Cyberdreiging neemt volgens NCTV toe, minister houdt vast aan aanpak

Waar andere Kamerleden het vooral over strategische autonomie, de bescherming van de defensie-industrie en mkb-bedrijven, kritieke grondstoffen en elektrische bussen uit China hadden, stelde D66-Kamerlid Ouafa Oualhadj de cyberweerbaarheid van het bedrijfsleven centraal.

Te weinig urgentie

Daarbij mag het allemaal wel wat urgenter, zei ze woensdag tijdens het debat over economische veiligheid en strategische economie in de Kamercommissie Economische Zaken. Het D66-Kamerlid vroeg minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): ‘Deelt zij de opvatting dat digitale weerbaarheid een fundamentele voorwaarde is voor onze economische veiligheid? Welke concrete maatregelen gaat de minister nemen om de weerbaarheid van het Nederlandse bedrijfsleven te versterken?’ Belangrijker nog, zei Oualhadj: weten bedrijven de overheid wel te vinden als het niet goed gaat, of als het niet goed dreigt te gaan?

De NCTV waarschuwde vorige week dat hackers AI gebruiken om hun cyberaanvallen sneller, groter en efficiënter te maken. Marc Kuipers, hoofd van de antiterrorismecoördinator, vindt dat bestuurders snel de bescherming op orde moeten brengen. ‘Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu actie ondernemen,’ zei hij. Daarbovenop kwam de klemmende oproep in de richting van diezelfde bestuurders: maak digitale weerbaarheid een kwestie van continuïteit en bestuurlijke verantwoordelijkheid, niet alleen van ICT. En wacht daarbij niet op nieuwe landelijke voorzieningen.

Campagnes

Er speelt de laatste tijd veel op het gebied van cyberweerbaarheid, erkende de minister. Volgens haar voelt iedereen wel aan dat de uitdagingen in de toekomst alleen maar groter zullen worden. ‘Het is veel aan de orde, ook op het ministerie van Economische Zaken.’ Daarbij verwees ze naar lopende campagnes die in het teken staan van bewustwording. ‘Eentje die momenteel loopt, is de campagne Bescherm wat je sterker maakt. Die brengt, in generieke zin, de kwetsbaarheden onder de aandacht van bedrijven, maar roept ook op tot actie: maak een plan en een draaiboek voor bedreigingen.’ Daarnaast noemde de minister handreikingen die bedrijven helpen om risico’s van binnenuit beter te herkennen en tegen te gaan. ‘We werken nog aan een tool die bedrijven gaat helpen om hun toeleveringsketens te versterken en de afhankelijkheden te verminderen.’

Daar nam D66’er Oualhadj geen genoegen mee. ‘Ik vind dit allemaal weinig fulfilling, moet ik zeggen. Ik moedig elke campagne aan die bedrijven en huishoudens in staat stelt zich te beschermen, maar ik vraag toch wel om een actievere vorm dan een campagne. Als we naar de NCTV luisteren, weten we dat dit allemaal bij lange na niet voldoende is.’

Implementatie van maatregelen

Herbert antwoordde daarop met een rijtje wetten, zoals de Cyberbeveiligingswet en de Cyber Resilience Act, en een aantal praktische maatregelen, zoals loketten voor hulp, subsidieregelingen voor kleine mkb’ers en keurmerken. Meer aanbieden betekent volgens de minister niet automatisch dat bedrijven de maatregelen ook beter implementeren en dus toepassen. ‘Bedrijven daarbij helpen is wat we nodig hebben, willen we echte impact bereiken.’

Aanvullende maatregelen komen er dus voorlopig niet, de minister vindt de bestaande situatie afdoende. Na aandringen van Oualhadj is Herbert wel bereid om het gesprek met bedrijven aan te gaan over hun cyberweerbaarheid en zo de urgentie over te brengen. Voor de uitvoering van de maatregelen ziet zij echter vooral een grotere rol voor de werkgevers zelf. ‘Ik stel voor dat we de inhoudelijke relaties met en tussen de verschillende brancheorganisaties, zoals werkgeversorganisatie VNO-NCW benutten om de implementatiekracht te vergroten.’