Advertentie

Afvalpas landelijk onder de loep na uitspraak

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft woensdag gemeente Arnhem gesommeerd te stoppen met de verwerking van persoonsgegevens met adres-gebonden afvalpassen. De uitspraak kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die zonder invoering van het Diftar-systeem een afvalpas hanteren. De AP verwacht dat gemeenten zelf verantwoordelijkheid nemen.

04 augustus 2017

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft woensdag gemeente Arnhem gesommeerd te stoppen met de verwerking van persoonsgegevens met adres-gebonden afvalpassen. De uitspraak kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die zonder invoering van het Diftar-systeem een afvalpas hanteren. De AP verwacht dat gemeenten zelf verantwoordelijkheid nemen.


Persoonsgegevens

Als Arnhem binnen een maand niet is gestopt met de afvalpassen en de reeds verzamelde gegevens niet binnen twee maanden verwijdert, dan volgt er een dwangsom. Deze bedraagt 10.000 euro per twee weken, oplopend tot maximaal 50.000 euro. Met de adres-gebonden afvalpas kan de gemeente zien waar, wanneer en hoeveel vuilniszakken er door wie worden gedeponeerd in de vuilcontainer. Dit mag van de rechter alleen als er door de gemeente een Diftar-systeem (gedifferentieerde tarieven) is ingevoerd, zo meldt een woordvoerder Privacy First.

Handhavingsmaatregel
Arnhemmer Michiel Jonker tekende drie jaar geleden bezwaar aan tegen de afvalpas van Arnhem en voerde nadien diverse juridische procedures. De AP erkende in april 2017 dat er sprake is van een overtreding maar besloot deze te gedogen, waarop Jonker wederom naar de rechter ging. Deze stelde Jonker hierover op 13 juli in het gelijk. De AP treft nu alsnog een handhavingsmaatregel.  
 

Gevolgen voor andere gemeenten
De zaak geldt als precedent voor andere gemeenten. ‘Wanneer gemeenten net als Arnhem geen Diftar-systeem hebben ingevoerd en toch via een afvalpas persoonsgegevens verwerken, zijn ze in overtreding’, stelt Vincent Böhre van Privacy First. Hoeveel gemeenten in overtreding zijn en hun afvalbeleid moeten veranderen, heeft Privacy First niet in kaart gebracht. ‘Maar de uitspraak kan zeker gevolgen hebben. Het is aan de AP om te onderzoeken of er meer gemeenten in overtreding zijn’, aldus Böhre. Het terugdraaien van een afvalpas kan een kostbare aangelegenheid worden voor gemeenten. ‘Als gemeenten hun besluiten op een democratische wijze nemen en zich ook aan de bestaande wet- en regelgeving houden, dan had dit probleem zich niet voorgedaan’, denkt Böhre.  


Nieuwe rechtszaak
Er is kans dat Jonkers met ondersteuning van Privacy First in de toekomst weer voor de rechter verschijnt, aangezien Jonker niet tevreden is met het besluit als geheel. In een persbericht laat hij weten dat hij het ook niet eens is met de verwerking van persoonsgegevens als er wél sprake is van invoering van Diftar.

‘Gemeenten moeten zelf verantwoordelijkheid nemen’
De AP laat desgevraagd weten dat er geen actief onderzoek volgt naar meer gemeenten die zich niet aan de wetgeving houden met gebruik van een afvalpas. ‘We zijn blij met de aandacht die er is ontstaan voor dit onderwerp. We gaan ervan uit dat gemeenten door de aandacht hiervoor hun eigen organisatie onder de loep nemen.’ Bij de AP komen er inmiddels veel vragen binnen over dit onderwerp van onder meer regionale media, zo vertelt een woordvoerder. ‘De VNG kan mogelijk ook een rol in spelen, door een advies te versturen naar de leden.’ 

Reacties: 19

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Petra
Zolang de gemiddelde Nederlander zich niet druk maakt om zijn privacy getuige de hoeveelheid aan sporen die men op het internet achterlaat lijkt deze queeste tegen het bijhouden van een paar kilo's door een gemeente als men een afvalpas gebruikt niet in verhouding.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
@Marian. Volgens jouw droevige logica is de middelmatigheid, passiviteit en gemakzuchtige slordigheid van (volgens jou) "de gemiddelde Nederlander" maatgevend voor wat "in verhouding" is...



Maar als de houding van zo'n soort "gemiddelde Nederlander" steeds maatgevend was geweest voor wat "in verhouding is", dan leefden we met z'n allen nu nog in de steentijd. Of dan had jij als vrouw nog steeds je baan moeten opgeven als je ging trouwen (en dan besliste jouw vader met wie je ging trouwen); en dan was het tijdens de oorlog ook niet "in verhouding geweest" om je te verzetten tegen een bewind dat hooguit "een paar mensen" deporteerde. Als het aan jouw "gemiddelde Nederlander" ligt, blijft er van onze vrijheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid zeer weinig over.



Daarom is er altijd een minderheid nodig die wat verder kijkt dan z'n neus lang is, en die moeite doet in het belang van ons allemaal.



Deze queeste is niet tegen "het bijhouden van een paar kilo's", maar tegen de steeds verdergaande afbraak van onze privacy, en vooral ook tegen de houding van overheden (in dit geval gemeenten) dat hun wens om ons individuele gedrag steeds verder te controleren en te sturen, het zogenaamd "nodig" maakt om nog weer meer persoonsgegevens van ons te verzamelen. Als we niks doen, blijft het echt niet bij afvalpassen. Dan wordt straks alles bijgehouden en automatisch geanalyseerd wat we doen en laten, of we dat nu willen of niet. Als je dan de verkeerde sites bezoekt of boeken leest, krijg je geen baan meer en van de bank geen hypotheek meer (uiteraard zonder dat je ooit te horen krijgt dat dat de reden is...) Dat soort dingen. Op een aantal niet-democratische plekken in de wereld gebeurt dat al in toenemende mate. Europa is een eiland van vrijheid en veiligheid, maar als het hier ook nog mis gaat, wordt het erg moeilijk...



Maar steek jij je hoofd gerust maar weer in het zand, keurig "in verhouding" tot de (volgens jou) "gemiddelde Nederlander". Voor jou geen "queeste", maar een nieuwe smartphone. Slaap zacht, terwijl anderen het zware werk doen om ook jouw vrijheid te beschermen.



We zitten voor een groot deel met z'n allen in hetzelfde schuitje, daarom profiteer jij mee van wat een paar actievelingen doen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Albert / beleidsmedewerker
Ga naamloze passen uitgeven die men kan kopen voor een bepaald bedrag en bij elke lediging wordt er een vast bedrag afgetrokken. Net zoals in het OV.

Geeft bij passen op naam een korting. Hierdoor heeft men een keuze. Het systeem hoeft volgens mij hierdoor niet veel aangepast te worden en men belast de inwoners niet met extra kosten.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
@A. Rougoor (4 augustus 2017 09:50 uur)



Naamloze, laadbare passen zonder uniek pasnummer is op zich een acceptabele oplossing met het oog op privacy. Dat zeg ik ook al jaren tegen zowel de gemeente Arnhem als de AP, maar daar willen ze niet aan.



Het idee van een korting bij passen op naam, is echter niet acceptabel. Want op die manier zou je mensen die hun grondrecht op privacy willen behouden, gaan discrimineren (nadelig behandelen) ten opzichte van mensen die berusten in het verlies van hun privacy.



Net zoals je mensen niet met geld mag overhalen om lichaamsorganen (bijv. een nier) te verkopen, zo mag je mensen ook niet op die manier onder druk zetten om hun privacy te verkopen. Anders zou privacy (d.w.z. de integriteit van de persoonlijke levenssfeer) veranderen van een grondrecht in een privilege voor mensen met geld, terwijl mensen die het minder breed hebben, gedwongen kunnen worden om hun privacy af te staan.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Peter / Projectmanager
"De dwangsom bedraagt 10.000 euro per twee weken, oplopend tot maximaal 50.000 euro."

Geen probleem dus, deze wordt gewoon doorbelast aan de burger.



"De AP laat desgevraagd weten dat er geen actief onderzoek volgt naar meer gemeenten die zich niet aan de wetgeving houden met gebruik van een afvalpas.'

Geen probleem dus, overtreding heeft geen consequenties.



In welk parallel universum leven die figuren eigenlijk dat ze hiervoor met belastinggeld betaald worden?

En 'lekker weekend gaan vieren' na 'een week hard werken en overleggen'.

Voor hetzelfde belastinggeld hebben we 2 schoolverlaters die 4x zoveel beter werk leveren.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Petra
@ Michiel Jonker

Noem een gemeente die verkeerde dingen doet met het bijhouden van 'die paar kilo's' anders dan om data te organiseren om inzicht te krijgen in de afvalinzameling of om facturen te kunnen sturen in relatie tot de hoeveelheid afval die een huishouden produceert. Er is geen gemeente in Nederland die dit soort persoonsgevoelige informatie beschikbaar stelt aan derden.

Vandaag het nieuws nog gezien? 23.000 zorgsites die niet beveiligd zijn? Of deze: dankzij een gratis VPN-app ziet Facebook wat gebruikers op hun smartphone doen? Zo zijn er nog legio voorbeelden waar slordig wordt omgegaan met privacygevoelig materiaal. Maakt u zich daar ook druk om? Of weet u niet hoe deze sites aan te pakken en uw gemeente wel?

Ik maak me wel druk om mijn eigen privacy: ik pas mijn internetgedrag en computerinstellingen daarop aan, ik heb bijvoorbeeld geen toestemming gegeven voor het opnemen van mijn gegevens in het EPD omdat ik dat systeem niet vertrouw en ik heb om diezelfde reden geen smartphone. Ik constateer dat miljoenen mensen hier anders mee omgaan, misschien omdat ze niet beter weten of omdat ze het niet interesseert. Dat noem ik gemiddeld, en dat mag u me best kwalijk nemen. Ik slaap desondanks prima.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
bram
En er worden al miljoenen verdient op het afval. Die worden, alweer meestal illegaal, aan andere dingen besteed dan aan afval.

Inderdaad #Westerhof: In welk parallel universum leven die figuren eigenlijk?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
Fijn dat u reageert. En terecht dat u zich zorgen maakt over de manier waarop er met uw persoonsgegevens wordt omgegaan. Ik ben het met u eens dat er nog enorm veel andere voorbeelden zijn waar slordig wordt omgegaan met privacygevoelig materiaal.



N.a.v. uw vraag het volgende. De redenen waarom ik me op deze en enkele andere zaken richt, zijn:

1. Deze zaken kwamen op mijn pad, doordat ik er zelf in mijn dagelijkse leven mee geconfronteerd werd;

2. Ik moet kiezen waar ik mijn beperkte tijd en energie aan besteed ("choose your battles"); misschien dat ik, wanneer er ooit weer tijd vrijkomt, nog op andere punten iets ga ondernemen m.b.t. privacy;

3. In de zaken waar ik nu mee bezig ben, heb ik de mogelijkheid een verschil te maken, vanwege het bestaan van geldende juridische spelregels;

4. Ik hoop natuurlijk dat dit ook bijdraagt aan een meer algemene bewustwording over wat er gaande is en welke rechten we hebben; als je een bijdrage wilt leveren, kun je bijvoorbeeld ook iets doneren aan Stichting Privacy First (en je zou daarbij eventueel kunnen aangeven dat het bedoeld is als bijdrage in mijn juridische en andere kosten);

5. Het gaat in de zaak m.b.t. de afvalpassen ook om het stellen van een norm. De wet, en het beleid van de gemeente Arnhem, zeggen dat men alleen persoonsgegevens mag verwerken als er een "noodzaak" voor bestaat. De gemeente blijkt dit (net als talloze andere organisaties) op te vatten als een vrijbrief om uit elke gemeentelijke wens af te leiden dat er dan dus een "noodzaak" zou bestaan. En de instantie die zou moeten handhaven (de Autoriteit Persoonsgegevens), volgt helaas die gemeentelijke houding van autoritaire willekeur ("De gemeene wil het, dus is het nodig"). Het heeft daarom voor veel meer privacy-zaken consequenties als het "noodzakelijkheidscriterium" alsnog weer serieus genomen moet worden. Het gaat me erom dat de norm overleeft (in de jurisprudentie en in het bewustzijn van mensen), zodat andere mensen er in de toekomst met succes een beroep op kunnen doen. Dat geeft aan acties zoals deze een extra meerwaarde.



Uw idee over hoe de "gemiddelde Nederlander" met privacy omgaat, neem ik u zeker niet kwalijk. Ik denk dat het vrij realistisch is. Echter:



De "gemiddelde Nederlander" moet hard werken om het hoofd boven water te houden en moet ook kiezen waar hij z'n energie aan besteedt. Veel mensen die ik heb gesproken, geven m.b.t. de schending van hun privacy aan: "Het is vechten tegen de bierkaai en daarom heb ik het eigenlijk opgegeven." En om cognitieve dissonantie te vermijden, gaan ze het van de weeromstuit ook maar "normaal" vinden hoe onze privacy wordt afgebroken.



Ik snap dat veel mensen niet zelf de strijd aangaan om hun privacy te verdedigen. Maar dat betekent nog niet dat je de schending van je privacy ook "normaal" hoeft te vinden, of dat je het (zoals u doet) "niet in verhouding" vindt als iemand toch de moed opbrengt om op een bepaald punt de strijd wel aan te gaan.



Maar ik ben blij met uw opmerking daarover, want die biedt een gelegenheid om duidelijk te maken waarom het de moeite waard kan zijn om wel actie te ondernemen.



Als meer mensen dat gaan doen, zal het van ieder afzonderlijk minder inspanning vergen en wordt de kans op succes steeds groter.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Nico van Duijn / Huisarts - gemeenteraadslid
Een muffe orthodoxe lucht kringelt rond mijn neus als privacy fanaten onderling hoogst verontwaardigd discussiëren over een schending van iets vreselijks waar ik persoonlijk nooit last heb.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
@Nico van Duijn (Raadslid) 5 augustus 2017 om 00:15 uur



Bedoelt u de "muffe, orthodoxe lucht" van vrijheid en de moed om grenzen te stellen aan de inperking daarvan?



Als u wilt weten hoe het ruikt zonder privacy, raad ik u aan eens een paar jaar in een land als Rusland, Turkije of zelfs Polen (onder de huidige regimes) te gaan wonen, en daar te proberen een functie als democratisch gekozen volksvertegenwoordiger effectief te vervullen...



Oh, wacht, het woordje "effectief" neem ik terug, want het is natuurlijk niet zeker of u dat belangrijk vindt. Als u braaf doet wat de machthebbers willen en u niet te veel bekommert om de vrijheid en rechtszekerheid van gewone mensen, dan kan het voor u als "volksvertegenwoordiger" ook in die landen natuurlijk best aangenaam toeven zijn...



Bent u het raadslid van Leefbaar Almere? Dan stelt u zichzelf op de site van de gemeenteraad als volgt voor: "Ik ben ex-huisarts en één van de langst zittende raadsleden. Daarnaast beslis ik als lid van het Presidium mede wanneer een bepaald onderwerp in de politieke markt wordt besproken. Ik ben in de politiek begonnen omdat we vonden dat de gemeente in 2002 te makkelijk met geld smeet naar bakstenen en bevlogen ideeën en te weinig zorgde voor een leefbare stad. Almere, mijn stad: liever wat saaier en gewoner, maar wel schoon, gezellig en met een sluitende begroting, dan een hemelbestormend stedenbouwkundig wondertje op aarde."



Aan u wil ik ter overweging geven: privacy is niet een "hemelbestormend wondertje", maar een voorwaarde voor reële vrijheid - een vrijheid waar de afgelopen paar honderd jaar heel veel mensen voor gevochten hebben. Maar ook een vrijheid die de laatste tien, vijftien jaar zelfs in Europa en N-Amerika in toenemende mate richting afvoerputje gespoeld lijkt te worden. Voor sommige mensen is onvrijheid prima "Leefbaar", die voelen zich wel thuis in een dictatuur, of die nu met wapens en censuur in stand wordt gehouden, of door middel van een zogenaamde "vrije markt" met media die afhankelijk zijn van bepaalde geldbronnen.



Als u niet wilt dat er door oncontroleerbare machthebbers op kosten van gewone mensen allerlei Versailles-achtige, "hemelbestormende" gebouwen worden neergezet, dan kunt u beter steun gaan uitspreken voor bescherming van privacy. Dat helpt uiteindelijk om degenen die graag met andermans geld smijten, in toom te houden - of dat nu belastinggeld is of geld dat op de "vrije" markt wordt afgeroomd van schuldslaven, of een combinatie van die twee (bijvoorbeeld dure IT-systemen voor afvalpasjes, waar een gemeente op kosten van de belastingbetalers het bedrijfsleven mee verrijkt).
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Peter / Projectmanager
Het gaat raadslid (sic!) Nico van Duijn geen donder aan of ik iets te verbergen heb.

Als raadslid is van Duijn volksvertegenwoordiger en wordt van belastinggeld betaald.



Onze privacy is bij hem overduidelijk niet in goede handen.

Privacy kwalificeren als "muffe orthodoxe lucht" geeft al aan dat hij geen flauw benul heeft.

Dat hij "schending van iets vreselijks waar ik persoonlijk nooit last heb" acceptabel vindt geeft aan dat hij geen flauw benul heeft.

Dat hij zijn persoonlijke subjectieve mening verheft tot 'stem van de gemeenschap' bewijst dat hij geen flauw benul heeft.



Van Duijn diskwalificeert zichzelf volledig als raadslid.

Zijn reputatie gaat hem - wederom - voooruit.

21 maart 2018 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen.

We zien van Duijn maar liever niet terug.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Die privacy kan mij geen moer schelen maar dat gescheiden afval komt mij zo langzamerhand de neus uit. In Rotterdam scheiden ze het afval achteraf en dat schijnt niet duurder te zijn. Het systeem van vooraf scheiden is ons echter eerst door de strot geduwd, met alle ongemakken van dien, en omdat we er zo braaf aan meewerken moeten we er straks extra voor betalen. Om die reden ben ik blij met de actie van Michiel Jonker maar verder heb ik niets met zijn prinzipienreiterei.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Peter / Projectmanager
Het zou niet nodig moeten zijn een (gemeente)ambtenaar uit te leggen dat zijn/haar persoonlijke mening volstrekt irrelevant is voor beleid.

Dat voor beleid maken en uitvoeren normen gelden wordt - op kosten van de belastingbetaler - gemakshalve vergeten in de drang naar populisme.



Elementair in de bestuurskunde is dat de eenvoudigste oplossing doorgaans de beste is.

Een wethouder dat duidelijk maken is kleuterschool-niveau.

In het vroegere 'Ambtenarenklasje' werd je dat nog duidelijk gemaakt.



'prinzipienreiterei' begint trouwens met een hoofdletter. Gebruik van dat woord is tendentieus en daarom niet passend voor een ambtenaar.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
PJ Westerhof is een muggenzifter en dan houd ik het netjes.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Peter / Projectmanager
En wederom een subjectieve observatie, en dus irrelevant.

Het is wel duidelijk waar de GDPR slachtoffers gaat maken. Incompetentie is niet langer vrijbijvend.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Ik ken Van Duijn niet maar hij wordt me hoe langer hoe sympathieker.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
De "dialoog" tussen de heren Broadcaster, Westerhof en Van Duijn roept bij mij een Muffe, Orthodoxe Lucht op, die zo te horen te voorschijn komt uit mijn achterste. Het zal wel komen van de schokken die in mijn darmgebied teweeg worden gebracht door de woeste galop van mijn Principes. Heren, heren, ik wil geen Muggenzifter zijn, maar mag het ook gewoon over de inhoud gaan?



Ergens moet er een grens worden gesteld aan het steeds verder binnendringen in de privé-sfeer van mensen door overheden en bedrijven. Waar je die grens ook legt, dat kan altijd opgevat worden als Prinzipienreiterei. Want waarom nou juist precies daar? Maar het alternatief is niks doen terwijl er telkens weer een klein stukje meer van je privacy wordt afgeknabbeld, totdat er niks meer over is. En dan blijft er van onze vrijheid ook niks over, maak je maar geen illusies. Kennis is macht, en macht wordt gebruikt. Da's altijd zo geweest.



De enige manier waarop een gewone burger op dit punt een kans maakt om wat te bereiken, is helaas met een beroep op de wet en op de rechter. Want anders nemen onze overheidsbestuurders en zogenaamde "handhavers" het in de praktijk niet serieus. En daarnaast stem ik natuurlijk op partijen die (willen) snappen waarom privacy belangrijk is.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Kan Michiel Jonker ons verschoond doen blijven van zijn achterste?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Michiel Jonker / ambtenaar bij een decentrale overheid
@Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op 8 augustus 2017 07:51



Maar natuurlijk. En bespaart u mij dan de hoge zuurgraad van uw azijn?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie