of 59345 LinkedIn

‘Alle ambtelijke fusies lijden aan metaalmoeheid’

De mislukte ambtelijke fusie van Montfoort en IJsselstein staat volgens Bas Eenhoorn niet op zichzelf. ‘Na verloop van tijd ontstaan er haarscheurtjes.'

De mislukte ambtelijke fusie van Montfoort en IJsselstein staat volgens Bas Eenhoorn niet op zichzelf. ‘Na verloop van tijd ontstaan er haarscheurtjes. Dat is inherent aan dit soort constructies. Een ambtelijke fusie heeft alleen kans van slagen, als gemeenten bereid zijn ook bestuurlijk in elkaar op te gaan.’

‘Zonder die stip op de horizon krijg je metaalmoeheid’, stelt de burgemeester van Amstelveen en mediator in het conflict tussen Montfoort en IJsselstein. ‘Natuurlijk zijn er voordelen: kostenreductie en de beschikking over meer specialisten. Maar de dynamiek van een gemeente is zo groot dat er op een gegeven moment verschillen van inzicht ontstaan. Nieuwe ontwikkelingen in het sociale domein en de digitale dienstverlening vereisen dat ook de ambtelijke organisatie prioriteiten moet stellen. Hoe doe je dat met twee kapiteins op één schip? De ambtenaren weten niet meer naar wie ze moeten luisteren. De een verwijt de ander dat hij meer profiteert. Vaak delft de kleinste partner het onderspit.’

Calimero-effect
Eenhoorn haalt een voorbeeld op uit de tijd dat hij onderzoek deed naar de bestuurscultuur van Aalsmeer, dat ambtelijk is gefuseerd met Amstelveen, de gemeente waar hij nu waarnemend burgemeester is. Een Aalsmeerse bestuurder klaagde erover dat de ambtenaren in Amstelveen zich laatdunkend uitlieten over een evenement dat voor zijn gemeente belangrijk was, maar in de ogen van de grote buurgemeente weinig voorstelde.

Vertrouwelingen
Dit Calimero-effect wordt nog versterkt als de wethouder op bezoek moet bij de buurgemeente om zijn eigen ambtenaren te spreken. Hij voelt zich dan niet op eigen terrein. Als tegenreactie verzamelt hij een groepje vertrouwelingen om zich heen. Die worden die op hun beurt gewantrouwd door de collega’s die in de andere gemeente werkzaam zijn.

Twee petten
Het college van Aalsmeer heeft zijn gemeentesecretaris teruggetrokken uit de directie van de ambtelijke organisatie, omdat het hem als fulltime adviseur wil. De secretaris van Amstelveen is nu in zijn eentje directeur en heeft dus twee petten op: adviseur van het college van Amstelveen en uitvoerder van de collegebesluiten van Aalsmeer en Amstelveen.

Schuldvraag
In Wassenaar-Voorschoten hebben beide colleges hun gemeentesecretaris teruggetrokken uit de directie van de gezamenlijke organisatie Duivenvoorde en een aparte directeur benoemd. In Voorschoten betrof dat Marc van der Veer, nu gemeentesecretaris van Montfoort. ‘Dit soort haarscheurtjes hoeven niet tot een breuk te leiden, maar knabbelen wel aan het vertrouwen’, zegt Eenhoorn. ‘Er is maar een klein incidentje nodig en het vertrouwen is weg. Je kunt in dit soort situaties niet één partij de schuld geven en de ander tot heilig boontje verklaren. Daarom heb ik me in het conflict tussen Montfoort en IJsselstein ook niet over de schuldvraag willen uitlaten.’

Haarscheurtjes
Eenhoorn schreef hij in een persoonlijke notitie aan collega’s van zijn buurgemeenten en het provinciebestuur van Noord-Holland dat ook de ambtelijke samenwerking tussen Aalsmeer en Amstelveen na vijf jaar ‘een zekere mate van metaalmoeheid’ vertoont. Om verdere haarscheurtjes te voorkomen, bepleit hij  een steviger ambtelijke én bestuurlijke samenwerking op grotere schaal – ook met Uithoorn en Ouder-Amstel. Eenhoorn in zijn brief: ‘Verdergaande ambtelijke samenwerking in Amstelland kan in het huidige tijdsgewricht uitsluitend met een geformuleerd einddoel: bestuurlijke schaalvergroting.’

De raad van Amstelveen wil een onafhankelijk onderzoek naar de aanbevelingen van zijn burgemeester.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 24 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door WJB (adviseur) op
Ik ben het geheel eens met de mening van B.Janssen dat 'bestuurders met zo'n ambtelijke fusie hun eigen chaos creëren'. De gemeente Amsterdam en de gemeente Weesp staan aan de vooravond van een huwelijk, waarbij eerst een ambtelijke invlechting van Weesp in de gemeente Amsterdam (Zuidoost) moet gaan plaatsvinden. Bestuurlijk zal er pas veel later (over 8 tot 12 jaar) van een samengaan sprake zijn. Dat behoeft op zich geen ramp te zijn, mits aan de ambtelijke fusie een duidelijk doel, een ambitie en afspraken over daadwerkelijke effectieve en efficiënte samenwerking worden verbonden. Dat is in de huidige politieke en bestuurlijke situatie echter onhaalbaar gebleken. De ambtenaren van de gemeente Weesp mogen onder de rook van Amsterdam gewoon hun eigen ding (beleid, werkprocessen en ICT-systemen) blijven doen en gebruiken. Kunt u raden waar dit eindigt.....?
Door Garmt Kolhorn (gemeentesecretaris Laren / Directie BEL Combinatie) op
Toch jammer dat Bas Eenhoorn niet even heeft ingezoomd op de BEL Combinatie. Wij vierden dit jaar ons 10-jarig bestaan. Nu ook de herindeling is afgeblazen kan de BEL Combinatie met hernieuwd elan nog weer jaren verder.
Door B. Janssen (Ambtenaar) op
Prima, hoop dat alle bestuurders dit stuk eens goed lezen en begrijpen dat ze met zo'n ambtelijke fusie hun eigen chaos creëren. Wanneer je zegt te willen samenwerken moet je ook durven snijden in eigen vlees. Dat betekent minder raadszetels en wethouders: ook pijnlijk, maar samenwerking over de schutting gooien richting ambtenaren werkt simpelweg niet.