of 59244 LinkedIn

Verkoop kunststofafval groot risico voor gemeenten

In een verbluffend kort tijdsbestek is Nederland massaal plastic verpakkingsafval gaan inzamelen. Begonnen in 2009 met enkele koplopers, zijn nu vrijwel alle gemeenten enthousiast aan de slag. Bewustwordingscampagnes als Plastic hero en inzamelmiddelen als herkenbare zakken en feloranje gekleurde bollen, hebben veel burgers over de streep getrokken.

De inzameling van plastic is een groot succes. Een aantal  gemeenten wil nu ook de sortering en verkoop van kunststofafval ter hand nemen. Maar de geplande 
extra opbrengst kan zomaar omslaan in een kostenpost. 

In een verbluffend kort tijdsbestek is Nederland massaal plastic verpakkingsafval gaan inzamelen. Begonnen in 2009 met enkele koplopers, zijn nu vrijwel alle gemeenten enthousiast aan de slag. Bewustwordingscampagnes als Plastic hero en inzamelmiddelen als herkenbare zakken en feloranje gekleurde bollen, hebben veel burgers over de streep getrokken.

Bijna de helft van het plastic, zowel huishoudelijk als bedrijfsafval, wordt netjes gescheiden ingezameld, zo blijkt uit cijfers van Nedvang, de organisatie die namens de verpakkers de inzameling door gemeenten begeleidt. Aangemoedigd door dit succes hebben het ministerie van I&M, het verpakkend bedrijfsleven en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) besloten de samenwerking te verlengen. In een nieuwe Raamovereenkomst zijn afspraken over inzamelen en sorteren gemaakt tot en met 2022. Nieuw daarin is dat gemeenten naast de inzameling, ook de sortering ter hand gaan nemen. Een aantal rekent zich zelfs rijk en wil ook de vermarkting van de teruggewonnen ‘secundaire grondstoffen’ voor hun rekening nemen.

Vooral de PET-fractie, bekend van de kleine frisdrankflesjes, geldt als waardevol materiaal. Voor 2015 is de vergoeding voor één ton kunststof afval gesteld op 817 euro. Dat bedrag is nog exclusief de opbrengst van het plastic. Het Afvalfonds, gevuld met gelden van de industrie, betaalt dit bedrag aan de gemeenten. Doel is om de kwaliteit van het ingezamelde plastic verder te verhogen.

Zorg
Afval-adviseur Pieter Reus van Ons Buro, een kennisnetwerk inzake de fysieke leefomgeving, ziet de ontwikkeling met zorg tegemoet. ‘Om het volle pond te toucheren, moet dit gescheiden afval aan een hoge zuiverheidsgraad voldoen. Hoe hoger de kwaliteit van de scheiding, hoe meer toepassingen immers in het verschiet liggen. Als de waardevolle PET-fractie met meer dan 2 procent met ander plastic vervuild blijkt, dan wordt al gekort op dit bedrag. Of wordt de hele partij afgekeurd. Wie niet aan de specs voldoet, is de klos.’

Gemeenten krijgen in dat geval geen of een veel lagere vergoeding maar hebben wel kosten gemaakt, zowel voor de inzameling als de sortering. ‘De vergoedingen na 2015 zijn nog niet vastgesteld en deze zullen waarschijnlijk dalen. Wat goed bedoeld is om een lokale circulaire economie te stimuleren en de afvalkosten voor de burger te verminderen, kan dus tot een extra kostenpost leiden’, aldus Reus, die veel gemeenten adviseert.

Het is kort dag om de zaak voor 1 januari aanstaande goed te regelen, betoogt Reus. Daar komt bij dat er nog maar net gemeentecolleges zijn gevormd, vaak met nieuwe wethouders op dit weerbarstige dossier. Reus: ‘Wat een loflied op de inzameling aan de voorzijde is, kan uitmonden in een treurzang aan de achterzijde met de sortering en de verkoop’.

Veel gemeenten zijn zoekende. Andere gemeenten en gemeentelijke uitvoeringsorganisaties hebben de krachten gebundeld en hun aanbesteding inmiddels gepubliceerd, zoals ROVA die het afval van Zwolle en omgeving inzamelt. Tot nu toe vindt sortering en vermarkting plaats door Kunststof Hergebruik, een onder de verpakkende industrie opgerichte organisatie. Zij laten het gemeentelijk afval sorteren in vijf verschillende inrichtingen, waarvan vier in Duitsland.

Schuurtje
Ook in de sorteerhallen van Sita in Rotterdam vindt met geavanceerde techniek scheiding plaats. ‘Wij verwerken 120 duizend ton per jaar, een vak apart’, zegt directeur Joris van der Meulen. ‘We onderhouden contacten met zeventig verwerkers van de teruggewonnen kunststoffen.’

De schaal waarop het gebeurt, is van groot belang. ‘Je doet het niet even met een stel mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt in een schuurtje met een lopende band. Het gaat om grote mechanische installaties’, zegt Van der Meulen. Hij hoopt uiteraard dat veel gemeenten ook in 2015 gebruik blijven maken van zijn bedrijf.

Gezien de overcapaciteit waarmee met name de Duitse installaties kampen, ligt het voor de hand dat ook deze bedrijven inschrijven op de Nederlandse aanbestedingen. Dat zal niet in het nadeel zijn van de Nederlandse gemeenten.

‘Klopt’, zegt Van der Meulen. ‘Maar er zullen vermoedelijk ook nieuwe partijen mee doen, die bijvoorbeeld claimen dat ze wel even blik en drankenkartons zoals melkpakken meenemen. En dat is allemaal niet zomaar geregeld.’

Zes of zeven plasticsoorten secuur uit elkaar pluizen is geen sinecure. ‘Wij komen met enkele jaren ervaring en de beste beschikbare technieken niet boven de 75 procent.’ Ook is de markt voor secundair plastic nog allerminst volwassen. De prijs, die altijd is gekoppeld aan de olieprijs, vertoont pieken en dalen. Fraude en gesjoemel met afvalstromen liggen op de loer.

Gemeentelijk afvalbedrijf ROVA in Zwolle onderkent de opgeworpen bezwaren. ‘We hebben in de voor­bereiding goed gekeken naar de belangen en de risico’s voor de gemeenten. Toch willen we vooral de sortering en op termijn wellicht ook de vermarkting van de kunststoffen oppakken’, aldus Coert Peters van ROVA. ‘Het is een nieuwe business, waarbij we de risico’s voor de gemeenten in ons verzorgingsgebied tot een minimum willen beperken. We streven naar een verbetering van de omvang en de kwaliteit van de gescheiden inzameling, waarbij we indien mogelijk ook drankenkartons en blik willen scheiden.’

Onderhandeld
Over de schaal van de inzameling hoeft ROVA zich geen zorgen te maken, want Circulus (Apeldoorn, Deventer), Berkel (Zutphen en omstreken), Area (Drentse gemeenten), AVU (Utrecht), AVRI (Tiel, Geldermalsen) en GAD (Gooistreek) zitten in dezelfde aanbesteding.

Het staat wel vast dat de sortering op 1 januari aanstaande niet overal in Nederland is geregeld. De Tweede Kamer moet in juni nog een besluit nemen over de afschaffing van statiegeld op grote petflessen. Ook wordt nog druk onderhandeld over de vergoeding voor het kunststof­afval in de periode 2016 – 2022, het jaar waarin de nieuwe Raamovereenkomst afloopt.

Dat maakt dat veel gemeenten de kat uit de boom kijken. Over de deadline van 1 januari hoeven gemeenten zich  geen grote zorgen te maken. Het dossier Verpakkingen heeft een goede track record op het gebied van uitstel.


 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Joop Burgers (afvaldeskundige) op
De lobby van de statiegeldautomatenfabrieken, vertegenwoordigd door Recycling Netwerk verkondigt de boodschap dat door het afschaffen van statiegeld de plasticsoep toeneemt. Dus: door statiegeld op de anderhalve literflessen af te schaffen gaat de burger ineens meer kleine flesjes op straat gooien??? Over (geestelijke) milieuvervuiling gesproken. Verwarring stichten om de statiegeldsector overeind te houden?
Door Ellen van den Bosch (Docent Nederlands/zwerfafvalopruimer/wereldverbeteraar) op
Nog een reden te meer om vanuit de politiek erop te zien dat het Statiegeldsysteem uitgebreid wordt met kleine flesjes en blik. Laat je niet door de verpakkingsindustrie in de luren leggen!!!
Door Robbert van Duin (voorzitter Recycling Netwerk) op
Dat was een mooie slotzin: `Het dossier Verpakkingen heeft een goede track record op het gebied van uitstel.` Het Dossier Verpakkingen typeer ik al jaren als het perfecte voorbeeld van een kringloop. Het beleidsproces draait immers voortdurend rond: AFSPRAAK - WOORDBREUK - UITSTEL ; AFSPRAAK - WOORDBREUK - UITSTEL ; etc. Komende weken zien we het weer. Zaterdag 14 juni een historische terugblik op het Verpakkingen Dossier op de radio bij Argos.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Ik begrijp niet waarom gemeenten zich nog steeds bemoeien met grondstofrecycling nu dit onomstreden een producentenverantwoordelijkheid is.

De gretigheid (greed) van gemeenten om alles naar zich toe te trekken past geheel en al bij de gretige maatschappij. Dat heeft ons in een vertrouwenscrisis gestort.

Politici begrijpen dat nog steeds niet.
Door Pierre del Castilho (Adviseur duurzaamheidbeleid) op
Koester het statiegeldsysteem. Duidelijk, efficiënt, cyclisch, goedkoop, zonder plastic soep, straten en struinpaden.
Door Wim Schmitz (Manager Sales) op
Het inzamelen, sorteren en vermarkten van blik en drankenkartons in combinatie met kunststof is al meer dan 10 jaar succesvol gemeengoed in Vlaanderen.
Door Strateeg (afvaldeskundige) op
Waarom zou op 1 januari ineens niet meer lukken wat Kunststof Hergebruik al jaren doet? 1 januari is het probleem dus niet. Het echte probleem is dat gemeenten in feite de risicos voor de afzet van de kunstoffracties overnemen van het bedrijfsleven. Want ze krijgen immers pas hun (inzamel)vergoeding als het materiaal feitelijk is afgezet in de markt. Gemeenten financieren het afzetrisico van bedrijven dus voor. Principieel in strijd met de producentenverantwoordelijkheid. Maar goed dat krijg je met overenthousiaste maar wellicht ietwat naïeve afvalinzamelaars bij gemeenten, die zich vooral richten op hun burgers en niet altijd even harde milieuvoordelen. Daar weten de hardliners bij het bedrijfsleven wel raad mee.
Door ton van den oever (directeur) op
Eindelijk verstandige woorden in deze openbare discussie die overladen is van goede bedoelingen maar vaak weinig rekening houdt met de werkelijke markt.