Het rijk stelt elk jaar honderden miljoenen aan SPUK’s beschikbaar voor gemeenten om ze te helpen bij het aanpakken van problemen. Aan dat incidenteel geld kleven veel nadelen. Het rijk moet vaker brede regelingen opstellen en vertrouwen dat gemeenten het geld op een zinvolle manier uitgeven.
Lapmiddelen rijk een last voor gemeenten
Aan incidenteel geld kleven veel nadelen stelt Astrid van Egmond van Platform 31 in deze opiniebijdrage.
Specifieke geldpotjes
De smalle scope en het gebrek aan structurele opvolging zorgen ervoor dat de incidentele gelden vaak niet effectief zijn en niet de beoogde impact maken, blijkt uit praktijkgesprekken die Platform31 voerde. Het grootste probleem met specifieke uitkeringen (SPUK s) is de incidentele aard van de gelden. Uit onderzoek van de Raad voor het Openbaar Bestuur blijkt dat je hardnekkige maatschappelijke vraagstukken niet oplost met losse projecten.
Daar waar veel mensen in kwetsbare posities leven en de problematiek meervoudig en complex is, dreigt een projectencarrousel door de verschillende uitkeringen. Eerst gaan gezondheidscoaches de wijk in om voldoende bewegen te promoten. Later gaat een busje met radiatorfolie en tochtstrips langs de deuren om te helpen met isoleren. Dit zijn geen duurzame maatregelen: als hun missie erop zit, vertrekken de professionals met de noorderzon. Om gebieden te verbeteren én de resultaten te borgen is meerjarige inzet nodig en dus een constante, structurele geldstroom.
De smalle scope van SPUK’s belemmert ook integraal werken. Het zit al in de naam: ze richten zich op specifieke problemen, terwijl in kwetsbare gebieden juist de opeenstapeling van opgaven aandacht verdient. Neem de uitkering gericht op isoleren. Door de gestelde voorwaarden kunnen er alleen isolatiemaatregelen genomen worden.
SPUK’s belemmeren gemeenten opgaven in samenhang op te pakken
Dit belemmert gemeenten de isolatieopgave in samenhang met bijvoorbeeld bestaanszekerheid op te pakken. Veel gemeenten worstelen met de overdaad aan SPUK s waarop ze een beroep kunnen doen. Ze kampen met personeelstekorten om aanvragen te kunnen indienen, wat soms ten koste gaat van het dagelijkse werk. Vervolgens is er vaak te weinig menskracht om de uitvoering snel op gang te brengen, met name bij kleinere gemeenten.
Daarom: verbreed de scope van de budgetten en laat gemeenten zelf bepalen welke interventies zinvol zijn. Op lokaal niveau weten ambtenaren wat er in kwetsbare gebieden speelt en waar het geld terecht moet komen. Zorg voor structurele budgetten om opgaven in die gebieden aan te pakken. Brede en structurele geldstromen stellen ambtenaren in staat aan te sluiten bij de behoefte van de bewoners en opgaven in samenhang aan te pakken. Ook biedt het de mogelijkheid mensen in vaste dienst te nemen voor de uitvoering en besteding van het geld.
Met de nieuwe SPUK Kansrijke Wijk doet het rijk een stap in de goede richting. Daarin bundelen drie ministeries hun krachten voor de twintig kwetsbare ‘stedelijke focusgebieden’ van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.
De gebieden kunnen het geld naar eigen inzicht inzetten voor wijk opgaven, mits die activiteiten onder een van de hoofdthema’s van de uitkering vallen. De brede scope stimuleert integraal werken én maakt de aanvraagprocedure eenvoudiger. Er valt winst te halen: de uitkering is tijdelijk (tot 2025) en alleen de stedelijke focusgebieden maken er aanspraak op. Maak daarom een vergelijkbare regeling voor gemeenten die nu . net als bij veel andere SPUK s . buiten de boot vallen.
Astrid van Egmond, projectleider leefbare wijken bij Platform31
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.