of 64621 LinkedIn

AP: ‘Dit wetsvoorstel gaat verder dan toeslagenaffaire’

'Hier ligt het risico van massasurveillance op de loer. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben. Ook voor gewone, nietsvermoedende mensen.'

De Autoriteit Persoonsgegevens is uitermate kritisch over een voorstel voor een nieuwe datakoppelwet van minister Grapperhaus (CDA, Justitie en Veiligheid) dat bij de Eerste Kamer ligt. Die wet zou de deur openzetten voor privacyschendingen die nog verder gaan dan wat er is gebeurd in de toeslagenaffaire of bij het omstreden fraudeopsporingssysteem SyRI.

‘Verkeerde lijstje’
De Eerste Kamer moet de wet dan ook blokkeren, raadt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) aan. Het gaat om de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS), die bedoeld is om ondermijnende criminaliteit beter aan te pakken. De wet geeft overheidsorganisaties én private partijen echter zeer ruime bevoegdheden om persoonsgegevens met elkaar te delen, signaleert de AP. Dit kan grote gevolgen hebben voor mensen die ‘op het verkeerde lijstje’ terechtkomen, aldus de privacywaakhond.

Netjes regelen
AP-voorzitter Aleid Wolfsen erkent zonder meer dat de aanpak van ‘ondermijnende’ criminaliteit heel belangrijk is. ‘Maar dat moet je wel netjes regelen. Aan de toeslagenaffaire en het FSV-schandaal hebben we gezien hoe mensen in de knel kunnen komen. Dit wetsvoorstel gaat verder. Het gaat ook verder dan het sterk bekritiseerde SyRi.’

Massasurveillance
‘Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat nog veel meer instanties persoonsgegevens met elkaar delen, zonder dat er duidelijk iets aan de hand is', legt Wolfsen uit. 'En niet alleen overheidsinstanties, ook private partijen. Hier ligt het risico van massasurveillance op de loer. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben. Ook voor gewone, nietsvermoedende mensen. Het zou natuurlijk niet moeten kunnen dat jij op het verkeerde lijstje terecht komt, omdat je jaloerse buurman heeft gemeld dat je wel een erg dure auto hebt voor jouw salaris. En dat je daardoor geen hypotheek kunt krijgen. Deze wet sluit dat niet duidelijk uit.’

Vaag
De AP ziet een aantal ernstige manco's in de wet. Zo zijn de doelen van de gegevensverwerking te vaag geformuleerd, net als het type signalen dat aanleiding geeft om gegevens te delen. Ook heeft het wetsvoorstel betrekking op veel soorten persoonsgegevens, waaronder burgerservicenummers, verblijfstatus, politiegegevens en zelfs gegevens over seksueel gedrag en seksuele geaardheid. Bovendien gaat het niet alleen om gegevens van mensen zelf, maar ook van hun familie en vrienden.

Parlement
Tot slot waarschuwt de AP voor gebrekkige democratische controle op de gevolgen van de wet. De regering kan namelijk nieuwe samenwerkingsverbanden aanwijzen met een algemene maatregel van bestuur, waardoor de Eerste en Tweede Kamer daar geen invloed op hebben. Wolfsen: ‘Het wetsvoorstel zet de deur wagenwijd open voor een onbegrensde surveillance door een onbegrensde hoeveelheid partijen, publiek en privaat. En betrekt daarbij het parlement niet zoals dat hoort. Wij adviseren de Eerste Kamer daarom dringend om dit wetsvoorstel niet aan te nemen.’

Blauwdruk
De wet, ingediend door minister Grapperhaus, werd in december 2020 aangenomen door de Tweede Kamer. Daarbij stemde coalitiepartij D66 tegen, net als oppositiepartijen GroenLinks, SP, PvdD en DENK. De Eerste Kamer vroeg vervolgens om een advies van de AP. Een coalitie van criticasters, waaronder vakbond FNV, Platform Burgerrechten en de Landelijke Cliëntenraad, noemde de wet al eerder een 'blauwdruk voor meer toeslagenaffaires'.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door HaBé (ex IC-er) op
Natuurlijk is privacy een groot goed, zelfs in ons land, waar iedereen via Facebook, Twitter, Instagram enz. diens hele hebben en houden met iedereen deelt. Het is echter niet voor niets, dat de zware (en andere) criminelen vrij spel krijgen in dit land en hier graag (gaan) opereren, want vooral zij profiteren van die privacy toepassing, waarin bijna geen gegevens door diverse instanties mogen / kunnen worden uitgewisseld. Misschien moet de privacy waakhond onder aanvoering van Wolfsen eens uit de ivoren toren naar de werkvloeren afdalen. En neem maar van mij aan, dat nog nooit iemand op basis van enkel en alleen een anonieme tip als fraudeur is aangemerkt.
Ik hoorde verder helemaal niemand klagen, toen de moordenaars van Peter R. via de kentekencontrole heel snel werden gepakt, maar als een bijstandsfraudeur via diezelfde kentekencontrole voor een langere periode wordt gesnapt, dan is de CRvB opeens van mening, dat een dergelijk gebruik niet van een redelijk handelende overheid mag worden verwacht. Let wel, we hebben het in dit laatste geval dus over gemeenschapsgeld, wat lachend door de fraudeur is geïncasseerd.
Door Bimie Janssen (Ambtenaar) op
De 2e kamer neemt deze wet aan en gaat straks weer de vermoorde onschuld uithangen net als bij de toeslagenaffaire. Privacy is steeds meer een serieuze zaak waarvan je als gewone burger nauwelijks nog weet wanneer die van jouw in het gedrang komt. Iedereen wil voorkomen dat we een maffiastaat worden, maar tegelijkertijd hopen we ook dat we nooit het slachtoffer worden van een falend opsporingssysteem. Met Grapperhaus aan het roer heb ik er weinig fiducie in.