Advertentie
ruimte en milieu / Nieuws

Wabo faalt bij complexe aanvragen

Ruim een jaar na de invoering werkt de Wabo weliswaar goed bij eenvoudige aanvragen, maar bij meer complexe aanvragen faalt de wet.

03 februari 2012

Ruim een jaar na de invoering werkt de nieuwe omgevingswet Wabo niet naar behoren. Met name bij complexe vergunningaanvragen is de besluitvorming traag en niet integraal en ontbreekt het bij ambtenaren nog dikwijls aan de benodigde deskundigheid. 

Dat blijkt uit een quickscan van de Kamer van Koophandel (KvK) en de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) onder 42 bedrijven in deze regio. De invoering van één loket voor de Wabo is op zich een stap in de goede richting, is de algehele conclusie. Maar achter de schermen is er nog veel te verbeteren.

De Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo) trad ruim een jaar geleden, op 1 oktober 2010, in werking. De nieuwe wet voegt 25 verschillende bouw-, milieu-, natuur- en monumentenvergunningen samen. De wet moest ertoe leiden dat burgers en bedrijven niet langer een reeks aanvragen moesten invullen en tal van procedures doorlopen, maar konden volstaan met één aanvraag. Voor een deel is dat nu, ruim een jaar na invoering van de wet, gelukt. Maar dat geldt eigenlijk alleen voor aanvragen van enkelvoudige vergunningen en niet-complexe aanvragen.

Bij complexe en gecombineerde aanvragen, wanneer er bijvoorbeeld een vergunning nodig is voor een combinatie van bouwen, afwijkingen van bestemmingsplannen en milieuvergunningen, blijkt er onvoldoende deskundigheid aanwezig te zijn onder de ambtenaren en schiet de klantvriendelijkheid en de bereidheid mee te denken met de aanvrager tekort. Een ander probleem is dat bij sommige aanvragen zowel gemeenten, regionale uitvoeringsdiensten (Ruds), provincies als soms ook waterschappen een rol spelen. Een tekort aan regie en onderlinge afstemming leidt dan tot onnodige vertragingen.

Advies

Om dat tegen te gaan zouden uitvoering en gezag van de Wabo in één hand moeten komen te liggen, zo stellen de KvK en de BZW in hun advies. Door de inhoudelijke kennis en de bestuurlijke besluitvorming onder te brengen binnen één organisatie, kunnen discussies tussen overheden onderling worden voorkomen. Daarnaast moet er een cultuurverandering binnen de ambtelijke organisatie tot stand komen: de ambtenaren moeten niet alleen formeel toetsen, maar vooral ook meedenken en oplossingsgericht zijn.

Het bedrijfsleven steekt de hand ook in eigen boezem. Uit de quickscan blijkt dat veel van de ondervraagde ondernemingen ook vinden dat de bedrijven die een vergunningaanvraag indienen vaak onvoorbereid zijn. Ze dienen de aanvraag in zonder te weten welke informatie nodig is en aan welke eisen moet worden voldaan. En de bedrijven maken te weinig gebruik van de mogelijkheid om een vooroverleg met de gemeente of provincie te voeren. Dat zou kunnen voorkomen dat later blijkt dat niet alle stukken compleet zijn, waardoor er weer vertraging optreedt.

Naadloos

Het onderzoek van de KvK en BZW werd alleen gehouden onder bedrijven in Zeeland en Brabant. Maar de bevindingen sluiten naadloos aan op de ervaringen van andere gemeenten in Nederland, bijvoorbeeld in de Drentse gemeente Hoogeveen. Wethouder Anno Wietze Hiemstra (CDA) vraagt zich af of de Wabo wel aan het doel beantwoordt waarvoor hij is ingesteld.

‘Doel was dat aanvragers in één keer alle stukken zouden indienen. Maar in de praktijk is men daar bang voor, vooral bij complexe gecombineerde aanvragen. Afwijzing op één onderdeel kan immers een heel project stilleggen. Daarom kiezen de meeste aanvragers er toch liever voor om de vergunningen in fasen aan te vragen.’

Dat blijkt ook uit de cijfers. Van de 588 aanvragen van een omgevingsvergunning die in 2011 in Hoogeveen werden ingediend, ging het bij slechts drie om een complexe en gecombineerde aanvraag. ‘Aanvragers willen toch liever het risico spreiden,’ aldus de wethouder. Hiemstra vindt dat gemeenten zich in een spagaat bevinden ten aanzien van de Wabo.

