Advertentie
digitaal / Nieuws

China nog vaak welkom bij gemeenten

Nog steeds zijn er gemeenten die blijven werken met technologie van Chinese techreuzen als Huawei. Provincies zijn voorzichtiger. Dat blijkt uit een steekproef van AG Connect en Binnenlands Bestuur. Experts vinden het de hoogste tijd voor duidelijke richtlijnen.

09 december 2021
China-tech-shutterstock-671045005.jpg

Nog steeds zijn er gemeenten die blijven werken met technologie van Chinese techreuzen als Huawei. Provincies zijn voorzichtiger. Dat blijkt uit een steekproef van AG Connect en Binnenlands Bestuur. Experts vinden het de hoogste tijd voor duidelijke richtlijnen.

Niet naïef

Kennis stelen van universiteiten en achterdeurtjes aanbrengen voor spionage: Europa en de VS zijn de laatste jaren Chinese partijen steeds maar gaan wantrouwen. Nederland moet niet naïef zijn, maar ook niet in een kramp schieten waar het China betreft, stelde het kabinet in 2019 toen de nationale ‘China-strategie’ werd gepresenteerd. Ook gemeenten en provincies worden zich beter bewust van de groeiende risico’s van samenwerken met Chinese partijen. Maar elke decentrale overheid hanteert daarbij haar eigen regels, zo blijkt uit onderzoek van AG Connect en Binnenlands Bestuur. En ook haar eigen risicobeleid – áls ze dat al hebben.

 

Digitale spionage
Van de vijftig voor het onderzoek benaderde gemeenten deden er 27 mee. Acht van die gemeenten – dus bijna één op de drie – geven aan op dit moment nog steeds samen te werken met Chinese organisaties. Houdt uw organisatie bij samenwerkingen met Chinese partijen extra rekening met digitale spionage?, luidde een van de vragen van het onderzoek. ‘Vanuit de gemeente Capelle is dit niet het geval’, reageert bijvoorbeeld de gemeente Capelle aan den IJssel. Eindhoven meldt dat er ‘vooralsnog’ geen actief beleid is ingezet om Chinese partijen te weren bij aanbestedingen. ‘Dit is in strijd met aanbestedingsregels, tenzij we kunnen refereren aan beleid vanuit de EU.'


Stoppen

Twee gemeenten (Amsterdam en Enkhuizen) betrekken nog steeds ict-diensten bij de van spionage verdachte Chinese tech-reus Huawei. Een viertal gemeenten geeft aan vanwege dat spionage-risico daar niet al te lang geleden mee te zijn gestopt of – zoals datzelfde Enkhuizen – nu met stoppen bezig te zijn. De Noord-Hollandse gemeente betrekt een aantal ict-diensten samen met zes andere gemeenten van een shared service center.

 

Voorzichtiger

‘Een aantal onderdelen voor de ict-infrastructuur en telefonie zijn van het merk Huawei’, geeft Enkhuizen aan. ‘Uit het oogpunt van het risico van digitale spionage worden of zijn deze al vervangen.’ Gemiddeld geeft ongeveer één op de drie gemeenten aan sinds de China-strategie van het rijk voorzichtiger te zijn geworden in contacten met Chinese ondernemingen. Bij provincies is het beeld significant anders. Alle tien provincies die meededen aan het onderzoek melden behoedzamer te opereren.  

Richtlijnen
Volgens Clingendael-onderzoeker Ties Dams is het tijd voor landelijke richtlijnen als het gaat om samenwerken met China en het gebruik van Chinese technologie. Hij is als onderzoeker bij het Clingendael China Center gespecialiseerd in China’s geopolitieke strategie. De conclusie van Binnenlands Bestuur en AG Connect dat er grote verschillen zijn tussen lokale overheden in de omgang met Chinese partijen, herkent Dams uit eigen onderzoek. ‘Ik denk dat het erg moeilijk is voor gemeenten en provincies om hierover goede inschattingen te maken. Zij kunnen de strategische belangen van China niet goed overzien.’

 

Wereldorde
Maar waarom zou Beijing geïnteresseerd zijn in de gemeente De Wolden of Nunspeet en er heimelijk informatie van willen onderscheppen? Daarvoor bestaan volgens Dams diverse redenen. ‘Om te beginnen wordt China van oudsher gemotiveerd door een zekere angst om niet mee te kunnen draaien in de wereldorde. Het land doet sinds de jaren zeventig en tachtig alles aan om niet opnieuw ‘ontkoppeld’ te kunnen worden van de hedendaagse wereld.’

 

Kennis opslurpen
Er geldt ook een andere, meer risicovolle motivatie, legt Dams uit. ‘De Chinese economie is verworden tot een mondiale machine van kennis opslurpen. Het doel is om tot grootmacht uit te groeien en dat te blijven. Daarbij moet China echt leidend worden op technologisch en academisch vlak. Decentrale overheden uit andere landen kunnen daarbij een heel belangrijke kennispartner zijn. Dit zagen we bij de haven van Shanghai, niet lang geleden een kleine haven, die bij Havenbedrijf Rotterdam aanklopte om te leren hoe je ondergrondse tunnels bouwt.’ China ziet lokale overheden als poort naar hoogwaardige kennisinstellingen en bedrijven.  

Verdienmodellen
Achter kennisoverdracht hoeft geen kwaadaardige opzet te zitten. Maar Nederland moet volgens Dams wel in de gaten houden dat China groot en kapitaalkrachtig genoeg is om met de kennis ook verdienmodellen van Nederland over te nemen. ‘Wij zullen die kennis moeten beschermen, anders worden we voorbijgelopen.’ Een ander risico bestaat volgens Dams uit spionage en heimelijke overdracht van technologie. Chinese bedrijven gaan daarbij volgens Dams strategisch te werk, bijvoorbeeld door zich voor te doen als gemeente of provincie, terwijl het in werkelijkheid een bedrijf is dat op zoek is naar kennis. ‘Het kan gebeuren dat er via een gemeente een Chinese delegatie komt kijken bij een haven en dan snel met de scanner langs een bepaald apparaat gaat.’ De provincie Gelderland bereidt handelsmissies naar China daarom voor met informatie afkomstig uit rapportages van de NCTV en de AIVD. Daarbij wordt specifiek gekeken naar bedrijfsrisico’s als digitale spionage en copyright.

 

Alertheid
Dams staat niet alleen in zijn oproep om richtlijnen. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) komt tot de conclusie dat er ‘veel behoefte is aan betere informatievoorziening vanuit het rijk. Om zo up-to-date informatie te krijgen over de status van de relatie met China’, zo zegt een woordvoerder. Gemeenten hopen daarnaast op één contactpunt dat een actueel overzicht heeft van alle decentrale China-banden. Ook zouden daar alle vragen omtrent delegatieverzoeken vanuit China aan kunnen worden gericht. Toch ziet de VNG de alertheid onder gemeenten al toenemen. ‘Sinds 2019 neemt de onderlinge uitwisseling tussen decentrale overheden over China toe. Men weet elkaar steeds beter te vinden.’

Reacties: 3

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Ronan / Vergunningverlener
Het wordt tijd dat men in het Westen zich even achter de oren krabt en afstand neemt van China. China streeft ons en iedereen voorbij en neemt het daarbij niet zo nauw met mensenrechten en ethiek. En het Westen is mede schuldig dat het China zo groot heeft kunnen laten worden door onze productie naar China te verplaatsen en onze kennis met ze te delen/laten stelen. Er komt een tijd aan dat we de gevolgen gaan merken en dan is China niet zo lief meer..
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Piet / Jeugdzorg
@Ronan. Onze ondernemers wilden dat zo graag in de jaren '90 van de vorige eeuw. Ik heb er toen zelf voor gewaarschuwd. Hoe dom was dat, maar het was toch niet te stoppen. China was ooit een groot Rijk en zal het nu weer worden. Het zal niet lang duren of grondstoffen noteren in de Remnibi en niet langer in dollars. Dat is 'The Big Reset" en daarmee raakt het westen zijn positie kwijt. Nederland is op dit moment een doorvoerland voor Chinese rotzooi. De VVD is daar erg trots op en voert een liberaal beleid. Iedereen mag onze infrastructuur kopen, zoals ECT Terminals. Dat wij in China maar weinig mogen kopen, is voor de VVD geen enkel probleem. We leven in een liberaal land. ECT naar de Chinezen, al onze groene stroom naar Facebook in Zeewolde, Nuon naar Vattenfall en ga zo maar door. Alles in de uitverkoop.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Informatie- en Contactpunt
Beste Binnenlands Bestuur,



In reactie op uw artikel ‘China nog vaak welkom bij gemeenten’ informeren wij u graag over het Informatie- en Contactpunt (ICP) binnen de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.



Het ICP is voor gemeenten en provincies met een China-relatie het aanspreekpunt voor vragen en allerlei andere aan China gerelateerde zaken. Ook staan wij op regelmatige basis in contact met deze gemeenten en provincies en helpt het ICP hen, wanneer nodig, verder binnen de Rijksoverheid.



Meer informatie over het ICP vindt u op www.rvo.nl/icp. Maar we zijn natuurlijk ook altijd bereid de rollen en verantwoordelijkheden van het ICP in een overleg nader toe te lichten.





Met hartelijke groet,



Informatie- en Contactpunt

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie