Advertentie
sociaal / Nieuws

Spreidingswet moet duidelijker, vinden burgemeesters

De spreidingswet is een ‘belangrijke stap voorwaarts’, zegt burgemeester Hubert Bruls, maar het proces is nog te complex.

ANP
24 november 2022
Staatssecretaris Eric van der Burg (links) en burgemeester Hubert Bruls na afloop van het Veiligheidsberaad (20 juni 2022)
Staatssecretaris Eric van der Burg (links) en burgemeester Hubert Bruls. ANP (Jeroen Jumelet)

De burgemeesters van de 25 veiligheidsregio's hebben twijfels over de effectiviteit van de spreidingswet van staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel). Het proces om asielzoekers eerlijk over gemeenten te verdelen is ‘complex’ en moet duidelijker, aldus de burgemeesters. Als dat niet gebeurt, bestaat het risico dat het niet lukt om gemeenten aan te sporen voldoende structurele opvangplekken voor asielzoekers te realiseren.

Doorlooptijden

Dat schrijft Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad, in reactie op het wetsvoorstel aan de staatssecretaris, waarop tot woensdag middernacht via internet kan worden gereageerd. Het Veiligheidsberaad – het overleg van de burgemeesters van de 25 veiligheidsregio's – vreest daarnaast dat het nog lang gaat duren voordat de wet leidt tot voldoende opvangplekken voor asielzoekers. ‘De in de wet geschetste doorlooptijden zijn lang, terwijl de urgentie hoog is.’

Voorwaarts

De 25 burgemeesters zijn wel tevreden over het feit dát er een wetsvoorstel in consultatie is gegaan. ‘Dit is een belangrijke stap voorwaarts om te komen tot een structurele oplossing voor de problemen in de asielketen’, schrijft Bruls. Vooral vanwege gemor in de Kamerfractie van de VVD is het wetsvoorstel weken later dan gepland ter consultatie voorgelegd.

Stappen

Het proces tot verdeling van de benodigde asielplekken bestaat uit een aantal stappen, zo staat in het wetsvoorstel. Het begint met een raming van het kabinet (in februari) van het aantal plekken dat de komende twee jaar nodig is. Tot 1 mei kunnen gemeenten vrijwillig asielplekken aanbieden. Als dit onvoldoende oplevert, worden provincies en gemeenten aan het werk gezet om samen alsnog de benodigde plekken aan te bieden. Dat moet voor 1 juli gebeuren, waarna de staatssecretaris voor 1 september een verdeelbesluit neemt.

Verplicht

Provincies en/of gemeenten die te weinig doen, worden door de staatssecretaris alsnog verplicht een door de bewindspersoon vastgesteld aantal opvangplekken te realiseren. Desnoods regelt de staatssecretaris dat zelf. Gemeenten die meer doen dan nodig, krijgen 2500 euro per extra plek. Het moet dan wel gaan om een voorziening van meer dan honderd opvangplekken, voor minimaal vijf jaar.

Bonussysteem

Voogdijorganisatie Nidos vindt dat er risico's kleven aan het bonussysteem voor gemeenten. Zij vreest dat gemeenten vooral asielplekken voor meerderjarige asielzoekers gaan regelen, in plaats van de eveneens broodnodige opvangplekken voor alleenreizende minderjarige asielzoekers (amv's).

Meer tijd

De Adviesraad Migratie is overwegend positief over het kabinetsvoorstel voor de nieuwe asielwet. Het zou beter zijn om de gemeenten wat meer tijd te geven om genoeg opvangplekken voor asielzoekers te realiseren en er kunnen nog wat onderlinge afspraken verbeterd worden, vindt de raad. Maar in grote lijnen zijn de adviseurs positief.

Vergoeding

‘De doelstellingen en uitgangspunten van het wetsvoorstel komen in de kern overeen met die uit onze adviezen’, aldus de Adviesraad Migratie. Er zouden wel betere afspraken gemaakt kunnen worden over de vergoeding van allerlei kosten. Ook zou het volgens de Adviesraad beter zijn als na vier jaar het toezicht op de verdeling van asielzoekers over het land niet automatisch overgedragen wordt van de regering naar de Gedeputeerde Staten in de provincies.

