Advertentie
sociaal / Nieuws

1 op de 3 gemeenten komt geld tekort op energietoeslag

In veel gemeenten zijn de reguliere werkzaamheden onder druk komen te staan door de uitvoering van de energietoeslag.

14 september 2022
verwarming op 19 graden
ANP

Zo'n driekwart van de huishoudens die in aanmerking komen voor de eenmalige energietoeslag, heeft die inmiddels gekregen. Het verstrekken van de toeslag trekt wel een zware wissel op de capaciteit van gemeenten: 8 op de 10 gemeenten geeft aan dat de reguliere werkzaamheden onder druk komen te staan door de uitvoering van de energietoeslag. Bovendien heeft een derde van de gemeenten te weinig budget om de toeslagen uit te keren.

Ambtshalve

Tussen 1 januari en 30 juni 2022 is de energietoeslag aan bijna driekwart van de doelgroep – huishoudens met een inkomen tot 120 procent van het sociaal minimum – toegekend. Dat meldt Divosa, de vereniging van gemeentelijk directeuren in het sociaal domein, op basis van een enquête onder gemeenten. Ongeveer twee derde van de ontvangers heeft de toeslag ambtshalve toegekend gekregen. Dat wil zeggen dat er geen aanvraag voor nodig was, omdat het huishouden al bij de gemeente bekend was als minimahuishouden. De rest heeft wel zelf een aanvraag moeten doen.

Onvoldoende budget

Opvallend is dat een derde van de gemeenten aangeeft onvoldoende budget te hebben voor de uitvoering van de energietoeslag. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft juist beloofd alle kosten te compenseren. Daar tegenover staat dat 18 procent van de gemeenten geld overhoudt op de uitkering van de toeslag.

Onder druk

Het behandelen van aanvragen is voor veel gemeenten een flinke opgave. 8 op de 10 gemeenten geeft aan dat de reguliere werkzaamheden onder druk komen te staan door de uitvoering van de energietoeslag. Maar liefst 71 procent van de gemeenten heeft extra personeel ingehuurd om de klus te klaren, 41 procent heeft hulp van andere afdelingen ingeroepen, 25 procent zet andere dienstverlening op een lager pitje en in 19 procent van de gemeenten wordt er overgewerkt.

Schoorvoetend

De energietoeslag is een eenmalige uitkering van 1300 euro voor huishoudens met een laag inkomen, bedoeld om het effect van de gestegen energierekening te dempen. In december 2021 werd al een toeslag van 200 euro beloofd, in maart van dit jaar werd het bedrag verhoogd naar 800 euro, en in juli besloot het kabinet om de toeslag op te hogen tot 1300 euro. 

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het verstrekken van de toeslag, maar waren vanaf het begin al sceptisch over die taak. In eerste instantie vonden gemeenten dat de Belastingdienst de toeslag zou moeten uitkeren. De Belastingdienst heeft immers de inkomensgegevens van alle burgers al. Dat bleek echter onmogelijk, waarna gemeenten de taak toch schoorvoetend op zich namen.

Zoekend

Gemeenten zijn nog zoekend naar hun rol in de koopkrachtcrisis, merkt Divosa op. Zo is er een discussie gaande over de vraag of de bijzondere bijstand aangesproken mag worden voor het betalen van de energierekening. In theorie zou namelijk de bijstandsuitkering voldoende moeten zijn om in alle basisbehoeften te voorzien, maar dat is in de huidige situatie voor veel huishoudens niet het geval. Op dit moment is het bij twee derde van de gemeenten mogelijk om een beroep te doen op de bijzondere bijstand voor de energielasten, maar bij de meeste gemeenten loopt het nog geen storm wat betreft aanvragen daarvoor.

Vangnet

Gemeenten geven in de enquête ook aan dat het moeilijker wordt om inwoners bij te staan. De koopkracht daalt zo hard dat de mogelijkheden tot hulp steeds beperkter worden. Gemeenten kijken daarom naar het rijk voor een structurele oplossing. 'Als het rijk de sociale zekerheid goed regelt, dan kunnen wij als gemeente weer het vangnet zijn', geeft een van de gemeenten aan.

Reacties: 1

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Hielco Wiersma
Gemeenten die op dit dossier onvoldoende door het Rijk worden gecompenseerd kunnen de verantwoordelijkheid voor/van dit tekort het beste direct bij het Rijk leggen. Het Rijk behoort hiervoor snel met oplossingen te komen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie