Advertentie

Alle kandidaat-wethouders onder de loep

Alle kandidaat-wethouders in Limburg moeten zich aan een integriteitstoets laten onderwerpen. Dat hebben de burgemeesters besloten. Diverse Commissarissen van de Koning (CdK’s) roepen de burgemeesters in hun provincie op dat ook te doen.

11 maart 2014

De 33 burgemeesters in Limburg hebben met elkaar afgesproken dat alle kandidaat-wethouders zich aan een integriteitstoets moeten laten onderwerpen. Integriteitsrisico’s worden zo, voor de benoeming, zichtbaar en beheersbaar gemaakt. Diverse Commissarissen van de Koning (CdK’s) roepen de burgemeesters in hun provincie op dat te doen.

Risico’s

De nieuwe Limburgse gemeenteraden hebben weliswaar het laatste woord, maar alle burgemeesters zullen straks aan hun raden voorstellen de wethouders voor hun installatie te laten screenen, stelt Joop Crucq, kabinetschef van gouverneur Theo Bovens van Limburg. ‘Het is belangrijk dat kandidaat-wethouders aan de voorkant weet waar eventuele risico’s liggen.’

Preventieve werking

De preventieve werking van een risicoanalyse is van belang, zo erkennen ook de Commissarissen van de Koning (CdK’s) van onder meer Brabant en Friesland. In Limburg heeft een speciaal ingestelde provinciale werkgroep daartoe onder meer de Handreiking Risicoanalsye Integriteit Openbaar Bestuur opgesteld. ‘Het vertrouwen in het openbaar bestuur staat of valt met de integriteit van de politieke ambtsdragers. Recente incidenten raken het gezag van lokale politici en overschaduwen het algemene integriteitsbeleid van het openbaar bestuur’, zo staat erin te lezen.

Financiële belangen

Door integriteitsrisico’s zichtbaar te maken, te bespreken en maatregelen te nemen, wordt het integriteitsbewustzijn van de kandidaat-bestuurder verhoogd, zo wordt verder gesteld. De screening moet uiteindelijk leiden tot afname van het aantal incidenten. In de Limburgse handreiking staat kort omschreven welke onderwerpen in de screening in ieder geval aan bod moeten komen, zoals nevenfuncties en financiële belangen.

Stappenplan

Ook in Brabant en Friesland hebben de CdK’s hun burgemeesters – in het licht van de naderende gemeenteraadsverkiezingen en hun toekomstige wettelijke rol als ‘integriteitshoeder’ – in een brief gewezen op het belang van een zekere mate van screening van kandidaat-wethouders. Bij de brief van de Brabantse CdK Wim van de Donk zat een stappenplan waarmee de burgemeesters aan de slag kunnen.

Toename bewustwording

De brief van de Friese CdK Jorritsma is positief ontvangen, laat woordvoerder Marcel de Jong desgevraagd weten. ‘De bewustwording op het onderwerp is toegenomen; partijen nemen het serieus’, laat Jorritsma via zijn woordvoerder weten. Een aantal gemeenten, zoals Leeuwarden, screent zijn wethouders overigens al. In de herindelingsgemeenten Alphen aan den Rijn heeft het hele college en de gemeentesecretaris zich recent door een extern bureau laten screenen. De Zuidhollandse gemeente hoopt dat hun initiatief navolging vindt.

Externen

De scans worden steeds vaker door externen gedaan. ‘De burgemeester zal over het algemeen niet zelf het gesprek voeren, maar heeft meer een procesrol’, benadrukt Crucq. De CdK’s adviseren om een extern bureau in te huren; de ene wat explicieter dan de ander. De ervaring van Marc Schoonhoven van Capra Advocaten is dat burgemeesters dergelijke gesprekken niet graag zelf voeren. ‘Bij een kritisch gesprek kan de toon voor de komende vier jaar al worden gezet. De collegevoorzitter wil het liefst met een schone lei aan een nieuwe ‘regeerperiode’ beginnen’, aldus Schoonhoven. De advocaten van zijn kantoor voeren risico-analyses integriteit uit bij kandidaat-wethouders.

Aanpassing Gemeentewet

Momenteel ligt in de Tweede Kamer een zogeheten verzamelwetsvoorstel om de Gemeentewet op diverse onderdelen te wijzigen. Een van die wijzigingen luidt dat de burgemeester de bestuurlijke integriteit van de gemeente bevordert. De rol van de burgemeester wordt weliswaar in de wet verankerd, maar ‘hij krijgt er geen instrumentarium bij’, verwoordt Crucq het breder levende ongenoegen over de aanstaande wetsaanpassing.

In het eerstkomende nummer (verschijnt vrijdag 14 maart) besteedt Binnenlands Bestuur meer aandacht aan het thema integriteit.

Reacties: 13

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Willem Kamps
Limburg hè, het Nederlandse Sicilië.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Jos Praat / beleidsadviseur
He, he, ze hebben het gesnapt!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
A Jorritsma / voorzitter VNG
Jammer dat de suggestie gewekt wordt dat het alleen over wethouders gaat. Integriteitsbeleid hoort gemeentebreed te zijn dus naast de bestuurders ook over de gemeenteraad en het ambtelijk apparaat. Het hoort ingebed te zijn in het beleid en niet slechts bij of na verkiezingen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Ferdie de Jong / bewuste burger
Ik ben het met mevrouw Jorritsma eens. Integriteit hoort in elke laag bekeken te worden. Raadsleden, commissieleden, wethouders en ambtenaren moeten gewoon integer zijn.



