Advertentie

Veel overheden missen integriteitsplan

Veel van die plannen blijken bovendien gedateerd, zegt Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) van het CAOP. In zijn vanmorgen uit te komen rapport betitelt integriteitsexpert Alain Hoekstra de bevindingen als ‘zorgwekkend.

08 maart 2013

Eén op de drie overheidsorganisaties heeft geen of een zeer gebrekkig integriteitsbeleidsplan. Veel van die plannen blijken bovendien gedateerd.

Zorgwekkend
Dat is de conclusie uit onderzoek van Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) van het CAOP. In zijn vanmorgen uit te komen rapport betitelt integriteitsexpert Alain Hoekstra de bevindingen als ‘zorgwekkend.’ Van de onderzochte instanties scoren de provincies het zwakst. In het onderzoek ’Integriteit verankeren!’ is de kwaliteit van de nota’s en documenten, waarin ministeries, provincies en waterschappen hun integriteitsbeleid vastleggen, beoordeeld.

Beleid niet concreet

Overheidsorganisaties dienen volgens de wet en in 2006 gemaakte bestuurlijke afspraken hun integriteitsbeleid schriftelijk vast te leggen. De belangrijkste onderzoeksresultaten zijn dat slechts iets meer dan een kwart van die organisaties over een goed integriteitsbeleidsplan beschikt. Ruim 33 procent van de organisaties heeft geen of een zeer gebrekkig integriteitsbeleidsplan. Waar hoofdonderzoeker Hoekstra het meest van geschrokken is, is dat het beleid ‘vaak ongedefinieerd is, niet concreet gemaakt en onvoldoende wordt gemonitord.’

Achtertallig onderhoud

Iets minder dan de helft van de onderzochte organisaties beschikt nog niet over een overkoepelend plan, benoemt geen concrete doelstellingen en activiteiten en heeft geen integriteitsfunctionaris. Het integriteitsbeleid bij overheidsinstellingen blijkt bovendien te kampen met achterstallig onderhoud Een deel van de integriteitsbeleidsplannen is gedateerd, een aantal jaar geleden opgesteld en niet periodiek bijgehouden. ‘Ontwikkelingen op onder meer het terrein van het nieuwe werken vragen om het up to date houden van je integriteitsplannen. Veel thuiswerken vervreemdt de werknemer mogelijk van zijn organisatie, wat zijn weerslag kan hebben op zijn loyaliteit.’ Ook de omgang van ambtenaren met social media vraagt volgens hem om beleid. ‘Het recht van een ambtenaar op vrije meningsuiting is vanwege zijn functie nu eenmaal beperkt. Daar moet je als organisatie mensen bewust van maken.’

Beleid blijkt verzameling gedragscodes

Opvallend is dat organisaties in hun beleving vaker beschikken over een integriteitsbeleidsplan dan in de werkelijkheid het geval is. Zo blijken veel stukken die zijn opgestuurd als beleidsplan integriteit soms alleen een gedragscode te zijn of niet met elkaar samen te hangen. ‘Een verzameling gedragscodes en regelingen met daar een nietje doorheen, is nog geen integriteitsplan’, zegt Hoekstra. Die getuigen niet van duidelijke visie noch van doelstellingen ten aanzien van integriteitsbeleid. Gevolg van het opereren zonder plan is dat de kwaliteit van het beleid in termen van consistentie, coherentie en implementatie laag blijft. ‘Een gedateerd en gefragmenteerd beleid leidt ertoe dat de aandacht voor integriteit sneller wegzakt’, aldus Hoekstra.

Waterschappen werken samen

Waterschappen en departementen komen relatief gezien beter uit het onderzoek omdat ze volgens hem de voordelen – ook financiële – plukken van onderling samenwerken op gebied van integriteit. ‘Bij provincies gebeurt dat het minst vaak’, zegt hij. ‘Een lichtpunt is dat ongeveer een kwart van de onderzochte organisaties aangeeft op dit moment bezig te zijn met het ontwikkelen van integriteitsplannen.’

Grip op beleidsproces

‘Het is een kwestie van organiseren om grip te krijgen op het beleidsproces’, zegt Hoekstra. De decentrale koepels (VNG, IPO en UvW) hebben sinds 2006 de tijd gehad om te komen tot integrititeitsplannen. Dus ja, er valt volgens hem redelijk wat aan te merken op de sindsdien gemaakte vorderingen. De verantwoordelijkheid voor die voortgang ligt bij de organisaties zelf, bij de koepels, maar uiteindelijk ook bij de minster van Binnenlandse Zaken als systeemverantwoordelijke. Hoekstra: ‘De minister moet overheidsorganisaties die tekort schieten aansporen, stimuleren. Om ten minste te voldoen aan de basisnorm is er volop werk aan de winkel de komende jaren.’

Reacties: 15

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Waarom moet toch voor ieder probleem een bureaucratische instantie worden opgericht. Die doen namelijk aan self fulfilling prophecy. Er zijn toch allang instrumenten om dit soort zaken te controleren. Er zijn toch allang verantwoordelijkheden vastgelegd en verantwoordelijken benoemd. Als die hun verantwoordelijkheid nemen is er niets aan de hand. Speek ze daar op aan. Het lijkt zolangzamerhand wel een soort Stasi-maatschappij. De ene helft controleert de ander en lapt hem erbij zodra er ook maar iets is dat lijkt alsof er een millimeter buiten de paden gelopen wordt. Wat een tijd- en geldverspilling.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Niek / jurist
Integriteit is iets wat in je genen moet zitten. Aan- of afleren is moeilijk. Je ziet het aan wethouder Van Rey die na een reeks integriteitschendingen weer de Roermondse politiek in wil en de VVD dit niet ogenblikkelijk pareert. Je bent er niet met een memo of protocol. Het gaat om naleving ervan en toezien op de naleving. En bij ernstige schendingen exit. Anders wint de overheid nooit meer het vertrouwen van de burger terug.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Jeroen Haan / waterschapsbestuurder en organisatieadviseur
Een integriteitsplan kan bijdragen aan waar het werkelijk om gaat: een regelmatig gesprek over moreel juist handelen en de grenzen die daarbij in beeld komen. Het be-, aan- en afspreken (als feedback, niet om meteen te veroordelen) én optreden als iemand echt over de schreef gaat is lastig, maar helpt om gewenst gedrag mogelijk te houden en ongewenst gedrag bij te sturen.



Als waterschapsbestuur heb ik de ervaring dat een open gesprek een mooie basis vormt voor leren en bewaken van integer gedrag. Als organisatieadviseur helpt het dit soort gesprekken te begeleiden om te snelle oordeelsvorming uit te stellen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
henk
overheden missen heel veel plannen.. maar niet alleen dat. waar het om gaat is dat de rol en taken van de overheid niet wordt gekleineerd, personeel serieus wordt genomen en leiginggevers hun verantwoordelikheid nemen. maar dat was ooit. nu zitten we in een afbraakfase.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Marjolein Hins / Social innovator
Plannen schrijven is niet zo'n zinvolle exercitie. Die komen op een plank te liggen en daarmee verandert er nog niks, mogelijk alleen een beetje bij de mensen, die het plan schreven.



Integriteit gaat over mindset en gedrag. Daarvoor moet je met elkaar de relaties tussen mensen verbeteren. Dat vraagt uitwisselen en doorleven... dan beklijft het.



Laten we stoppen met nog meer plannen schrijven en daadwerkelijk doorleven wat we willen bereiken met elkaar en daar naar gaan leven!



Hartelijke groet,

Marjolein Hins
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans Boet / zelfstandig ondernemer
Een heel pagina met foto's in AD van de week over "gebaksdaders" die wel voor 4 euro per week "de fout" in gingen. Wanneer is er iemand bij die krant (hoofdredacteur of zo) die zegt ik doe niet meer mee aan een hetze ook al draagt het niet bij aan de verkoop van onze krant.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans Boet / zelfstandig ondernemer
Hoe integer zijn kranten als AD trouwens zelf? In Schiedam maanden voor het onderzoek: Wij zijn in het bezit van een mail van de burgemeester waaruit blijkt dat zij opdracht gaf aan ambtenaren geen zaken meer te doen met een aannemer. Maand na het onderzoek AD: Wij zijn nooit in het bezit geweest van zo'n mail. Het probleem is dat in ons mediatijdperk mensen alles geloven wat gedrukt staat of op TV en radio komt. Met een integriteitsplan kom je er niet. En bestuurders de kosten voor de gebakjes niet terug betalen hoor want anders toon je slechts aan dat je een weekdier of opportunist bent die zwicht voor de gebakspolitie van het AD en voor die slang die tegellichter heet. Rug recht houden en zelfs de slagroom niet van de mondhoeken vegen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
criticus
@ Hans:

ook geneuzel moet aan de kaak gesteld worden, want daar begint het.

"een beetje integer bestaat niet", dus de grootte van de overtreding is irrelevant als het gaat om integriteit. Het is en blijft immers misbruik van gemeenschapsgeld.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans Boet / zelfstandig ondernemer
Beste @Jan in dit geval betrof het een jarenlange foute codering door de niet functionerende en niet conytrolerende afdeling financien en het heeft helemaal niets met integriteit te maken en dat is precies mijn punt alles wordt op 1 hoop gegooid en integriteit wordt de uitlaatklep voor alle maatschappelijke onvrede jegens bestuurders en ambtenaren.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
criticus
@ Hans,

in dat geval betrfet het dus incompetent management. Nog zo'n typische overheidskwaal, veelal veroorzaakt door zaken als vriendjespolitiek, kortom, ook integriteit.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans Boet / zelfstandig ondernemer
Hahaha nee u heeft de overheid hoog zitten dat zie ik al. Het ging hier om medewerkers die volledig aan lot werden overgelaten en hun mismanager heeft nu goede baan elders in Nederland. Ga eerder uit van incompetentie en minder van niet integer gedrag want dat valt in de praktijk reuze mee. Maar om dat gebak nou terug te vorderen is wel Nederland op zijn kleinst. Volgens mij zijn er in Nederland nu iets zwaarwichtiger problemen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Peter / ambtenaar
Ook intimidatie en psychische terreur door leidinggevenden is een vorm van niet-integer gedrag waar ook aandacht aan besteed zou moeten worden.

Zie http://wijdoendatzo.wordpress.com/2012/10/25/int …
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Piet / directeur
Moraliteit, integriteit, verantwoordelijkheidsgevoel, ethiek, laat zich niet vastleggen in regels. Er zijn in feite meer ongeschreven regels dan geschreven.



Wat een ontzettend dom g........... l, integriteitsplan. Een nuchtere vent spapt in z'n auto en gaat zonder manco wegrijden. Een dronken vent zegt,"kijk hoe ik kan rijden". Kortom een Overheid die een integritetsplan gaat opstellen is als een dronken vent die gaat rijden "kijk eens hoe goed ik ben".



Een Gedeputeerde die 140 milj ongedekt en zonder goedkeuring uitgaf om zijn project er door te driukken is in Ned niet strafbaar. Hij treedt af onder het motto "ik ben toch al veroordeeld"en klaar is Kees!

Weth Duivestein in Almere met goedkeuring van alle meelopers ( GEMRAAD) laat thans een poldergebied ophogen tot Duin, waar dan woningen gebouwd gaan worden. Een megalomaan project, veel te duur in deze tijd. Straks kan er geen woning verkocht worden de verliezen zullen jarenlang oplopen t.l.v. de belastingbetaler. Integer???? Nee gewoon een megalomane Wethouder! En zo zijn er nog heel wat meer in Ned.



Wat een ontstellende naiiviteit een integriteitsplan schrijven, ha, ha, ha!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
anoniem / anoniem
Het is ernstig dat uit onderzoek blijkt dat 33% van de organisaties niet beschikt over integriteitsbeleid terwijl de wet dit al in 2006 voorschrijft. Maar het feit dat men zich dan niet druk maakt over welke (im)materiële schade dit in de hand werkt, maar zich meteen maar weer richt op hoe dit komt, maakt het eigenlijk nog veel erger. Wat voor mij persoonlijk meer zoden aan de dijk zou zetten is het volgende "de faler betaalt". Die voelt het dan meteen in zijn eigen portemonaie
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
J. Derckx
Als de media zich nog alleen zou bezighouden met wat de politici goedvinden zouden ze geen bestaansrecht meer hebben. Kleine zaken kunnen deel zijn van grote uitwassen en moeten open gelegd worden, echter met respect voor alle partijen. Daar ontbreekt het te vaak aan omdat e lezer geboeid moet worden om die krant te kopen. Het gaat om omzet, op welke manier dan ook. Kun je dan nog integer zijn?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie