Beste bestuurder in het openbaar bestuur, kijk uit voor de ‘Pick me FG’.
Hoed u voor de de ‘Pick me FG’
Pick me-gedrag is bij uitstek problematisch wanneer het gaat om toezicht en naleving.
U zult nu wel denken: wat krijgen we nu? Gaat de ene FG (de intern toezichthouder op de naleving van de AVG en soms Wpg) me waarschuwen voor de ander? Wat is dit nou?
Geloof me, er schort niets aan mijn solidariteit met andere FG’s. Ook wanneer hij of zij een heel andere werkwijze aanhangt, zal ik de eerste zijn die zegt: ‘deze FG zal er vast een reden voor hebben, laten we niet oordelen’. Een FG krijgt doorgaans al genoeg weerstand en van binnen en buiten de organisatie.
Terug naar de ‘pick me FG’. Het begrip ‘pick me’ gaat volgens niet nader te noemen pubers in mijn directe omgeving over mensen die zich ten koste van anderen profileren als de betere keuze. Anderen uit je eigen groepje neerhalen om er zelf positief uit te springen. En dan juist flink drukken op een bekende zere plek waarvan je denkt dat te mogen zeggen omdat je onderdeel bent van de groep. Zeg maar het omgekeerde vorm van solidariteit. Denk aan vrouwen die zeggen: ‘Wat een onzin dat er gesproken wordt over de mogelijkheden van menstruatieverlof, ik neem zelf 1 paracetamol en doe gewoon m’n kiezen op elkaar’. Of een ambtenaar die op een verjaardag vol ondernemers zegt dat al zijn collega’s inderdaad de hele dag uit het raam zitten te kijken en dat hij de enige is die wél weet wat werken is.
De ‘pick me’ denkt aantrekkelijker te worden door zijn eigen nest te bevuilen.
Het gaat er niet om dat de beweringen onjuist of uit de context getrokken zijn, het gaat erom dat de ‘pick me’ (je mag het ook als zelfstandig naamwoord gebruiken!) aantrekkelijker denkt te worden door zijn eigen nest te bevuilen. Voelt u hem al een beetje? De idiote bewering dat: ‘Als je écht niets kunt maar wel makkelijk gemeenschapsgeld wil opstrijken je altijd nog bestuurder in het openbaar bestuur kunt worden’ komt neem ik aan nog harder aan wanneer u weet dat een collega-bestuurder dit zegt om in het gevlei te komen bij andere mensen met wie u beide te maken heeft. En al helemaal wanneer u weet dat deze bestuurder zelf tegen een burn-out zit omdat hij elke avond doorwerkt. En dat hij dondersgoed weet dat diverse collega bestuurders gestopt zijn vanwege werkdruk en vervelende opmerking on- en offline richting bestuurder en haar gezin. Dat uitgerekend iemand met deze kennis en achtergrond zegt dat bestuurders het waanzinnig gemakkelijk hebben, is wel het toppunt, toch?
Houd dit gevoel vast, want dit pick me-gedrag is bij uitstek problematisch wanneer het gaat om toezicht en naleving in de meest brede zin van het woord. Een ad hominem ligt al snel op de loer wanneer iemand aangesproken wordt op vermeende niet-naleving. Dan is gelijk niet de regel van de NS is het probleem: nee, de conducteur die de regel toepast en een boete schrijft voor reizen zonder geldig vervoersbewijs is een mierenneuker en en eikel. Niet de tabaks- en rookwarenwet is het mikpunt, maar de inspecteur die niet een oogje wil dichtknijpen wanneer geconstateerd wordt dat jongeren onder de toonbank sigaretten kopen.
U kunt zich voorstellen dat voor toezichthouders het ultieme verraad is wanneer iemand zegt: ‘Inderdaad, mijn collega’s die de wet toepassen, díe zijn het probleem. IK ben tenminste pragmatisch.’
Voor de duidelijkheid: het gaat niet om het daadwerkelijk pragmatisch handelen naar bevinden, dat proberen we allemaal te doen. Het euvel zit erin dat dat de pick me niet zozeer zichzelf ophemelt maar zijn collega’s verkeerd wegzet.
Maar waarom zouden mensen dat doen?
Dat vraag ik me ook af. Waarom zou je als vrouw strijden tegen stemrecht van vrouwen? Ga gewoon zelf niet stemmen als je dat niet wil, maar waarom moet je zo nodig betogen dat vrouwen minder rechten zouden moeten hebben dan een man?
Ik kan hier maar één verklaring voor vinden: de waardering van een persoon of groep mensen die belangrijk voor je is. Aardig en deugdzaam gevonden willen worden. Maar wanneer je als toezichthouder vooral heel aardig gevonden wil worden door de organisatie waarop je toeziet, dan gaat er iets niet goed.
Wanneer je als toezichthouder vooral heel aardig gevonden wil worden door de organisatie waarop je toeziet, dan gaat er iets niet goed.
Er is geen populariteitswedstrijd onder FG’s, want niet de FG en de wet, maar de aard van de werkingen, de context en de risk appetite verschillen per organisatie. En daar past de FG zich op aan.
Dat FG’s onderling last kunnen hebben van een mogelijke pick me FG mag duidelijk zijn. Maar waarom zou u als bestuurder moeten oppassen?
Misschien maakt onderstaande denkoefening dit duidelijk. Stel uw organisatie eens voor als een huisdier, een lieve, grote hond.
In het ene huis wordt de hond gruwelijk verwend, nooit tegengesproken en mag hij alles eten wat hij wil, zelfs chips en kipkluifjes. Hij is daarom 15 kilo te zwaar, heeft ernstige gewrichtsklachten en hartproblemen. Als het regent hoeft hij maar een kort rondje te lopen, want de verzorger zit dan liever snel weer droog binnen. En als de hond poept op een speelveldje waar dat niet mag, dan loopt het baasje snel verder zodat niemand erachter komt wie het grote ‘cadeau’ heeft achtergelaten.
In het andere huis krijgt het dier vaker ‘nee’ dan ‘ja’ te horen en krijgt hij twee keer per dag precies afgepast hondenvoer en af en toe een kauwsnoepje. Elke dag gaat de verzorger, door weer en wind, een paar kilometer met het beestje lopen. En uiteraard gaan de uitlaatzakjes elke tocht mee en worden deze goed gebruikt. De hond weet dat hij aangesproken wordt als hij op de verkeerde plek z’n behoefte doet.
Wie is nu eigenlijk ‘liever’ en beter voor de hond? Wie zorgt er écht voor dat de hond gezond is en blijft? En ook geen gedoe in de buurt krijgt? Natuurlijk, de hond besluit zelf wat hij eet, maar is dat een excuus om een ongezonde hoeveelheid rotzooi voor te schotelen, omdat je zo graag wil dat de hond je aardig vindt?
Misschien kunt u hieraan denken wanneer u het volgende gesprek heeft met een nieuw aan te stellen of in te huren FG. Wanneer deze zichzelf onderscheidt door te melden dat hij niet zo streng en/of wereldvreemd is als andere FG’s, maar vooral ontzettend pragmatisch is en stelt het werk gemakkelijk in een paar uur per week te kunnen doen, dan kunt u het dikke-hondenfluitje al horen.
Iemand die slecht spreekt over andere FG’s, -een beroepsgroep vol mensen die stevig onder druk staan- is af. Behalve ik natuurlijk, want anders dan al die andere FG’s snap ik wél uw superlastige politiek-bestuurlijke positie als bestuurder, en ben ik enorm politiek sensitief. Ik wel… Pick me!
Plaats als eerste een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.