‘Enerzijds is het de bedoeling dat de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij de aanvrager komt te liggen. De aanvraag zou zo eenvoudig moeten zijn, dat iedereen het zelf afkan. Maar dat is het niet. Zeker niet wanneer het om een vergunning gaat die zowel betrekking heeft op het milieu als op bouwen. Dan moet je als gemeente de aanvrager zoveel mogelijk helpen en begeleiden. Terwijl dat juist niet de bedoeling van de Wabo is.’

Locatiepaspoorten

Hoogeveen heeft daarom gekozen voor een andere aanpak. Onder de titel Anders werken aan ruimtelijke plannen streeft de gemeente ernaar de kaders zoveel mogelijk van tevoren vast te leggen, zodat er daarna zo min mogelijk vergunningen nodig zijn. Dat doet de gemeente bijvoorbeeld in zogenaamde ‘locatiepaspoorten’.

Hiemstra: ‘Daarmee stuur je het beleid aan de voorkant. Als je vooraf in het bestemmingsplan vastlegt dat in een bepaald gebied bijvoorbeeld paardenbakken mogen komen, hoef je daar achteraf niet allerlei aparte vergunningen voor af te handelen. Door eerst goed na te denken over de ontwikkeling van een gebied en die in kaders vast te leggen, kun je de burger vervolgens veel vrijheid geven om zaken zelf in te vullen. En kun je je afvragen of de Wabo eigenlijk wel nodig is.’

Reacties: 18

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

aris blok / raadslid Velsen
Reaktie2: als de minister denkt, net als een aantal onderstaande reacties, dat je binnen de WABO 195 wetten, richtlijnen, besluiten, etc binnen 3 maanden kan afwegen of ze moeten worden toegepast en dit en netjes rechtmatig kan verwoorden. Dan heb ik nog niet eens over het verwerken van de ziens wijzen ( overige tijd ligt de aanvraag en beschikking ter inzage) dan denk je bijna een wonder. Tel daar bij op de reaktie van onze politiek tot het maken van meer regeltjes bij elk rampje, en de uitspraken van de rechtbank en raad van State die neigen naar steeds meer detail informatie dan is onze lieve heer nog niet in staat tot het tijdig vergunnen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Anne-Marie Schelling
Het kan nog anders, in deze casus (welke echt aan de orde is). Initiatiefnemer doet aanvraag, aanvraag is in strijd met ruimtelijke ordening, Initiatiefnemer doet wederom een aanvraag (wabo regulier) de strijd is opgeheven? Hoe dit kan is onduidelijk, er verschijnt een bouwvlak waar geen planologisch wijzigingsregime aan gehangen kan worden. Initiatiefnemer bouw onder de reguliere WABO een Op- en Overslag van 15 meter hoog, 1600 m2 groot en 16 ventilatoren in de nok, aan de weg, voor de voorgevelrooilijn en op 74 meter afstand van een woonbestemming in een agrarisch buitengebied waar " openheid vn Landschap" geld. Belanghebbende gaat naar voorzieningenrechter, deze stelt belanghebbende in gelijk over het aspect voorgevelrooilijn, zegt dat ambt de " uitgebreide WABO moet volgen" en vraagt zich af of de " ruimtelijke onderbouwing" gaat slagen, daarnaast spreekt zij uit dat initiatiefnemer op eigen risico bouwt. Ambt maakt samen met initiatiefnemer een " ruimtelijke onderbouwing" en stelt een pragmatisch verhaal op papier, zonder belangenafweging en passeert de uitspraak van de rechter over het " voorgevelrooilijn" aspect. Daarnaast is het geluidsrapport een verslag wat op basis van inhoudelijkheid direct van tafel geschoven kan worden (data's en tijden kloppen niet, er is geen meting gedaan aan de voorgevel van de bestemming WONEN), dit ontwerp besluit moet voor de Raad, Ambt gaat voorbij aan de 26 weken en reageert niet op in-gebreke stellingen. Interesse? Mail voor deze zowel politiek als juridisch, interessante casus naar: am.raven@hotmail.com
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
W.Wilkens
De Wabo is net als de Crisis- en herstelwet een symboolwet. Het is een wet die alle vergunningenstelsel stapelde en vervolgens de problemen die dit gaf, probeerde op te lossen met ingewikkelde verwijzingen. Daarnaast bleven de basiswetten gelden (wro, Wet miliebeheer, e.d.).Tegen alle waarschuwingen in is zij de gedecentraliseerde overheden opgelegd, terwijl die net al een lawine van omgevingswetgeving ov er zich heen hadden gekregen. Het is dus meer een probleem bij de centrale wetgever dan bij de uitvoerders.



Overigens viel bovenstaande reactie ook wel te verwachten; alles in één hand (RUD) en, beter, in één wet, inclusief de afwegingen die iedere wet nu nog vergt.



De provincie en gemeente als uitvoerder van het centraal geregisseerde, ruimtelijk rijksbeleid.

Wie rondkijkt ziet dat dit al decennialang een probleem is.



Zoals al vaker verzucht: wat doen we met de inrichting van ons land en wanneer pakken we het nu eens vakkundig aan?



Goedkoop gekrakeel heeft ons nog nooit verder geholpen!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
criticus
'Maar dat geldt eigenlijk alleen voor aanvragen van enkelvoudige vergunningen en niet-complexe aanvragen." Maar de Wabo was bedoeld om de mervoudige aanvragen makkelijker te maken, volgens het Rijk.



"en schiet de klantvriendelijkheid en de bereidheid mee te denken met de aanvrager tekort."

Met alle verkorte termijnen en de Wet dwangsommen is die tijd er niet meer, het moest zakelijker en professioneler van het Rijk.



"uitvoering en gezag van de Wabo in één hand moeten komen te liggen". Dat was ook de opzet van de Wabo, en is zo ook geregeld in de Wabo, totdat een gedrocht als Verklaring van geen bedenking door het Rijk erin gefietst werd.



" Ze dienen de aanvraag in zonder te weten welke informatie nodig is en aan welke eisen moet worden voldaan. " Logisch, want het zou zo makkelijk worden, volgens het Rijk. De waarheid is dat het doen van de aanvraag complexer is geworden. Alles moet namelijk in een keer aangevraagd en uitgezocht worden, en compleet...



"Daarom kiezen de meeste aanvragers er toch liever voor om de vergunningen in fasen aan te vragen", maar het Rijk dacht dat aanvragers op de Wabo zaten te wachten.



Tja, misschien wordt het tijd dat het Rijk eens vantevoren luistert naar wat de dagelijkse praktijk bij gemeenten voor inzichten oplevert. Nu wordt de wet altijd achteraf via allerlei noodwetgeving gerepareerd om practische problemen op t elossen, terwijl de wet er alleen maar ondoorzichtiger van wordt.



Op naar de Omgevingswet!!!! (cynisch bedoeld uiteraard)
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Jan / adviseur
Zoals gebruikelijk in overheidsland wordt er vanuit een hoge politieke toren iets uitgedacht waarvan iedere ambtenaar op de werkvloer bij voorbaat al weet dat het niet kan werken. Maar het plaatje is uitgedacht en wordt tegen alle bezwaren in doorgedrukt. Mensen die waarschuwen worden als niet meer van deze tijd op een zijspoor gezet. Vervolgens werkt het tot verbazing van onze grote denkers niet zoals verwacht. Dan is het niet het plan dat niet deugt maar de ambtenaren die het moeten uitvoeren kunnen er niets van. Of heel fraai gezegd: "Het ontbreekt ze aan deskundigheid." De heren politici en binnengehaalde (externe) adviseurs zouden eerst eens met hun voeten in de klei moeten staan voordat ze de grote jongen gaan uithangen. Misschien dat ze er dan iets van gaan begrijpen. Dan zou dit land waarschijnlijk heel wat beter bestuurd worden.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
S. Dekker / beleidsmedewerker
De uitslag van dit onderzoek is weinig verbazingwekkend. De Wabo is een loketwet opgesteld door mensen die nog nooit een loket van dichtbij hebben gezien.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Diana / projectleider
Vorig jaar heb ik bij mijn eigen gemeente een WABO-vergunning aangevraagd voor het kappen van 3 bomen. Ik heb als beleidsmedewerker zelf jarenlang bouwvergunningen behandeld, dus dacht ik piece of cake. NOT !!!!. Wat een gedrocht, wat moest ik veel invullen en even naar de gemeente gaan met de vraag om hulp ?? Nee, mevrouw/ex-collega daar is de WABO niet voor bedoeld. Je kunt het ook niet van een burger verwachten dat men dit begrijpt. Waar is de tijd gebleven dat de ambtenaar gewoon de burger te woord kon staan en helpen het formulier in te vullen. Nee, er moest zo nodig een WABO komen voor die 3 complexe vergunningen per jaar die toch gefaseerd worden aangevraagd. Ik zeg: stopzetten die handel !!!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Sabine de Kruiver / jurist
Bij bovenstaand zorgwekkend stuk moet nog worden aangetekend dat het Ministerie van I&M weer een nieuwe wet in voorbereiding heeft: de Omgevingswet, waarin o.a. de Wabo weer in zal opgaan, naast zo'n 60 andere wetten, 100 amvb en regelingen. Deze wordt bliksemsnel voorbereid (met alle risico's van dien) en zal in 2013/2014 worden ingevoerd. Dit betekent dat alle kennis die dan eindelijk is opgedaan met de Wabo weer de prullenbak in kan en alle partijen (overheid én aanvragers) weer zullen moeten leren werken met een nieuwe zeer complexe wet. Hoezo verspilling van tijd, geld en vooral energie!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
gerrie
Dit was toch al voorspelbaar. Al die gedrochten van wetten en regels worden alleen maar gemaakt om een hoop overheidsdienaren, advocaten, juristen en adviesbureaus aan het werk te houden. Gecreeerde banen heet dat. Ofwel Melkertbanen. Zakjesplakkersbaantjes. Draagt niks bij aan onze economie. Sterker nog, het kost klauwen vol met geld. Het gaat helemaal nergens meer over. Een grote poppenkast met allemaal zogenaamde belangrijke bobo's. Een grote aanslag op de omgeving. Milieuvervuiling. Ga alsjeblieft schoffelen of zwerfafval opruimen, dan gebeurt er nog iets nuttigs.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
André Gillet / consultant zaakgericht werken
Niet de WABO faalt, maar de organisatie bij de behandelaar. Een goede zaakgerichte aanpak, met een WABO-coordinator en casemanagers, moet dit probleem kunnen oplossen. Wel strak sturen, wie niet binnen de afspraken en termijnen zijn advies levert, is dus te laat, met alle consequenties van dien.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
a.a. smits
Meneer Gillet is dus één van die bobo's die het NIET begrepen hebben. Een trekker met 5 achtereen geplaatste aanhangwagens is alleen op een rechte weg binnen de lijntjes te houden.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Herman Gerritsen / hoofd Vergunningen en Handhaving
De Wabo biedt de mogelijkheden voor het integraal aanvragen van de vergunningen voor een project . En bovendien op een eigentijdse manier.

Dat gaat niet van zelf. Daarvoor was een grondige voorbereiding nodig. Dat geldt voor gemeenten, voor bedrijven en voor adviseurs. Degenen, die daar vroeg en op tijd mee zijn gestart, weten dat met de Wabo goed valt te werken. Ook al valt er natuurlijk nog het nodige te verbeteren. De negatieve energie, die de reacties ten toon spreiden kan beter gebruikt worden om aan te geven hoe te beter kan. Daar hebben we met zijn allen meer aan!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
aris blok / raadslid Velsen
Ik begrijp dit wel. De minister is vergeten te schrappen in de wetten en de benodigde info die nodig is om te kunnen vergunnen. Daar is nl niets in veranderd. Ambtenaren gaan uit van het gegeven dat de vergunning houdbaar moet zijn bij de raad van State. Dus van meedenken is om die reden al niet mogelijk. Toch moet het bedrijfsleven hun zegeningen tellen. De procedure is misschien niet korter geworden, maar ze hoeven onder de WABO maar 1x naar de rvs. In het verleden vaak volgtijdelijk vele keren. Dit levert een tijdwinst van vele jaren
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Henry de Roo / Adviseur en (oud) ambtenaar VTH
Tja, dat was te verwachten. De structuur is misschien goed, maar uiteindelijk gaat het bij dit soort processen ons inziens om cultuur ofwel de mensen in de organisatie/keten.



De oplossing zit hem ons inziens in een intensievere samenwerking binnen de hele keten. Waarbij het wat ons betreft ingezet wordt op kwaliteit aan de voorkant van het proces. Hoe moeilijk kan het bijvoorbeeld zijn om een ontvankelijke aanvraag in te dienen (de Mor spreekt grotendeels voor zich!)



Dit soort complexe (meervoudige) aanvragen begint wat ons betreft met het opstellen van een strategisch vergunningplan en indieningstrategie met als gevolg ontvankelijke aanvragen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Carolien Hendrix / Oud hoofdredacteur Omgevingsvergunning.nl, zelfstandig milieuadviseur
Eerst wordt een vreselijke wet bedacht door mensen die hem niet zelf hoeven uit te voeren onder grote druk van politiek en bedrijfsleven. Vergelijkbaar met andere projecten die er koste-wat-kost moeten komen. Daarna na een jaar zeggen dat ambtenaren die hem moeten uitvoeren niet bereid zouden zijn mee te denken. Daar word ik behoorlijk nijdig over! Als je mensen met zo'n enorm ingewikkeld gedrocht van een wet opzadelt, is daar nauwelijks fatsoenlijk over te adviseren. Ik wil zeggen aan de voormalige ideeenmakers van de Wabo in Den Haag: ga verder met overal RUD's invoeren, weer zo'n project dat er persé moet komen (waarom??), tegen beter weten van de werkvloer in. Daarna weer een lekker nieuwe Omgevingswet etc. En dan weer evalueren, heel goed. Zo houden we elkaar ten minste bezig.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Wico Ankersmit / Diercteur VBWTN
Waar het met name fout is gegaan bij de Wabo, zijn de verwachtingen die voor de komst van deze wet zijn gewekt. Het zou allemaal veel eenvoudiger, sneller en veel goedkoper worden. Vergeten is te vertellen dat alle zeer complexe onderliggende wetgeving die voorheen aan de orde was voor een project niet door de Wabo is gewijzigd. Het was, is en blijft nu éénmaal in ons land complex om een project te toetsen aan alle aspecten en invloeden van milieu, natuur, techniek, omgeving, bereikbaarheid etc. etc. Vaak wordt ook vergeten dat de mensen die de plannen beoordelen er niet (alleen) zijn voor de initiatiefnemers van een plan, maar nog belangrijker voor diegene die in de omgeving van het plan leven, wonen, recreeren. Het is altijd gemakkelijk te mopperen dat planbeoordeling te veel tijd kost. Totdat er in eens binnen een paar weken bij jou naast een grote graafmachine staat te draaien. Dan beginnen andere belangen ook een rol te spelen. Noem het NIMBY.

Om die reden wil ik ook de nu steeds hogere verwachtingen van de nieuwe Omgevingswet met haar slogan "Eenvoudig Beter" temperen. Het wordt niet Eenvoudig en we hopen dat het beter gaat worden. Ik praat liever over "Complex anders". Anders krijgen de gemeenten hier ook weer straks de schult van. Los daarvan vraagt de Wabo van gemeenten nog veel aandacht met betrekking tot vergunningmanagement. Daar is zeker nog heel veel winst te halen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
nietbelangrijk
Ik kan heel kort zijn. Het was van te voren aangegeven dat het niet zo gaan werken. Ja dat krijg je dan he als een minister de maatschappij weer iets zijn door strot duwt. Net zoals de RUD dat wordt net zo'n flop. Maar het gaat door.....
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Corné Dekker / informatie-architect Mozard MidOffice Suite
Er hebben gewoonweg teveel mensen profijt van een zo complex mogelijke WABO, denk aan alle ingehuurde adviseurs bij het ministerie, vervolgens ingehuurde adviseurs bij eerst elke gemeente en straks alle RUD's en daarnaast leveranciers van WABO-toepassingen. Want gemeenten en RUD's moeten nog leren dat het helemaal niet nodig is om voor elk proces weer voor veel geld een aparte backoffice-toepassing aan te schaffen of bestaande toepassingen voor veel geld aan te laten passen. De WABO is het foute voorbeeld van vele gemeentelijke kokers migreren naar één landelijke koker.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie