Advertentie

In steeds meer landen mag jongere stemmen

Jongeren van 16 + 17 stemmen al in de landen om ons heen. Maar niet bij ons. Het argument: het Nederlandse puberbrein zou het niet aankunnen

18 januari 2022
stemmen-verkiezingen-corona-shutterstock1.jpg

In Griekenland, Duitsland, Oostenrijk, België, Estland, Wales, Schotland en op Malta kunnen jongeren al vanaf hun zestiende naar de stembus. Deze landen hebben allemaal regelingen voor volledig of gedeeltelijk – bijvoorbeeld lokaal of regionaal – passief en actief kiesrecht.

In Griekenland, Duitsland, Oostenrijk, België, Estland, Wales, Schotland en op Malta kunnen jongeren al vanaf hun zestiende naar de stembus. Deze landen hebben allemaal regelingen voor volledig of gedeeltelijk – bijvoorbeeld lokaal of regionaal – passief en actief kiesrecht. Malta spant in Europa de kroon. Want daar mogen jongeren vanaf 16 jaar behalve stemmen, ook gekozen wórden en hun zetel innemen. En dat geldt op Malta voor álle verkiezingen.

Niet corrupt
‘Jongeren betalen vanaf 16 jaar ook belasting als ze werken. Dus moeten ze ook kunnen stemmen. We geloven dat jongeren opener zijn dan volwassenen en minder te verbergen hebben en dat ze juist vanwege hun jonge leeftijd minder gevoelig zijn voor belangenverstrengeling. Ze zijn niet corrupt’, zegt Samuel Azzopardi, regionaal bestuurder van het bij Malta horende eiland Gozo, en lid van het Comité van de Regio’s.

Andere EU-lidstaten bewegen eveneens in dezelfde richting, alhoewel het daar vooral om passief kiesrecht gaat. Zo geldt in Oostenrijk een volledig passief kiesrecht voor 16- en 17- jarigen sinds 2007. Voor een zetel moeten ze 18 zijn. België gaat de Europese verkiezingen van 2024 openstellen voor jongeren vanaf 16 jaar, na een experiment voor stemmers van 16 en 17 jaar in Gent. En in Duitsland heeft meer dan de helft van de deelstaten jongeren­regelingen voor verkiezingen op het niveau van de deelstaat en/of het lokale bestuursniveau. Of neem Wales en Schotland. Daar mogen 16- en 17-jarigen op
lokaal niveau en voor hun nationale parlementen stemmen. In Griekenland stemmen kiezers van 16 en 17 jaar bij de Europese verkiezingen.

Experimenteren
In Nederland is dat voorlopig uitgesloten. De kiesgerechtigde leeftijd staat stevig verankerd in de Grondwet. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft het kabinet geadviseerd de Grondwet op dat punt te wijzigen, maar daar wil de regering niet aan: het hecht aan bepaalde zogeheten levensloopzaken in de Grondwet. ‘Dat betekent dat je niet kunt experimenteren, zoals in de landen om ons heen’, zegt Sarah de Lange, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en voormalig lid van de ROB.

Volwassen genoeg
In Nederland loopt de discussie altijd weer vast op het puberbrein dat het niet aan zou kunnen, stelt ze. Opmerkelijk is daarbij dat de Kieswet wel ruimte biedt voor mensen om vóór hun 18e verjaardag op een kieslijst te gaan staan. Als ze gekozen worden, mogen ze die positie vervolgens innemen als ze 18 worden. ‘Dus de wetgever vindt dat je wel volwassen genoeg bent om je verkiesbaar te stellen als je 16 of 17 bent, maar pas met 18 ben je volgens de wetgever geschikt om ook te stemmen of een zetel in te nemen’, zegt De Lange.

Volgens haar is het belangrijk dat jongeren mogen stemmen, omdat zij een ander perspectief en een ander belang hebben dan volwassenen bij thema’s als het klimaat en migratie. Volgens haar kunnen jongeren prima hun eigen keuze maken.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 1 van deze week

Reacties: 4

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Richard / Beleidsmedewerker
Als je de samenstelling van de tweede kamer op dit moment ziet dan lijkt me dat het volwassenbrein het ook niet aankan, toch hebben volwassen mensen wel stemrecht......

Als ik voor me zelf spreek heb ik een constante weloverwogen voorkeur voor twee verwante politieke partijen als sinds mijn 12e jaar.

Ik verwacht dat op latere leeftijd mijn brein gebreken gaat vertonen, wordt mij dan mijn stemrecht ontnomen?

Kortom, wie bepaalt en hoe bepaal je of een brein het kiezen van een volksvertegenwoordiger aankan?



In een perspectief ben ik nieuwsgierig hoe deze discussie is gevoerd rond 1919 m.b.t. het

actief en passief vrouwenkiesrecht. En of dezelfde gebrekkige argumentatie is gebruikt door de tegenstanders.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
B. Janssen / Ambtenaar
Elke grens is discutabel, maar wanneer je voor de belastingdienst volwassen bent, in het verkeer gemotoriseerd mag deelnemen, ja dan zou je ook moeten mogen kiezen. Lijkt mij nauwelijks een bezwaar. Als ouder hoop je dan maar dat je kinderen enig fatsoen en verantwoordelijkheid hebt meegegeven, meer kan je niet doen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Janneke
Hoezo kan hun brein dat niet aan? Dat vraag je ook wel eens af bij volwassenen (en kamerleden). Gewoon laten stemmen!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
H
Passief kiesrecht is het recht gekozen te worden, niet het recht om te mogen stemmen! Vooral het actief kiesrecht wordt dus her en der uitgebreid!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie