Advertentie
ruimte en milieu / Nieuws

‘Geen big bang-invoering van de Omgevingswet’

De verdeeldheid onder raadsleden over de invoeringsdatum van de Omgevingswet ziet Friso de Zeeuw ook bij andere betrokkenen in het ruimtelijk domein. De emeritus hoogleraar gebiedsontwikkeling wil vasthouden aan 1 juli 2022. Wel verlangt hij meer zekerheden voor gemeenten.

13 december 2021
Big-Bang.jpg

De verdeeldheid onder raadsleden over de invoeringsdatum van de Omgevingswet ziet Friso de Zeeuw ook bij andere betrokkenen in het ruimtelijk domein. De emeritus hoogleraar gebiedsontwikkeling wil vasthouden aan 1 juli 2022. Wel verlangt hij meer zekerheden voor gemeenten.

‘De verdeeldheid die uit jullie onderzoek blijkt, loopt in de pas met eerdere peilingen. Je ziet nu wel een politieke verschuiving. Oud-minister Melanie Schultz wist met de Omgevingswet links en rechts te verenigen. De VVD wilde met de wet de besluitvorming versnellen. Een groot deel van links in de Kamer ging erin mee omdat de wet in dienst stond van duurzame ontwikkeling. Nu zie je dat het een beetje omkeert. Er wordt gevreesd dat de wet het eerder ingewikkelder maakt dan eenvoudig. Temeer daar gemeenten  door het rijk worden aangemoedigd om extra eisen te stellen in het omgevingsplan die nu niet kunnen in het bestemmingsplan. Ter linkerzijde groeit de vrees dat met de wet vooral het bedrijfsleven wordt  gefaciliteerd.’


Wat betekent dat voor het politieke draagvlak?
‘Je krijgt veel meer scepsis. Het enthousiasme over de Omgevingswet is sterk gedempt. Dat was naar mijn idee ook veel te hoog opgepompt: zo van, hier komt het nieuwe manna. Die houding zie je nu alleen nog bij een heel klein groepje believers. Het grootste deel zegt: laten we het maar doen want er zitten toch ook voordelen aan. Gekoppeld aan de gedachte: we hebben er nu al zo veel voorbereiding in gestopt, het zou eeuwig zonde zijn dat allemaal weg te gooien.’
 
Stel dat de nieuwe minister in het volgende kabinet-Rutte naar u afreist. Wat zou hem of haar adviseren?
‘Dan zouden we samen nijver gaan kijken of die invoerdatum haalbaar is. Wel zou ik willen kijken of je bepaalde overgangsmaatregelen langer in stand kunt houden, waardoor je langere tijd  met oude bestemmingsplanmethodiek kunt blijven doorwerken.’

Want dat wordt de woningbouw niet gehinderd door de nieuwe gang van zaken.
‘Exact. Maar dat geldt ook voor andere noodzakelijke ruimtelijke initiatieven.’

Hoe ziet u dat voor zich?
‘Vanaf 1 juli krijgen bestemmingsplannen automatisch de status van omgevingsplan. Maar bij partiële wijzigingen, bijvoorbeeld om een woningbouwplan of een andere gebiedsontwikkeling mogelijk te maken, moet al een stukje full dressed omgevingsplan worden opgetuigd. Dat kan stagnatie in de ontwikkeling veroorzaken. Je kunt daarbij straks een jaar lang terugvallen op een voorlopig omgevingsplan met de systematiek van het bestemmingsplan. Dus kun je nog werken met Imro en niet met de STOP-standaard van de Omgevingswet. Maar dat jaar uitstel is veel te kort.’

Waarom wordt die termijn dan niet uitgebreid?
‘Dat komt nog voort uit de big bang-filosofie die vanuit het rijk stelselmatig is gehanteerd. Door een beperkt vangnet te hanteren, moesten gemeenten worden verleid om harder met het omgevingsplan aan de slag te gaan. Maar zo vlot zal straks de overgang van voorlopige omgevingsplannen naar de echte niet verlopen. Vanuit het werkveld hoor ik dat bij gemeenten de capaciteit er domweg niet is om massaal omgevingsplannen te gaan maken. De minister moet per Amvb die termijn met minstens een jaar verlengen.’

U pleitte eerder al eens voor EHBO: Eerste Hulp bij Omgevingswet voor gemeenten.
‘Dat zou ik de nieuwe minister ook zonder meer adviseren. Ondanks alle voorbereidingen vanuit het  ministerie en de VNG zullen gemeenten straks geheid voor onverwachte situaties komen te staan. Dan is het handig als er een ploeg klaarstaat die assistentie kan verlenen. En dan moet daar onmiddellijk op kunnen worden ingegrepen.’

Zijn die EHBO’ers met de huidige krapte op de arbeidsmarkt wel voorhanden?
‘Dat vormt inderdaad een ernstige situatie. Maar het is ook maar net hoe je het organiseert. Zo groot hoeft die groep niet te zijn, maar ze moeten wel het neusje van de zalm zijn. En met doorzettingsmacht. Dat we straks niet met ellenlange procedures komen te zitten. Je weet dat we bij de invoering van de Omgevingswet tegen voetzoekers en vastlopers aan zullen lopen. Je weet alleen nog niet welke dat precies zullen zijn.’

De Kamers beslissen pas komend voorjaar definitief over de invoeringsdatum. Resteert er voor gemeenten nog wel genoeg tijd voor de invoering?
‘Ik ga ervan uit dat de voorbereidingen in de tussentijd onversneden doorgaan. En dat moet ook wel, wil je enigszins verantwoord naar de invoering toe werken. Ik hoop dat de nieuwe minister zich daarbij realiseert dat je moet denken in termen van geleidelijkheid. Van die big bang-gedachte moet je af. Daar leent een zo ingrijpende verandering als de Omgevingswet zich niet voor.’

Reacties: 7

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Toine Goossens
In dat artikel is niet ingegaan op de rol die protesterende burgers spelen bij ellenlange procedures om besluiten van gemeenten te frustreren in de hoop dat die gemeente dan water bij de wijn zal doen om die ellenlange procedure te vermijden.



Dat zien we al bij de keuzes die in de RES'n zijn gemaakt tussen wind- of zonelektriciteit. Het aandeel wind elektriciteit is ondermaats; de plattelandsgemeenten komen bij voorbaat op voor hun bewoners die windturbines niet zien zitten. Dat verstoort een evenwichtige opbouw van de duurzame elektriciteitsproductie. Het vergroot de afhankelijkheid van kolen- en gascentrales.

Het verzet tegen wind elektra zou wel eens de doorslag kunnen geven om kernelektriciteit alsnog aan het gamma van de opwekcapaciteit toe te voegen.



Citaat: '.... En met doorzettingsmacht. Dat we straks niet met ellenlange procedures komen te zitten. Je weet dat we bij de invoering van de Omgevingswet tegen voetzoekers en vastlopers aan zullen lopen. Je weet alleen nog niet welke dat precies zullen zijn.’



Nou dat weten de gemeenten allang. Bij de introductie van de Omgevingswet werd, zoals bedoeld, de nadruk gelegd op vertrouwensgedrag voor de relatie tussen de overheid, de bedrijven en de burgers. Daar zijn gemeenten op terug gekomen. In de afgelopen 10 jaar hebben burgers de gemeentelijke besluitvorming gefrustreerd door tegen ieder niet van te voren uitgewerkt gezondheidsdetail protest aan te tekenen.



Burgers tasten de effectiviteit van lokale besluitvorming aan. Het gevolg is dat politici, vooral ter linkerzijde, en hun bestuurders het sturen op vertrouwen hebben losgelaten. Het uitgangspunt is dat er altijd wel een gek is die het op welk gezondheidsaspect dan ook, in verzet gaat. Dat is de belangrijkste oorzaak van de vertraging in de bestuurlijke besluitvorming op lokaal niveau.



Daar ligt het probleem, maar geen politicus durft dat te benoemen, het kost hen de verkiezingsoverwinning. Vandaar de suggestie van een beperkt, niet van kiezers afhankelijk, clubje met effectieve doorzettingsmacht. Dat is een zeer gevaarlijke ontwikkeling. De Corona opstand laat zien dat burgers die overheidsmacht niet meer accepteren. Het verzet wordt pas kleiner als een zeer grote, zwijgende, meerderheid van de bevolking het regeringsbeleid steunt.

Burgers die, met hun zelfzuchtige kijk op omgeving en gezondheid , niet door de zwijgende meerderheid zullen worden tegengesproken, zullen het discours van de samenleving gaan bepalen. Zover mogen we het niet laten komen.

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Nico uit Loenen / gepensioneerd rijksambtenaar
@Hr Goosens, u als voormalig ondernemer laat geen kans onbenut om het NIMBY fenomeen onderuit te halen; blindelings en zonder gezeur Nederland volbouwen waar het maar uitkomt... ik citeer u: "Burgers tasten de effectiviteit van lokale besluitvorming aan. Het gevolg is dat politici, vooral ter linkerzijde, en hun bestuurders het sturen op vertrouwen hebben losgelaten. Het uitgangspunt is dat er altijd wel een gek is die het op welk gezondheidsaspect dan ook, in verzet gaat." Het arrest over de plaatsing van windparken (Mer) is niet voor niets uitgesproken, u twijfelt blijkbaar aan deze rechterlijke uitspraak en onderliggende motieven. Het ministerie van EZ zal niet stil gezeten hebben om samen met stakeholders en input van discutabele bureautjes om de omgevingswet aan hun wensen aan te passen om aan die belachelijke RES filosofie te voldoen. Dit ten koste van de leefbaarheid. Ik begrijp uw reactie niet, blijkbaar oud zeer en frustratie vanuit uw "onafhankelijke" 28 jaar aan adviesbureau ervaringen. Het gaat nu niet alleen om de invoeringsdatum van de wet maar tevens hoe die telkens op voortschrijdende problematiek zonder enig inhoudelijk inzicht (m.n. op leefmilieu) wordt aangepast, een soort verrassingspakket dus.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Toine Goossens
@Nico,



Nu legt u mij beweringen in de mond die bepaald niet stroken met de werkelijkheid. U weet dat ik hier keer op keer betoog dat de kwaliteit en integriteit van de bestuurlijke besluitvorming niet deugt en wijs er iedere keer op dat probleemdossiers en faliekante missers het gevolg zijn van het met politieke argumenten doordrukken van verandering. Ambtenaren hebben maar te gehoorzamen.

Daar komt nu eindelijk tegendruk tegen. We hebben er o.a. wel het falen van de sociale transities aan te danken.



Nog meer dan het Rijk heeft de gemeentelijke besluitvorming last van zelfzuchtige burgers. Ik nodig u uit om eens deel te nemen aan inspraakavonden in de grote steden; dat brengt u tot inkeer.

Ik moet de 1e gemeentelijke medewerker nog tegenkomen die de Beginselen van Behoorlijk Bestuur aan de laars lapt. Hun inzet is lovenswaardig, desondanks krijgen zij bakken vol modder over zich heen.



Wat is 'Leefbaarheid' Nico? Is dat de leefbaarheid voor het individu of de leefbaarheid van alle burgers of van de buurt, wijk of stad?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
P.Pluim
De gemeenten kunnen amper het hoofd boven het water houden vanwege het gewone werk al. Stop met die complexe Omgevingswet. De Omgevingswet biedt geen enkel voordeel en geeft alleen maar een zware last voor de gemeenten. Omgevingswet: exit!!!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Nico uit Loenen / gepensioneerd rijksambtenaar
Hr @Goossens, ik heb al eerder met u een uitgebreide discussie gehad, maar we zijn het hier eens. U beweert nu dus letterlijk dat uw citaat niet strookt met werkelijkheid. Het hele internet staat vol met rechterlijke uitspraken inzake art. 3:2 Awb, kijk eens naar https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument … waar 60.000 burgers een boete van 90 miljoen Euro mogen ophoesten wegens overtreding van de abbb. Ik reageer niet meer op uw onzin. Het ging over de omgevingswet waar vervelende burgers volgens u niet over moeten zeuren, we zullen zien....
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Toine Goossens
@Nico,



Ik begrijp er niets meer van. Ik schrijf een betoog over het wantrouwensgedrag van burgers en u antwoord met een schadestaat veroordeling van de gemeente Vianen.

Ik ken die casus niet, maar ik ken wel de soortgelijke casus waarbij de gemeente Den Bosch werd veroordeeld tot een nog veel hoger bedrag. Expliciet werd bij dat vonnis vermeld dat de gemeente 'opzettelijke wanprestatie' had geleverd. Het betrof een wethouder die dacht dat hij naar willekeur van de Nederlandse rechtsbeginselen kon afwijken. Dat lijkt mij in der casus die u noemt ook het geval. Dat zijn politieke machtsspelletjes, ik heb het daar niet over.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Is wel zo
Ter linkerzijde het inzicht dat met de wet vooral het bedrijfsleven wordt gefaciliteerd.



Nu nog het inzicht dat bijvoorbeeld de rechtsmiddelen van burgers worden uitgehold. Of het inzicht dat als overheden zich vooral moeten gaan inspannen om initiatieven doorgang te laten vinden, niemand meer het algemeen belang behartigt. Ik noem maar eens wat.

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie