van de na-ijl effectsystematiek van dit verdeelmodel. Nog afgezien van de structurele middellange termijn verlaging terwijl de gemeentelijke taken alleen toegenomen zijn. En dan met de oplossing komen om te verhalen op burgers via lokale belastingen en heffingen of verder snijden in je begroting en/of reserves ed. Deze manier van begroten en funden is uit de tijd.
Door Oscar Dusschooten (Wethouder Tilburg) op
Uit de citaten in het artikel zou je de indruk kunnen krijgen dat de minister mogelijk niet volledig geïnformeerd is over de situatie waar gemeenten momenteel mee kampen en dat zou bijzonder jammer zijn. De beïnvloedbaarheid van de uitgaven door een gemeente zijn redelijk beperkt, zeker wanneer door het jaar heen de inkomsten vanuit het Rijk worden aangepast. Ook kunnen we niet 'even' tijdens het jaar aanvullende inkomsten genereren. Verder heeft het Rijk de afgelopen jaren natuurlijk meer en meer taken op het bordje van de gemeenten gelegd (terecht overigens) maar zonder daarvoor de bijbehorende middelen beschikbaar te stellen; in diverse gevallen zelfs met een stevige taakstelling ...
Los daarvan is het terecht dat er een goed gesprek wordt gevoerd over de basis waarop middelen worden verstrekt aan gemeenten. Een een-op-een koppeling met het Rijk lijkt daarbij steeds minder voordehand liggend omdat onze taken meer en meer op verschillende terreinen liggen.
Door Johan (Ambtenaar) op
Zucht. Minister Ollongren is de weg weer eens helemaal kwijt en/of weet niet waar ze het over heeft. Als het accres wordt bijgesteld betekent dit juist precies dat de gemeenten individueel aanpassingen moeten doen in de inkomsten en uitgaven. En qua tijdstip betekent het vaak dat gemeenten die belastingverhoging en/of beleidsmaatregelen niet meer kan doorvoeren. Prinsjesdag 2019 bekend maken betekent dat de belastingen voor 2019 niet meer kunnen worden aangepast.

Kortom, een stuitend gebrek aan kennis en inlevingsvermogen bij de minister.
Door Rob Jonkman (Wethouder) op
Gemeenten komen niet alleen in de gemeenten door deze daling maar door het feit dat sinds 2014 door het rijk circa 5 miljard euro uit het gemeentefonds is gehaald waarbij de trap-op trap-af systematiek niet is gerespecteerd. Schommelingen dempen is prima maar voldoende geld voor gemeenten beschikbaar stellen om alle taken uit te voeren is veel belangrijker....
Door Carol Stel op
Kennelijk is te veel gevraagd om de namen van die 12 gemeenten in het artikel te noemen.
Of mag dat soms niet van Freule Ollongren?

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners