of 59345 LinkedIn

‘Boekhoudtruc’ jeugdbudget wordt massaal omarmd

Veel gemeenten maken gebruik van de ‘boekhoudtruc’ bij het jeugdbudget. Ze mogen ‘doen alsof’ ze ook in 2022 en 2023 extra jeugdzorggeld van het rijk krijgen. Gemeenten gaan er wel vanuit dat het rijk daadwerkelijk met dat geld over de brug komt.

Gemeenten maken in grote getalen gebruik van de ‘boekhoudtruc’ bij het jeugdbudget. ‘Waarom zouden we het onszelf onnodig moeilijk maken?’ Andere gemeenten plussen niet bij zonder reële inkomsten. Ze durven het risico niet te nemen. ‘Het is een papieren werkelijkheid.’

Stelpost

Het kabinet heeft zoals bekend voor de jaren 2019 tot en met 2021 één miljard euro aan gemeenten ter beschikking gesteld voor de jeugdzorg. Voor dit jaar gaat het om 400 miljoen en voor 2020 en 2021 gaat het jaarlijks om 300 miljoen euro. Het eventueel structureel bijplussen van het jeugdbudget wordt aan een volgend kabinet overgelaten. Gemeenten mogen echter in hun meerjarenbegroting voor 2022 en 2023 een stelpost ‘extra middelen jeugd’ opvoeren. Ze mogen, met andere woorden, ‘doen alsof’ ze ook in 2022 en 2023 extra jeugdzorggeld van het rijk krijgen. Dat is voor de zomer afgesproken het de provinciaal toezichthouders, het ministerie van Binnenlandse Zaken en de VNG. Daarmee wordt het iets makkelijker om een sluitende meerjarenbegroting te maken en hoeft er minder worden bezuinigd.

 

Peiling

Bijna zestig procent van de gemeenten maakt gebruik van deze ‘boekhoudtruc’, blijkt uit een peiling onder 86 gemeenten die in opdracht van Binnenlands Bestuur is uitgevoerd door Frontin PAUW. Veertig procent van de aan de peiling deelnemende gemeenten heeft daarvan af gezien. Althans aanvankelijk, want inmiddels is een aantal gemeenten toch gezwicht voor deze mogelijkheid, zo blijkt uit een rondgang door Binnenlands Bestuur. ‘In aanloop naar de begroting besloten we eerst niet, maar uiteindelijk toch wel gebruik te maken van de richtlijn’, vertelt Sjaak Koot, financieel adviseur van Leiderdorp. ‘Onder meer omdat we het gevoel kregen het niet aan de raad te kunnen verkopen als we voor dat bedrag (het gemeentelijk aandeel van de 300 miljoen, red) op jeugdhulp zouden moeten bezuinigen.’

 

Niet gezond

Ook Beesel en Zwarteland hebben hun ‘nee’ herzien. ‘We hebben het geld nodig en waarom zouden we ons het zelf onnodig moeilijk maken als deze mogelijkheid wordt geboden’, aldus financieel consulent Frank Verspaij van Beesel. ‘Maar het is geen gezond begroten’, tekent hij daar meteen bij aan. ‘We zien de tekorten oplopen. Als we de stelpost niet gebruiken, wordt de druk op de begroting te groot’, vertelt ook François Hassink, financieel beleidsmedewerker en controller sociaal domein van de gemeente Zwarteland.

 

Papieren werkelijkheid

Felle tegenstanders van de ‘boekhoudtruc’ zijn er ook, zoals Hans ten Voorde, controller van Losser. ‘We hebben de verplichting om een structureel en reëel meerjarenperspectief te maken. Dit gebaar van het rijk leidt tot een papieren werkelijkheid. Als we de stelpost zouden opnemen, heb je weliswaar een structureel, maar geen reëel meerjarenperspectief.’ Ook Urk heeft bedankt; de gemeenten durft het risico niet te nemen. Beide gemeenten zitten wel in de ‘luxepositie’ dat ze zonder al te veel problemen een sluitende begroting kunnen opleveren, al ziet Urk zwaar weer aankomen.

 

Bedrijfsvoering op orde

Barendrecht heeft wel forse tekorten, maar laat de stelpost eveneens voor wat hij is. ‘De achterliggende bedoeling van de drie jaar extra geld is om gemeenten ruimte te geven om de bedrijfsvoering op orde te krijgen. Daar gaan we nu op inzetten’, vertelt Chantal Krouwel, strategisch business adviseur financiën. De gemeente moet wel flink bezuinigen, ook op het sociaal domein. Vlissingen en Zeist gebruiken de stelpost evenmin. ‘We voeren degelijk financieel beleid en houden ons aan de feiten’, aldus Marion Hes, senior financieel adviseur van Zeist. ‘We boeken pas inkomsten in als ze er echt zijn. We rekenen ons niet rijk.’ Ondanks forse tekorten heeft de gemeente nog flink wat reserves waarop ze kan terugvallen. ‘We hebben nu even lucht, mede dankzij goed gevulde reserves.’ Vlissingen staat onder preventief toezicht.  

 

Minder bezuinigen

Bergen op Zoom en Someren hebben geen moment getwijfeld om van het ‘geitenpaadje’ gebruik te maken. ‘Nu hoeven we minder te bezuinigen’, aldus financieel beleidsmedewerker Jan Sonnemans van Someren. ‘Als we de stelpost niet hadden opgenomen, hadden we acht ton moeten bezuinigen; nu zes ton.’ Het is volgens hem bovendien niet aan burgers uit te leggen dat de gemeente nu gaat bezuinigen terwijl dat achteraf niet, of minder, nodig zal blijken te zijn. Ook Bergen op Zoom hoeft nu, dankzij de stelpost, 1,2 miljoen euro iets minder te bezuinigen. ‘Het helpt een beetje’, stelt financieel adviseur Robert Roskam. Zijn gemeente gaat er vanuit dat het ‘fake-geld’ in 2022 en 2023 in klinkende rijksmunt wordt omgezet. ‘En dan moet het zelfs gaan om een vervijfvoudiging van dat bedrag’, benadrukt Roskam. Het bedrag dat het rijk voor de komende drie jaar heeft vrijgemaakt lost slechts een vijfde van het tekort op, zo legt hij uit. En die tekorten op de jeugdzorg zullen alleen maar toenemen, zo schat hij in. ‘De Financiële verhoudingswet stelt dat het rijk voldoende middelen ter beschikking moet stellen voor taken die het overdraagt. Alle gemeenten zijn heel duidelijk: we komen niet toe met het budget. We gaan er dus vanuit dat de stelpost wordt doorgetrokken.’

 

Noodconstructie

Dan doen ook de andere gemeenten. ‘Zonder tegenbericht van het kabinet gaan we er vanuit dat er vanaf 2022 structureel extra geld voor de jeugdzorg beschikbaar komt’, aldus Hassink. Koot: ‘Het feit dat we de incidentele bedragen als stelpost mogen opnemen, is een teken aan de wand.’ Ook de Brabantse gedeputeerde Renze Bergsma (CDA) gaat ervan uit dat het rijk met een structurele oplossing komt. ‘Deze noodconstructie is bedacht in afwachting van een structurele oplossing tussen rijk en gemeenten. We hopen dat het rijk de verwachtingen die nu gewekt worden waarmaakt. Zo niet, dan zullen gemeenten na 2021 serieus in de knel komen. Ik maak me daar ernstige zorgen over, omdat we nu al zien dat gemeenten zich genoodzaakt voelen om basisvoorzieningen weg te saneren.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
Het blijft dweilen met de kraan open met al die blunders bij het Rijk (open eind regelingen, dubieuze en onzekere toekomstige dekkingen voor de gemeenten etc.). Er komt geen eind aan.
Door Callme@ (observator) op
Ja een calculerend Rijk kweekt calculerende gemeentes. Net als burger doen t.o.v. onze "collectieve vijand" het Rijk. Arme Mark haha Rutte.
Door anoniem (Leidinggevende) op
Open einde regelingen zonder compensatie, zucht.
Daarbij slecht onderhandeld door de VNG, taak overkrijgen met daarop een korting van 25% van het budget.

Net doen zoals bv. Liander. Zo getrouw mogelijk de kosten ramen aan de voorkant, maar ná het werk krijgt de opdrachtgever wel een eindafrekening o.b.v. nacalculatie.

Oftewel, we doen ons best, maar als we een overschrijding hebben, dan gaat er een factuur (o.b.v. nacalculatie) naar het Rijk. Betalen zie niet? Dan de taak terugleggen.
Door Johan (Ambtenaar) op
De meest juiste opmerking in het stuk komt van Robert Roskam. Technisch correct, al laat de praktijk helaas vaak wat anders zien. Gemeenten dienen daar ook consequenties aan te verbinden. Als ze niet voldoende budget krijgen, wat volgens de financiële verhoudingenwet wél moet, dan dienen ze ook de taak niet uit te voeren.

Veel harder zijn naar het Rijk dus.
Door Jaap van Velzen (adviseur, dataspotter.) op
De nieuwe armoede: Virtueel geld inzetten. Geen woord over de data: Om hoeveel jongeren gaat het in mijn gemeente, welke leeftijden, welke hulp, hoe lang nodig, welke aanbieder, wat bereikt die in hoeveel tijd en dan: WAT KOST HET.
Gemeente dwalen dus steeds verder af van de tering naar de nering zetten. Zonder inhoudelijke discussie vooraf kunnen ze blijven dweilen. . Lees nu eindelijk eens het rapport van VWS van maart 2019: "Benchmarkanalyse uitgaven jeugdhulp
in 26 gemeenten"Daarin staat letterlijk:

"...Want de kernvraag is voor gemeenten en ook voor
professionals: ‘WAT IS PASSENDE ZORG?’ Gemeenten hebben wel behoefte aan houvast en zoeken daarnaar.
Nergens is omschreven wat ‘passende zorg’ precies is. In de vierde jaarrapportage van de Transitie Autoriteit
Jeugd (2018) wordt opgemerkt dat een ‘doorwrocht door professionals gedragen kwaliteitskader dat houvast
geeft in het gesprek met gemeenten en met ouders en jeugdigen’ ontbreekt. De vraag is nu of er zo’n
hulpmiddel ontwikkeld kan worden dat professionals en gemeenten houvast geeft. Hiermee zouden
gemeenten en professionals in de toegang een hulpmiddel in handen krijgen om (het beroep op) jeugdhulp te begrenzen.

Oftewel: Als je niet weet waarover je praat, zoek dan uit waarover het gaat. Het si een gotspe dat er zoveel geld wordt uitgegeven aan kletskoek van bestuurders zonder te checken waarover ze het hebben!


Door Petra op
"..omdat we nu al zien dat gemeenten zich genoodzaakt voelen om basisvoorzieningen weg te saneren.’..

Het is onvoorstelbaar dat dit niet tot 'Den Haag' is doorgedrongen. Je kunt er daarom van maken dat dit kabinet de positie van de gemeenten en dus van hun inwoners totaal onbelangrijk vindt.

De werkende Nederlander is echt alleen nog maar goed genoeg om belasting af te dragen en verder moeten we onze mond houden.

Ik mag toch hopen dat er bij de volgende verkiezingen een echte aardverschuiving plaatsvindt en dat men eindelijk eens op andere partijen gaat stemmen?!