Integriteit moet je dus onderzoeken voordat een kandidaat op een lijst komt of iemand in dienst komt. Je moet dit eigenlijk zelf willen als kandidaat. En als je integriteit echt serieus neemt moet je dit ook laten meewegen in je zakenpartners. Bedrijven, andere overheden en zelfs andere landen moet je ook langs deze lat leggen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Wiet ten Doeschate / directeur ixad-communicatie en vormgeving. Maastricht
In de eerste zin staat 'moeten laten onderwerpen'. De suggestie wordt gewekt dat het aan de burgemeester is om een kandidaat-wethouder goed te keuren. Maar het is toch de raad die bepaalt? In principe heeft iedere burger vanaf 18 jaar het actieve en passieve kiesrecht. Er staat niet in de wet: 'Echter pas na een positief antecedentenonderzoek.' Mogen wij van de partijen die de coalitie vormen verwachten dat zij de verantwoordelijkheid nemen voor de achtergrond van de door hen naar voren geschoven bestuurders? Interessant dat de opkomst van lokale partijen samenvalt met dit wonderlijke streven om de regels aan te scherpen. Buiten de wet om. Deregulering uit het boekje van de oude politiek.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Ernst / ambtenaar
Nog steeds gaat de discussie over al of niet integere personen. Dat is een verkeerde discussie.

Het gaat om de handelingen/daden van de persoon in een bepaalde context. Die context kan ertoe leiden dat bijv. dat wat voor de één integer is voor de ander niet is (vanwege bijv. de schijn van belangenverstrengeling). De achtergrond van een bestuurder kan hem voor verrassingen stellen en dan wordt hij of zij door de publieke opinie geofferd.

Een wethouder die daarvan niet op de hoogte wil zijn, is naïef. Een preventieve risicoinventarisatie vergroot de effectiviteit van bestuurders. Doen, maar wel uit eigen vrije wil. De argumenten zijn immers krachtig genoeg!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
J. Derckx
hoe integer is mevr. Jorritsma, wie heeft haar getoetst
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
jakov / vml. controller gemeente
De burgemeester kan van alles vinden. Die heeft er niks mee te maken. Het is de partij die een wethouder voorstelt. De raad gaat wel of niet accoord met een dergelijk voorstel. Hoe de kandidaat beoordeelt wordt is aan de gemeenteraad. Omdat jammer genoeg niet alle bestuurders zich integer hebben gedragen hoef je weer niet een maatregel te verzinnen om iets dergelijks te voorkomen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Jan
Om te beginnen zou elke partij tevoren moeten zeggen welke wethouder men naar voren schuift indien de partij aan het college zal deelnemen. Waarom zouden alleen burgemeesters als ze verkozen worden, hetgeen de wens is van sommige partijen, tevoren bekend zijn en wethouders niet? Op een partij met een wethouder die ik niet vertrouw of zwak acht, wil ik liever niet stemmen. Wethouders hebben nl. in de praktijk veel macht, veel meer dan de raadsleden.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Gerard Heetman / raadslid
Bijna iedereen (behalve degenen die op de persoonlijke of regionale toer gaan) heeft gelijk. Maar de oproepen van de CdK's en de afspraken van de Limburgse burgemeesters hebben wel tot gevolg dat de installatie van de nieuwe colleges wordt vertraagd. Immers een integriteitsonderzoek naar de kandidaat wethouders is niet iets van één dag. Bovendien zijn ze te laat met hun screening. Op de eerste plaats is dat namelijk een aangelegenheid van de voordragende politieke partij. veel kandidaat wethouders zijn al bekend. Dus als ze alsnog door de mand vallen, hebben ze veel persoonlijke schade opgelopen. En als ze nog niet bekend zijn, dan moet hun kandidatuur ter voorkoming van die persoonlijke schade stil worden gehouden. Om nog maar te zwijgen over de schade die de betreffende partij oploopt omdat die kennelijk wethouders voordraagt die niet door de screening komen. Kortom, het beste jaar voor screening wordt 2017 van zowel kandidaat raadsleden als kandidaat wethouders. Provincies en waterschappen moeten dus nu al aan de bak, want in de tweede helft van dit jaar moeten zij hun kandidaten bekend gaan maken.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Mieke Kirkels / kandidaat raadslid D66
interessante discussie. bij het screenen van wethouders dient meegenomen te worden hoe iemand zich tijdens de verkiezingscampagne gedragenheeft. Zo zijn er vraagtekens te plaatsen bij het rondsturen van brochures door wethouders die kandidaat raadslid zijn, tegelijk met de kandidatenlijsten. Heeft iemand daar ervaring mee? Zijn daar in gemeentes afspraken over? Het is geen ronselen, maar er wordt gemeenschapsgeld gebruikt om je kandidatuur te promoten.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
O. ten Hove
Het lidmaatschap van de vvd, d'66 of groenrechts zou al moeten inhouden dat de integriteit ver te zoeken valt gezien de zogenaamde beleidsmaatregelen van deze partijen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Margo / bestuurskundige
En aan welke eisen moeten dan al die externe screeningsbureaus in ons democratisch bestel dan doen? Aan wie leggen zij verantwoording af? Er is in ieder geval weer een hele nieuwe markt voor externe bureaus ontstaan....
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie