of 64740 LinkedIn

Gemeenten negeren eis minister De Jonge

Leusden en Krimpen aan den IJssel gaan door met het meewegen van het inkomen van inwoners die huishoudelijke hulp via de Wmo aanvragen. Zij negeren daarmee de eis van minister De Jonge (VWS) om daar mee te stoppen.

Leusden en Krimpen aan den IJssel blijven het inkomen meewegen van inwoners die huishoudelijke hulp via de Wmo aanvragen. Zij negeren daarmee de eis van minister De Jonge (VWS). Hij wil de besluiten van beide gemeenten voor vernietiging voordragen bij de Kroon, als beide gemeenten hun beleid niet wijzigen.

In beroep

Als de minister voet bij stuk houdt, gaat Krimpen aan de IJssel daartegen bij de Raad van State in beroep. Leusden gaat zich dan beraden. Dat stellen beide verantwoordelijk wethouders in Binnenlands Bestuur van deze week. Leusden weegt sinds april het inkomen mee bij de beoordeling van een Wmo-aanvraag voor huishoudelijke hulp, Krimpen aan den IJssel doet dat sinds juli.  

 

In strijd met Wmo

Deze zomer kregen beide gemeenten een brief van minister De Jonge, waarin zij een flinke tik op de vingers kregen. De gemeenten handelen volgens de minister in strijd met de Wmo 2015, omdat het inkomen niet mag worden meegewogen. ‘De Wmo 2015 laat, bij de beoordeling of een inwoner van een gemeente in aanmerking komt voor hulp en ondersteuning op grond van deze wet, geen ruimte om de eigen financiële middelen van inwoners onder het begrip ‘eigen kracht’ te scharen.’ Het voeren van inkomensbeleid is en blijft een verantwoordelijkheid van het rijk, zo stelt De Jonge verder in zijn brief. Daarin worden beide gemeenten gesommeerd hun besluit terug te draaien. Voor 15 oktober moeten de twee gemeenten hem laten weten wat ze doen.

 

Zelf regelen

‘Het college is niet van plan om de raad voor te stellen het besluit terug te draaien’, stelt wethouder Hugo van der Wal (sociaal domein, SGP) van Krimpen aan den IJssel vastberaden. ‘Volgens het gedachtengoed van de Wmo hebben gemeenten de plicht om inwoners te ondersteunen die niet zelfredzaam zijn. Als een inwoner voldoende inkomen heeft, kan hij of zij zelf huishoudelijke hulp regelen en betalen en is dus voldoende zelfredzaam.’ Ook de Leusdense wethouder Fenneke van der Vegte (zorg, GroenLinks-PvdA) is niet van plan in te gaan op het verzoek van de minister. ‘Wij vinden dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.’ In haar gemeente zijn vier op de tien aanvragers naar schatting financieel draagkrachtig genoeg om zelf een hulp te regelen en te betalen.

 

Stijging

Het meewegen van het inkomen is een maatregel om de groei van het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp in te perken, en daarmee de uitgaven. Sinds de invoering van het Wmo-abonnementstarief – de inkomensonafhankelijke eigen bijdrage van maximaal 19 euro per maand – stijgt het aantal aanvragen. In 2018 kregen bijna 391.000 Nederlanders huishoudelijke hulp; in 2020 was dat toegenomen tot ruim 496.000, zo blijkt uit de meest actuele CBS-cijfers (mei 2021). Een deel van die groei komt op het conto van mensen met midden- en hoge inkomens, zo blijkt uit die cijfers (zie tabel).

 

Achterhaald

Het zit de gemeenten dwars dat het rijk met de invoering van het Wmo-abonnementstarief sturingsmogelijkheden van gemeenten heeft afgesneden, maar dat niet (voldoende) compenseert. Dat geldt niet alleen voor Leusden en Krimpen aan den IJssel, maar ook voor andere gemeenten. Van der Vegte en Van der Wal stellen bovendien dat De Jonge in zijn argumentatie tegen een inkomenstoets naar inmiddels achterhaalde jurisprudentie verwijst. ‘De rechtelijke uitspraken dateren van voor de invoering van het Wmo-abonnementstarief’, benadrukt Van der Wal. Van der Vegte: ‘In tegenstelling tot wat er in de Memorie van Toelichting van de Wmo 2015 staat, heeft het rijk de eigen bijdrageregeling gewijzigd. Voorheen werd het inkomen wel meegewogen. Nu het kabinet dat heeft geschrapt, is er volgens ons juist ruimte ontstaan om het inkomen mee te wegen.’

 

Risico

Meerder gemeenten gaan een inkomenstoets voor huishoudelijke hulp invoeren. In Beesel is de raad medio juni akkoord gegaan met het voorstel een inkomenstoets te hanteren, Alphen aan den Rijn wil vanaf januari een inkomenstoets invoeren. Amsterdam broedt op een werkwijze om aanvragen van mensen die de hulp zelf zouden kunnen betalen af te wijzen. ‘Gemeenten zijn van nature niet geneigd om de grenzen van de wet op te zoeken. Dat ze dit toch doen, laat de financiële nood zien’, stelt VNG-directeur Leonard Geluk. ‘Met het invoeren van een inkomenstoets of andere maatregelen die in de ogen van VWS wettelijk niet kunnen, lopen gemeenten risico. Wij vinden dat ze dat risico moeten nemen.’


Afbeelding

 

Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur nr 18 van deze week

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Gerben op
Gemeenten negeren eisen bonden had ook een kop mogen zijn in BB of gemeenten negeren ambtenaren met loonbod van 0,12% over 2021.
Door Spijker (n.v.t.) op
Typisch handelen van twee 'super eigenwijze' wethouders die hun standpunt proberen kracht bij te zetten over de ruggen van een deel van de burgers van hun gemeente. In de WMO is het begrip zelfredzaam namelijk duidelijk in enge zin geïnterpreteerd. De financiële positie van burgers/cliënten mag derhalve geen enkele rol spelen. De desbetreffende gemeenten en met name hun inwoners worden met hun actie gewoon op onnodige kosten gejaagd. De wetgeving laat aan duidelijkheid niets te wensen over.
De financiële beoordeling van de inkomens van burgers wordt reeds via ons belastingstelsel geregeld en via allerlei andere toelagen.
Door Johan (Ambtenaar) op
@spijker: u bent verkeerd geïnformeerd. Deze kosten (zowel inkomstenderving als aanzuigende werking) zijn niet gladgestreken door de rijksoverheid.

Gemeenten hebben juridisch best een kans dat ze in het gelijk worden gesteld. Zelfredzaamheid staat in de wet en gemeenten zijn geconfronteerd met nieuwe richtlijnen zonder adequate compensatie.
Door Spijker (n.v.t.) op
@De Vries (ambtenaar). De extra kosten van de WMO maatregel voor huishoudelijk hulp zijn onlangs richting gemeenten glad gestreken. De desbetreffende gemeenten hebben derhalve geen poot om op te staan.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar) op
@De Vries: super genuanceerde en goede inhoudelijke reactie. Top!
Denk ook dat het klopt dat het chagrijn bij de gemeenten vooral zit in de extra kosten. Sommige gemeenten hielden gewoon al geld over op de WMO en dat is nu als sneeuw voor de zon verdwenen. Al is er op onderdelen ook wel een ongewenste aanzuigende werking, mensen die i.v.m. hun ongemak eerst een poetshulp hadden stappen nu ook voor €19,-- over naar de WMO (als er indicatie te regelen is).
Door de vries (ambtenaar) op
Hier spelen een aantal zaken door elkaar:
- mogen gemeenten een voorschrift van een hogere overheid negeren. Ja, dat mag net zolang tot de hoogste bestuursrechter heeft gesproken. Daarna is het einde oefening. Gemeengten die dan nog doorgaan zitten in dezelfde categorie als al die burgers en bedrijven die vinden da ze zelf wel kunnen en willen bepalen aan welke regels ze zich wel of niet willen houden.
- is het gerechtvaardigd om eigen bijdrage voor zorg te vragen. In Nederland heb we al snel last van georganiseerde afgunst. Het merendeel van de mensen die van WMO voorzieningen gebruik maakt heeft geen extreem hoog inkomen. De vraag die prachtig omzeild wordt op deze manier: moet iemand met een normaal inkomen zelf iets bijdragen aan de zorg waardoor anderen die niet van die zorg gebruik maken iets minder belasting hoeven te betalen. Als het voorziening is waar vrijwel iedereen op enig moment in zijn leven gebruik van maakt is financiering via de algemene belastingen efficienter en voegt een eigen bijdrage al dan niet inkomensafhankelijk niet zo veel toe. Het is vooral sentiment wat speelt in deze categorie argumenten waarbij onder het mom van rechtvaardigheid vooral de hoogtre van de eigen belastingaanslag de doorslag geeft.
- gemeenten zijn vooral ook boos omdat het rijk voor de zoveelste keer de meerkosten van een zelfbedachte maatregel niet wil betalen. Dat geeft chagrijn en dat is volkomen terecht. Hier aktie tegen voren is dus billijk. Maar verpak dat niet met de karikatuur van de multimiljonair die een scootmobiel van gemeente krijgt; de multimiljonair kijkt wel uit voordat ie dat gaat aanvragen.
Door Spijker (n.v.t.) op
Bij de invoering van de WMO is destijds bewust en terecht gekozen om het inkomen niet mee te wegen. De inkomensnivellering loopt via andere regelingen (evenredig belastingstelsel, diverse toelagen huur, kindertoeslag, kinderopvangetc. etc.). Eigenwijze gemeenten die zich niet aan de vigerende wetgeving houden moeten worden aangepakt. VWS moet nu zo snel mogelijk doorpakken.
Door Derksen (Beleidsmedewerker) op
@Wouter: Ik ben het niet met je eens. Voor de invoering van het abonnementstarief werd de eigen bijdrage in de WMO bepaald op basis van het inkomen. Dat dit werd gedaan voor het CAK en niet door de gemeente zelf, maakt geen verschil. De gemeenten ontvangen deze eigen bijdrage van het CAK. Nu dat is verlaagd naar het abonnementstarief is dat een gat in de begroting die onvoldoende wordt gecompenseerd. Daarnaast heeft het lage abonnementstarief een aanzuigende werking. Uit eigen ervaring weet ik dat het bedrag dat je volgens het CAK op basis van je inkomen moet kunnen meebetalen ook wel exorbitant hoog was en kon oplopen tot 1/4 van je totale inkomen. Dus dat hier wat aan gedaan moest worden is evident, maar deze verlaging is echt extreem.
Door Wouter (Adviseur) op
@ Veltman: bij toegang tot Wmo-voorzieningen wordt op dit moment (afgezien van 'proef' Leusden e.a.) nooit gekeken naar inkomen of vermogen. Dat geldt niet alleen voor hulp in de huishouding, maar voor alle voorzieningen waarvoor het abonnementstarief geldt. Dus ook voor hulpmiddelen (scootmobiel, elektr. driewielfiets etc.) én voor woningaanpassingen. Dus ook mensen die het zelf kunnen betalen of hadden kunnen betalen als ze 'gedwongen' waren vooruit te denken over de woning waarin zij comfortabel oud kunnen worden, kunnen dat allemaal nalaten en de rekening bij de gemeente (dus de rest van de burgers) neerleggen. Zodra het thuis niet maar gaat rest de Wlz én daar geldt dan ineens wel een stevig inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Wat mede verklaart waarom mensen zo lang mogelijk uit de Wlz willen blijven en het met Wmo-steun willen redden. En hé de Wlz is landelijk gefinancierd en de Wmo door gemeenten...
Door Eric (Beleidsmedewerker) op
Tja. Gemeenten eigenen zich weer een verantwoording toe die ze wettelijk niet hebben. Een wetswijziging lijkt de enige juiste weg, zodat recht wordt gedaan aan: 'Het voeren van inkomensbeleid is en blijft een verantwoordelijkheid van het rijk'.