of 59212 LinkedIn

Katwijkse kastijdingen

Een nieuwslezer bracht het voor de radio met een sombere ernst alsof hij berichtte over een ernstig ongeval waarbij vele doden waren gevallen. Maar het ging over Katwijk, daar was een dominee die had gezegd dat je ‘zondige’ kinderen gerust mocht ‘kastijden’.

 Hij had zich daarbij beroepen op een boekje uit de zeventiende eeuw. Het Leidsch Dagblad had het nieuws als eerste gebracht, daarna volgde GeenStijl, en zo was het kringetje van berichtgevers over de ‘mepdominee’ al snel rond. Die dominee haalde zelfs het Acht Uur Journaal. De PvdA heeft Kamervragen gesteld.
 

Ik was onlangs in Katwijk. In het gemeentehuis werd een boek ten doop gehouden over de geschiedenis van het voormalige vissersdorp in de periode 1940 – 2005. Het boek, geschreven door de bekende historicus A. Th. van Deursen, heeft als titel: In Katwijk is alles anders. Katwijk is een christelijk dorp en heeft veel van zijn oorspronkelijk christelijk karakter behouden, al dringt het moderne leven zich ook hier op en verandert er veel. Maar Katwijk is nog steeds een beetje anders.

De meeste mensen in Katwijk behoren tot de Nederlands Hervormde Kerk en stemmen CDA, CU of SGP. Goed volk dus, zou ik zeggen. Harde werkers, beide benen op de grond, serieus, ruwe bolsters, blanke pitten.
 

Het probleem met die Nederlands Hervormde Kerk is dat zij enkele jaren geleden gefuseerd is met twee andere kerkgenootschappen. Veel orthodoxe kerkgangers konden die fusie niet meemaken en hebben een ander kerkgenootschap gevormd, de Hersteld Hervormde Kerk. In dat (in Katwijk grote) kerkgenootschap is de dominee voorganger die volgens de media van die lelijke dingen over zondige kinderen heeft geschreven.
 

In leer en leven oriënteren deze orthodoxe hervormden zich o.a. op het calvinisme uit de zestiende en zeventiende eeuw. Dat de predikant, ds. A. Vlietstra, een pedagogisch traktaatje van een zeventiende-eeuwse predikant (Jacobus Koelman) citeerde, is dus niet zo vreemd. Vlietstra deed dat in de kerkbode van zijn Katwijkse gemeente. Hij vermeldde daar de geboorte van een meisje, en sprak de hoop uit dat de ouders hun kind in het geloof zouden opvoeden. In dat verband citeerde hij ook Koelmans boekje over De plichten der ouders, een verhandeling die Vlietstra ondanks de ouderdom ervan ‘beslist nog niet uit de tijd’ noemt, maar waarom dat zo is begrijpen we inmiddels al.
 

Calvinisten als Koelman en Vlietstra laboreren niet aan een Rousseauiaans mens- en wereldbeeld. Ze geloven dus niet dat de mens van nature edel en goed is. Integendeel, mensen, ook kinderen al, zijn zondig, opstandig, rebels. Om hun leven in goede banen te leiden, moeten ouders grenzen trekken en wetten stellen, en hun kinderen aan die wetten en regels onderwerpen. Dat is de betekenis van het woord ‘kastijden’ dat Koelman gebruikt en dat Vlietstra citeert.
 

In de omgeving waarin het kerkblad van de Hersteld Hervormde Kerk van Katwijk wordt gelezen, roept dit woord geen enkel misverstand op. Het wordt zeker niet gelezen als een aansporing tot het fysiek mishandelen van kinderen, zoals mevrouw Khadija Arib van de PvdA in haar grote onnozelheid denkt.


Als Vlietstra zijn woorden in een andere context had geciteerd, zou dat onhandig en dom zijn geweest omdat de gebruikte woorden daar wel misverstanden kunnen oproepen. En dat hebben ze ook gedaan toen een redacteur van het Leidsch Dagblad het krantje las, en in zijn schuldige onwetendheid meende een eersteklas relletje op het spoor te zijn. Vermeld in één zin de woorden Katwijk, zonde, kinderen en kastijding, en je weet dat de onwetende seculiere schare en masse over de dominee en zijn kerkverband heen valt. Zo’n bericht is natuurlijk ook te mooi om te nuanceren of deskundig te laten toelichten. Dan had je immers moeten vermelden dat het in dat door Vlietstra geciteerde stukje ook over het laten zien van de ‘teerheid van [de ouderlijke] liefde’ gaat (Katwijkers geloven dat hun kind een ziel heeft), en dan had iemand kunnen vertellen welke betekenis het woord ‘kastijding’ in dit verband heeft.
 

De reactie op het kerkbodeartikeltje van ds. Vlietstra geeft dus geen blijk van oprechte verontwaardiging over mogelijke kindermishandeling maar vooral van seculier onbenul. Dat Nederland ontkerkelijkt, dat wisten we, maar dat dit tot zo’n ver weg groeien van de meest elementaire kennis van de eigen geloofstraditie leidt dat zulke grote misverstanden mogelijk zijn, is bijna schokkend te noemen. En het belooft niet veel goeds.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Edwin op
Uit de column van Bart Jan Spruyt valt op te maken dat iedereen maar moet begrijpen wat de actuele context is van teksten uit de 17e eeuw. Ik wil zijn reactie weleens zien als het gaat om teksten van een imam uit dezelfde periode. Er wordt begrip geëist voor een verzameling teksten, zonder een eigentijdse uitleg. Wat gek, dat dit reacties losmaakt ;). Verder is ook dit artikel weer beeldbevestigend. Ter illustratie: bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar verloor het CDA twee zetels (van 10 naar 8 zetels), wist de ChristenUnie met de grootste moeite haar zes zetels te behouden en is de VVD in percentage groter geworden dan de SGP. De grootste niet-christelijke partij is Gemeentebelangen met 7 zetels. In het vervolg graag iets meer nuance of onderzoek.

Voor een andere blijk op deze 'affaire': zie edwindemol.blogspot.com
Door Edwin op
Uit de column van Bart Jan Spruyt valt op te maken dat iedereen maar moet begrijpen wat de actuele context is van teksten uit de 17e eeuw. Ik wil zijn reactie weleens zien als het gaat om teksten van een imam uit dezelfde periode. Er wordt begrip geëist voor een verzameling teksten, zonder een eigentijdse uitleg. Wat gek, dat dit reacties losmaakt ;). Verder is ook dit artikel weer beeldbevestigend. Ter illustratie: bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar verloor het CDA twee zetels (van 10 naar 8 zetels), wist de ChristenUnie met de grootste moeite haar zes zetels te behouden en is de VVD in percentage groter geworden dan de SGP. De grootste niet-christelijke partij is Gemeentebelangen met 7 zetels. In het vervolg graag iets meer nuance of onderzoek.

Voor een andere blijk op deze 'affaire': zie edwindemol.blogspot.com
Door A.Ruygrok (Bouwvakker) op
Wat een ophef over een stukje schrift van ds. Koelman.
En de basis van dit schrijven is Gods Woord en wat is daar tegen in te brengen, niets toch neem ik aan…?
En dat we dat Heilige Woord niet meer verstaan ligt echt aan ons zelf.
Wel `wonderlijk` dat de kamervragen afkomstig zijn van leden die hun hand er niet voor omdraaien om steun aan Abortus te verlenen, waarbij kindertjes in de Moederschoot aan stukken gescheurd en gereten worden, over mishandeling e.d. gesproken…….!
Neen, het is ten diepste de onuitsprekelijke haat tegen alles wat maar iets weer geeft van de Heilige dingen aangaande God en Zijn Koninkrijk.
Merk je aan alles neem bijv. dat homo gedoe of zondagsrust of euthanasie of Godslastering e.v.

A.Ruygrok, Monster
Door Gert op
Had ds. Vlietstra niet beter andere woorden kunnen gebruiken? Dit 'Latijn' is ook voor kerkmensen niet meer te begrijpen, simpelweg omdat woorden als 'kastijden' dode woorden zijn van een taal die zich verder heeft ontwikkeld. Verder vraag ik me af of Spruyt wel weet dat er nooit een Nederlands Hervormde Kerk heeft bestaan. Wel een Nederlandse Hervormde Kerk.
Door Wil op
Feit: Ouders die als kind vanuit "liefdevolle, opvoedkundige en vooral Godvrezende "kastijding" te vaak en misschien te hard geslagen zijn, zijn slachtoffers van kindermishandeling. Deze ouders blijven vaak (onzichtbaar) loyaal aan hun ouders. De geschiedenis herhaalt zich vaak in de volgende generatie en dat moet voorkomen en aangepakt worden!

Het gaat in deze niet over de "vrije moraal en of de huidige jeugd nu echt beter af is" ook al valt onder de huidige jeugd ook de hersteld hervormde jeugd. Het gaat nog steeds om het ongepast gebruik maken van gedateerde teksten over het kastijden van kinderen. Dat mensen uit o.a. Katwijk hier geen moeite mee hebben, begrijp ik omdat dit soort teksten voor hen niet vreemd is. Mensen willen bij hun gemeenschap blijven horen en zijn dus loyaal naar die gemeenschap.

Probleemjongeren bestaan niet, wel jongeren met (ernstige) problemen en problematisch gedrag vaak op basis van meervoudige (gezins)problematiek. Als men zich verdiept in de vele oorzaken van problematisch gedrag komt men echt niet uit op “van God los” . Ouder- en gezinsfactoren zijn bepalend is recent weer uit onderzoek gebleken (oktober 2011).
Als het prediken van leven in liefde voor God het doel is dan heeft ook de Nederlandse taal anno 2011 een schat aan woorden die dit heel mooi kunnen overbrengen en mensen in beweging en dialoog brengt.
Echt jammer dat dominee Vlietstra dit niet zelf geprobeerd heeft.
Door A. Klein (Redactie 'De Eindtijdbode') op
Er zullen ongetwijfeld in de loop der eeuwen gelovige ouders/opvoeders geweest zijn, die hun kind met (iets) te veel hardheid - ofwel: nogal liefdeloos - aan deze door de Bijbel bedoelde liefdevolle, opvoedkundige en vooral Godvrezende "kastijding" hebben onderworpen.


Sommige kinderen zijn daardoor misschien op latere leeftijd "van hun geloof gevallen" en dat is zeer te betreuren.


Maar... kijk nu eens naar de huidige jeugd, die massaal een (zeer) vrije opvoeding krijgt en er duidelijk een zgn. "vrije moraal" op nahoudt, zijn die nu echt beter af...?


Misschien vinden ze zelf van wel, maar qua de (te) grote aantallen probleemjongeren, jeugdcriminaliteit etc. zijn wij er als samenleving toch hopelijk niet echt blij mee, terwijl velen duidelijk "van God los zijn" en als dat zo blijft is dat zeer treurig voor hun eeuwig zieleheil.


Hopelijk komt men (de moderne ouders en hun kinderen) nog tot inkeer, voordat het voor eeuwig te laat is.
Door Henk Dijkgraaf op
De heer Spruyt legt op eloquente wijze uit hoe de vork in de steel zit. Toch maakt hij dezelfde fout als Jan Hoek in het NOS Journaal: kastijden betekent grenzen stellen en wetten trekken (wetten trekken ...?). Maar Koelman (in het spoor van het bijbelboek Spreuken bedoelt met kastijding weldegelijk ook lichamelijke straf (overigens niet te vereenzelvigen met lichamelijk geweld).
Door Wil (Ouderbegeleider) op
Nadat ik de hervormde nieuwsbrief van 11-11-2011 gelezen had, bekeek ik de diverse filmpjes n.a.v. deze nieuwsbrief die zo mooi begint met “Stil verwonderd en met grote blijdschap………….”.


Het citaat in de nieuwsbrief start met: ‘Als uw kinderen kastijding verdiend hebben, kastijdt hen dan zonder u te laten afhouden door het geroep of gesmeek van uw kinderen hoewel u wat verzachting mag geven….......”. Ik vraag mij oprecht af welke meerwaarde dit gedateerde citaat uit ‘Pligten der ouders in Kinderen voor God op te voeden’ heeft bij de hoop dat de ouders hun kind in het geloof zullen opvoeden. Als dominee Vlietstra slechts citeert, hieraan geen enkele conclusies verbindt en tegelijkertijd zegt: “Het door hem geschreven boekje is beslist nog niet uit de tijd, het is zelfs zeer lezenswaardig”, dan vraag ik mij af wat dan zo “lezenswaardig” is en vermeldenswaardig is bij de geboorte van een kind. Is dit dan een gepast citaat binnen de context van de geboorte van een meisje in 2011? Het roept bij mij, naast verbazing en vele vragen, ook verontwaardiging omdat impliciet wel wat ‘gezegd’ wordt. Dat is ook waar de media op reageert en waarom er Kamervragen gesteld worden. Niet vanuit “seculiere bekrompenheid, onwetende seculiere schare en masse en relifobie” wel vanuit zorg voor ouders, kinderen, gezinnen en samenleving. Dominee Vlietstra citeert predikant Jacobus Koelman en in de media wordt gesuggereerd alsof het zijn eigen woorden zijn. Helaas krijgt dit nu de meeste aandacht en schieten in mijn optiek zowel dominee Vlietstra als de media hun doel voorbij. Het gaat hier hopelijk niet om of de dominee of de media gelijk heeft. Het gaat er m.i. om of het gepast is anno 2011, waarin kindermishandeling en de langdurige gevolgen van kindermishandeling nog steeds realiteit van elke dag zijn, je te beroepen op een citaat uit de 17e eeuw over o.a. kastijden van kinderen.


Jan Hoek, hoogleraar gereformeerde spiritualiteit, legt op vriendelijke en informatieve wijze uit wat dominee Vlietstra waarschijnlijk heeft willen overbrengen. Hij spreekt over communiceren met de buitenwacht en over mensen die niet achter de woorden kunnen kijken van wat er eigenlijk bedoeld wordt. Hij hoopt op een goede discussie en dat er geen hetze ontstaat. Ik hoop op een dialoog met respect voor alle mensen met of zonder een geloofsovertuiging in de buitenwereld en wens Corlinde, haar ouders en zusjes een liefdevol leven toe.


Door Jan op
Wat een onzin verkondigt Spruyt wederom. Hier past geen enkel begrip. Als die dominee zo nodig 17e eeuwse boekwerkjes moet citeren, laat hij dan meteen een duidelijke nuancering, gebaseerd op deze tijd (en wetgeving!) erbij zetten. Nu roept hij de verontwaardiging zelf over zich af. En wat Spruyt betreft: zie Prediker 1 vers 9: "Er is niets nieuws onder de zon".
Door Rob Jonkman (wethouder) op
Amen!