Kwaliteitseisen

Het College voor de Rechten van de Mens laat weten verheugd te zijn dat het wetsvoorstel tot stand is gekomen. Toch heeft het college nog een aantal punten van zorg. Zo moet er meer aandacht zijn voor de kwaliteitseisen waaraan opvanglocaties moeten voldoen en moet de werking van de wet snel worden geëvalueerd.

Omslachtig

Ook volgens VluchtelingenWerk Nederland moeten er kwaliteitseisen geformuleerd worden waar het COA en de gemeentelijke opvang aan moeten voldoen. Verder vindt de organisatie dat de wet kansen biedt, maar dat deze uitermate complex en bestuurlijk omslachtig is. De Werkgroep Kind in azc hoopt dat de wet ‘een stevige basis legt onder de asielopvang in Nederland’, maar vraagt ook om kwaliteitsnormen ‘voor fysieke, sociale en mentale veiligheid voor kinderen’.

Reacties: 3

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Hans Bakker
De discussie speelt zich alleen af binnen de bestaande, vastgestelde verdragen. We moeten een stapje omhoog in de discussie. Wat willen we ermee bereiken. Als we het daar niet over hebben, dan komen we er nooit uit. Eerst dus de bestaande juridische kaders wegdenken en vaststellen wat we willen. Het gaat om een internationaal verdrag, maar dat betekent niet dat je zo’n discussie niet mag voeren. Zo’n proces zal leiden tot andere uitkomsten. Het doel van het VN Vluchtelingenverdrag is veiligheid. Stel nu dat de uitkomst van de discussie wordt dat we dat willen waarborgen. Dan heb je instrumenten nodig om dat te waarborgen. Het huidige VN Verdrag kent twee instrumenten, namelijk het eigenlijk asielrecht voor mensen die worden vervolgd en het verbod van terugzending naar oorlogsgebieden. Je kan je afvragen welke resultaten wij nu boeken met deze instrumenten. Als we de discussie vanuit deze invalshoek voeren, dan is dat een stuk positiever. Het geluid van de VVD is nu: “asiel fantastisch, het is een mooi uithangbord voor westerse waarden, maar het moet wel leuk blijven”. Dat kan ertoe leiden dat we de huidige instroom indammen. Maar dat mag nooit een doel op zich worden en dat lijkt het nu wel te worden.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
P. Smit
" Dat kan ertoe leiden dat we de huidige instroom indammen. Maar dat mag nooit een doel op zich worden en dat lijkt het nu wel te worden."

Waarom niet? Met de beperking dat we altijd plaats hebben voor vluchtelingen en niet altijd voor gelukszoekers die onze ruif komen leeg(vr)eten?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans Bakker
@Smit. Het probleem is dat de selectiemechanismen niet goed functioneren. Het is een utopie om te denken dat we met een “aanvraagloket” in Nederland de echte vluchteling kunnen onderscheiden van de niet-vluchteling. Er zijn op deze aarde, erkend door de VN ca. 80 miljoen oorlogsvluchtelingen. Formeel hebben die allemaal recht op asiel in Nederland. Een zeer klein deel daarvan heeft de middelen en de energie om hierheen te komen. We vragen aan mensen die de AOW leeftijd bereiken toch ook niet om eerst een triathlon te doen, het kanaal over te zwemmen en dat ze daarna AOW mogen aanvragen? We moeten als land gaan bepalen of we willen helpen, wat we ervoor over hebben en hoe. Dat doe je niet met een aanvraagloket in Nederland. Als u echte vluchtelingen wilt helpen mijnheer Smit, zeg dan maar hoeveel u er wilt helpen en dan haal ik er zo voor u twee miljoen uit Jemen. Voldoen direct aan alle voorwaarden voor een status. Dus zegt u het maar. Naast oorlogsvluchtelingen zijn er nog politiek vluchtelingen. Dat is een kleinere groep. Ook daarvoor geldt dar het verdomd lastig is om de juiste mensen te selecteren. Denk aan die 300 Oegandezen die zich voordeden als homo. Het is niet te verifiëren. Asiel is een leuk bedacht instrument, maar er zitten zoveel bijwerkingen aan dat we ons moeten afvragen in welke vorm we dit recht nog overeind willen houden. Maar dat doet de politiek niet. Zij willen het alleen hebben over beperking van de instroom, zodat het uithangbord van westerse waarden kan blijven staan.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie