of 59345 LinkedIn

Gemeenten zien verlies op private gronden over het hoofd

De verliezen op bouwgrond vallen hoger uit dan gedacht, doordat private partijen hun verlies afwentelen op gemeenten. Dat zegt Hugo Priemus, emeritus hoogleraar Volkshuisvesting.

Veel gemeenten wacht een onaangename verrassing. De verliezen op bouwgrond vallen hoger uit dan gedacht, doordat private partijen hun verlies afwentelen op gemeenten. Dat zegt Hugo Priemus, emeritus hoogleraar Volkshuisvesting in reactie op recente cijfers over de verliezen die gemeenten nog moeten afboeken op hun grondposities.

Bouwgrond die puur publiek lijkt
Volgens Priemus zien gemeenten deze tegenvaller over het hoofd. Het gaat dan niet alleen om publiek-private samenwerking (pps), maar ook om bouwgrond die op het oog onder puur private projecten lijkt te vallen. ‘De gemeenten denken dan: sneu voor die private partij dat de bouwplannen door de crisis niet door kunnen gaan. Het blijkt echter dat die partijen het verlies met succes kunnen afwentelen op gemeenten. Handige juristen weten de contracten zodanig uit te leggen dat er wel een inspanningsverplichting, maar geen resultaatsverplichting in staat. De rechter is dan geneigd te zeggen dat een ontwikkelaar het ook niet kan helpen dat de crisis zijn plannen dwarsboomde en dus niet aan het contract is te houden.’

Contract Spoorzone werd ontbonden
Als voorbeeld noemt Priemus het project Spoorzone in Delft. Hij was daar lid van de Raad van Commissarissen van de BV Spoorzone, met de gemeente als enig aandeelhouder. Vijf jaar geleden zag het contract voor het plan met vooral woningbouw er heel ontspannen uit, zegt Priemus. ‘De ontwikkelaar nam gronden van de gemeente over en leek het risico helemaal te dragen. Aan het eind van de exploitatie zouden zelfs enkele tientallen miljoenen overblijven voor de spoortunnel, die de gemeente in cofinanciering met het ministerie zou aanleggen.’ Door de crisis liep het anders. Juristen oordeelden dat het contract geen stand zou houden bij de rechter, waarop het werd ontbonden en de gemeente kon fluiten naar de miljoenen.

Gemeenten krijgen problemen op hun bord
Priemus: ‘Zo zijn er veel meer gemeenten die denken dat private partijen problemen hebben, maar die deze problemen uiteindelijk op hun eigen bord zien liggen. Vaak hebben die projecten toch een pps-achtige dimensie. Om hoeveel geld het gaat, kan ik niet zeggen, maar mijn veronderstelling is dat het een substantieel bedrag is.’

Grondverliezen lopen nog op
Mede om die reden meent Priemus dat de cijfers over grondverliezen die Deloitte vorige maand presenteerde, nog flink zullen oplopen. Ook doordat in de berekeningen van Deloitte de verliezen op pps-projecten niet zijn meegenomen. Datzelfde geldt ook voor ‘rampjaar’ 2013, waarin nog minder huizen zijn gebouwd, minder winkels leeg zijn gekomen en de verhuurdersheffing is ingevoerd. Ook dat is niet meegenomen in het rapport. Tel daarbij op de vertraging waarmee gemeenten reageren op de crisis en de genoemde blinde vlek voor ‘private’ verliezen, zegt Priemus. Volgens hem zou er aan het optimistische (0,7 miljard euro verlies afboeken) en het realistische (2,7 miljard) scenario van Deloitte een somberder scenario moeten worden toegevoegd van 3 tot 4 miljard euro.

Gemeenten zijn naar grondcasino geweest
Hij is niet de enige die zich zorgen maakt over de miljardenverliezen die gemeenten lijden op hun grondexploitatie. Dat doet ook directeur Peter van Rooy van Nederland Boven Water, een platform voor gebiedsontwikkeling waarin onder meer provincies, ministeries, woningcorporaties, bouwbedrijven en Rijkswaterstaat samenwerken. ‘Gemeenten zijn de afgelopen jaren op kosten van de belastingbetaler naar het grondcasino geweest’, zegt Van Rooy. ‘Ze hebben onverantwoorde risico’s genomen en die onvoldoende in hun afwaardering meegenomen. Pas na de raadsverkiezingen zullen er vele lijken uit de kast komen. Dan willen de nieuwe raadsleden de onderste steen boven hebben.’

Ruimtelijke ontwikkelingen overlaten aan de markt
Volgens Van Rooy is de les van de crisis dat gemeenten voortaan niet meer samen met bedrijven in publiek-private samenwerkingen moeten stappen. ‘Gemeenten moeten de ruimtelijke ontwikkeling aan de marktpartijen overlaten en zelf geen enkel risico meer nemen, naar Duits voorbeeld’, zegt hij.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hans van Wegen / BPA (gemeenteraadslid Burger Partij Amersfoort - BPA) op
ONBEGRIJPELIJK.
De Burger Partij Amersfoort (BPA) vindt het onbegrijpelijk dat de Amersfoortse VVD wethouder van Financiën, zijn "hoofd in het zand" blijft stoppen.

Immers Amersfoort heeft tientallen projecten waarbij de Projectontwikkelaars/ Aannemers hun grond veel te duur in de boeken hebben staan. De BPA waarschuwt hier al jaren voor, en wordt nu in het mening gesterkt door Prof. Hugo Priemus.

Zo heeft de gemeente Amersfoort richting Vathorst - het OBV alleen al een 175 miljoen éénzijdige Resultaatverplichting/ Kredietgarantie van 175 miljoen euro.
Maar er zijn veel meer grote projecten ( het Podium, de Westelijke Ontsluiting, het Zwembad aan de Hogeweg, het Trapezium enz. ) in Amersfoort

De BPA maakt zich grote zorgen, maar de VVD in Amersfoort schuift "de hete aardappel" voor zich uit tot na de verkiezingen van maart 2014.

Wij zijn erg benieuwd was de Deloitte Accountant van de gemeenteraad hiervan vind.

De BPA gaat hierover dan ook vragen stellen aan het College en de Account in de commissie Begroting en Verantwoording van Amersfoort.
Door Nobby (animal cop) op
Ik ben het niet eens met Van Rooy dat de overheid zich moet terugtrekken uit de planologie. Integendeel zelfs, de overheid moet in ons drukbevolkte landje een krachtig planologisch beleid voeren om goede woon- en leefomstandigheden te creeren op afstand van bedrijvigheid en overlast. Maar misschien moet de lokale overheid niet te gedetailleerd bezig zijn met de individuele bouwkavels.En meer doen aan welstandsvrije gebieden. Het is jammer dat Jan met Pet en ook gemeenten de dupe worden van de crisis die met name door de financiele wereld is veroorzaakt. En de daders lopen nog steeds vrij rond.
Door S.Taal (bevreemdeling) op
ooit is er een kabinet in 1977 gevallen over de grondpolitiek. De samenleving als geheel mocht niet (mee) profiteren van de waardestijging van de grond.
De aangetaste ego's binnen de KVP (in 't bijzonder v.Agt) grepen de voorgestelde richting aan om de regering op te blazen. 22 Jaar later kreeg Den Uijl van het CPB alsnog gelijk betreffende de grondpolitiek. Gevolg is dat nu vele mensen (en kinderen!) opgehokt worden in steden in steeds duurdere woningen. De schaarste wordt nu weer gekoesterd om de hoge grondprijzen (en WOZ-inkomsten!) te kunnen gaan innen. In 1999 constateerde het CPB dat koeien meer ruimte hebben dan mensen. Dat is inmiddels anders. De koeien staan steeds meer op stal en de ruimte is er voor de paarden van de speculanten. Misschien hoog tijd voor de PvdA om de 'oude' waarden weer eens onder de loep te nemen en in kille tijden weer de veren aan te trekken.
Door Pierre op
Het minst risicovolle is gewoon niets doen. Maar helpt dat Nederland?Iedereen wil toch ergens wonen?
Onderwijs kost geld, gaat ook voor rekening van de belastingbetaler. Niemand die daarover zeurt. Het enige dat fout is gegaan is dat de gemaakte kosten geactiveerd zijn, in de verwachting ze ooit goed te maken. Je moet gewoon in de exploitatie jaarlijks aangeven hoeveel je waaraan besteedt. Neem gelijk je verlies. Overheidstaken moeten gericht zijn op het invullen van marktimperfecties.
Maar om nou maar gelijk iedere marktpartij als een zooitje boeven neer te zetten gaat wel wat ver. Contracten opstellen is ook een vak!

Door H. Wiersma (gepens.) op
@Jakov. Hoezo kijk je een koe in zijn kont? Dit werd 40 jaar geleden al onderwezen op bestuursacademies. Het probleem is dat verkeerde mensen verkeerde beslissingen nemen.
Door Jakov op
De koeien lopen in het voorjaar weer te grazen op de weilanden die bestemd zijn voor woningbouw e.d. Nu en dan tillen ze hun staart omhoog. Van achteren kijk je ze dan in hun kont.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Voor de toekomst is het simpel: gemeenten etc. moeten het aankopen van grond en het ontwikkelen van de woningbouw aan 'de markt' overlaten. Het bouwrijp maken (o.a. wegen, riolering, groenstructuur, speelvoorzieningen) kan via een exploitatieovereenkomst worden geregeld.
Voor gemeenten die nu nog grond c.a. in eigendom hebben is er maar één remedie: verliezen nemen of wachten op betere tijden. In ieder geval nooit meer beleggen (= risico nemen, speculeren).
Door A.M.B. te Naar (financieel adviseur) op
Makkelijk scoren al die bevindingen achteraf. We zitten er nu eenmaal middenin en ook de professor stond erbij een keek ernaar als RvC lid. Veel gemeenten zoeken naarstig naar manieren de risico's te beperken én zij willen aantrekkelijk blijven om in te wonen, werken etc.. Maar zij zijn met handen en voeten gebonden aan alle wet- en regelgeving uit Brussel, die het bijna onmogelijk maakt om mee te bewegen met partijen die het wel aandurven in deze markt. Wie de oplossing heeft, moge het zeggen!
Door S.Taal (beschouwer) op
net als met de banken moeten maar tot nationalisatie van de grond overgaan. Verder moeten we, al is het maar voor 5 jaar een forse progressiviteit in de belasting invoeren.
De vermogensbelasting zal eveneens een stevige bijdrage gedurende die tijd op moeten leveren waardoor de genomen winsten op de gronden deels terug vloeien.
Bezie het maar als maatregelen die na een oorlogssituatie genomen moeten worden als de schatkist geplunderd is door derden. Mensen begrijpen niet dat er een stille oorlog aan de gang is welke mogelijk gemaakt werd door essentiële wijzigingen in het economisch systeem.
Er kwam veel te veel geld bij te weinig mensen.
Belangrijkste maatregel: Het beroep van fiscalist/belastingadviseur moet verboden worden als samenlevings-ondermijnende economische activiteit.
Zo kan ie wel even. Amen.
Door de frisse Keientrekker (vutter) op
Als deze VVD wethouder NU niets doet, dan hoeft ie van mij na 19 maart 2014 ook niet terug te komen.
Mijn Amersfoort verdient veel steviger bestuurders.

de frisse Keientrekker.