of 59345 LinkedIn

Overheid moet beweging brengen in vastgoedmarkt

Betrokkenen in de bouwsector – ook gemeenten zelf - vinden dat gemeenten en provincies een sleutelrol kunnen spelen in de stilgevallen vastgoedmarkt, volgens Deloitte.

Om de vastgelopen woningmarkt in beweging te krijgen, is wellicht een nieuw Bouwfonds Nederlandse Gemeenten nodig. Betrokkenen in de bouwsector – ook gemeenten zelf - vinden dat gemeenten en provincies een sleutelrol kunnen spelen in de stilgevallen vastgoedmarkt.

Weinig nieuwe spelers

Dat blijkt uit onderzoek van Deloitte en de praktijkleerstoel ‘Gebiedsontwikkeling’ van de TU Delft. Met een internetpeiling onder gemeenten, corporaties en marktpartijen onderzochten zij hoe betrokkenen aankijken tegen de veranderingen in gebiedsontwikkeling als gevolg van de crisis. Het blijkt dat partijen op het veranderende speelveld maar weinig nieuwe spelers signaleren na het wegvallen van projectontwikkelaars. Hier en daar komt collectief particulier opdrachtgeverschap van de grond en een enkele belegger of vermogende particulier wil nog wel wat ondernemen. Maar grote verschuivingen blijven uit.

 

Garantstellingen

Het is vooral de overheid die volgens respondenten beweging in de vastgelopen vastgoedmarkt kan krijgen. Ruim een derde van de respondenten denkt (nog steeds) dat gemeenten in 2020 risicodragend participeren in vastgoedontwikkeling. Bijvoorbeeld via garantstellingen van projectfinancieringen. Ook een ruim aandeel van de gemeenten (25%) denkt dat dit de toekomst is.

 

Tijd voor een nieuw Bouwfonds

Daarnaast is een nationale entiteit nodig voor gebiedsontwikkeling op lange termijn, denkt bijna de helft van de respondenten. Tijd voor een nieuw Bouwfonds Nederlandse Gemeenten, oppert vastgoedspecialist Frank ten Have van Deloitte. ‘De komende jaren is behoefte aan 250.000 middeldure huurwoningen. Corporaties mogen die niet meer bouwen, beleggers op deze markt hebben we nauwelijks in Nederland. Gemeenten zien die vraag en willen grond uitgeven, maar zijn op zoek naar investeerders om in dat gat te springen.’

 

Spaargeld provincies

Provincies zouden er hun spaargeld in kunnen steken, denkt Ten Have, of nieuwe gemeentelijke woningbedrijven. ‘Maar waarom zou elke gemeente het wiel uitvinden? Je kunt het ook op een hoger niveau organiseren met een bouwfonds voor gemeenten. Het Bouwfonds is destijds, na de Tweede Wereldoorlog, ook opgericht om koopwoningen en huurwoningen boven het sociale segment te ontwikkelen.’ In 1999 werd Bouwfonds verkocht aan ABN Amro.

 

Risico voor gemeenten onwenselijk

Friso de Zeeuw, directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling en praktijkhoogleraar gebiedsontwikkeling, is het oneens met de suggestie van onderzoekspartner Ten Have. De Zeeuw ontraadt gemeenten om opnieuw risicodragend in vastgoed te stappen. De noodzakelijke kennis en financiële buffers om actief grondbeleid te voeren, blijken voor veel gemeenten al een probleem. Door de crisis moeten sommige gemeenten forse verliezen op hun grondexploitatie incasseren. Om, zoals een nieuw Bouwfonds impliceert, daarnaast ook nog de opstalexploitatie voor risico van gemeenten (aandeelhouders) te laten komen, lijkt de Zeeuw onwenselijk. In de mooie jaren leverde het de aandeelhouders veel geld op. Maar in crisistijd is het risico op verliezen groot. ‘Wat is het publieke belang voor de overheid om als marktpartij te acteren?’

 

Publiek-private samenwerking

Wel kan een gemeente er weloverwogen en selectief voor kiezen om het risico op zich te nemen van een ontwikkeling die zij belangrijk vindt voor de stad. De Zeeuw noemt de Rotterdamse koopgoot als voorbeeld. ‘Liefst nog in een publiek-private samenwerking. Dan zit je er als gemeente voor de helft in en profiteer je van de kennis en kunde van een marktpartij.’

 

In de vastgoedspecial van Binnenlands Bestuur 13 deze week meer over gebiedsontwikkeling en leegstand.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Steenvreter (vraagteken) op
Altijd grappig om te lezen hoe de kudde graaiers eerst weinig overheid wilde en zich volvrat aan ontroerend goed. Maar zodra hiun meer dan briljante kennis van de markt, het vastgoed e.d. volkomen faalt diezelfde overheid (=burgers) weer mag meebetalen aan dat geklungel. Nou wat mij betreft is het geld op en gaan al die pakken uit villadorpen gewoon failliet en op de blaren zitten. Ja dat zal via een u-bocht ook mij als gewone burger pijn doen maar dat heb ik er graag voor over.
Door H. Wiersma (gepens.) op
@omdenker (luis). Probleem is dat als het zo doorgaat we vanwege de vele faillissementen over enkele jaren helemaal geen bouwsector meer dreigen te hebben. Het is dus vanwege de noodzakelijk te bouwen woonruimte en de werkgelegenheid hoogst noodzakelijk dat deze sector wordt vlot getrokken. Dat bereik je niet met Rijksdictaten, maar alleen met participatief democratisch overleg.
Overigens is Brinkman al sinds 1 januari 2009 geen voorzitter meer van het ABP en die instantie zal echt geen geld in de bouw steken als daar niet een goed en vrijwel risicoloos rendement tegenover staat.
Door Nazzareno Mediati (Adviseur Ruimtelijke Ontwikkeling) op
Vele factoren spelen een rol, maar in deze tijd de stelling innemen dat we het met z'n allen kunnen bepalen voor de eindgebruiker past niet meer bij deze tijd. Oplossingsrichtingen zoeken die gestoeld zijn op (traditioneel) aanbodgericht bouwen, helpen die eindgebruiker niet. Natuurlijk is zicht op ontwikkelingen voor de lange termijn, met name de financiële haal- en houdbaarheid, noodzaak. Belangrijkste element in deze is om vanuit de kleinschaligheid van de problematiek op het niveau van de eindgebruiker beet te pakken, om vervolgens de grote schaal weer te kunnen overzien. Een pas op de plaats, investeer in zicht krijgen op de problematiek van de eindgebruiker, en laat de noodzakelijke oplossingen op dat niveau input zijn voor bijvoorbeeld te verdelen (financiële) pijn en de visie op langere termijn. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle partijen die actief zijn op de (woning-/bedrijventerreinen-) markt of een belangrijke binding hebben met de eindgebruiker (dus ook oa banken, zorgpartijen). In het kader van algemeen belang, leefbaarheid, economische vitaliteit etc ligt het voor de hand dat de (lokale) overheid het dit initiëert. Voor alle partijen geldt: kom uit de kolommen waarin je actief bent, heb aandacht voor de belangen van de ander, deel en verbind om vervolgens te kunnen delen, maar vooral 'de eindgebruiker voorop'!.
Door willem van der vaart op
Bert Bakker geeft aan er niets van te begrijpen. Het zijn niet de gemeente-ambtenaren die met regels komen maar de, mede door Bert Bakker, gekozen bestuurders. Die regels zijn op een democratische wijze tot stand gekomen en provincie- en gemeenteambtenaren hebben die regels uit te voeren. Wil je de regels veranderen, zul je de gekozen bestuurders daarop aan moeten spreken of hen verwijten maken aangaande de regels, maar niet de boodschappers van het (kennelijk voor Bakker) slechte nieuws.
Door omdenker (luis) op
Ik begrijp de rol van de overheid niet. Het is toch geen overheidstaak om de bouwwereld weer vlot te trekken? Nederland is vol gebouwd. Laten we dat eens als uitgangspunt nemen. Dat er dan nu in een bedrijfstak te veel werknemers zijn, is iets waar twintig jaar geleden al rekening mee gehouden had kunnen worden.
Accepteer een kleinere bedrijfstak, zorg voor omscholingsmogelijkheden en laat de markt binnen de huidige regels z'n werk doen. Niet kunstmatig iets in leven houden.

Eelco Brinkman zit wel in een dubieuze dubbelrol: bestuurder bij de Bouw en ABP. Wie gaat vorraf hem hierdoor ontslaan, omdat er nu rare ideeën opborrelen. Een ABP die verplicht moet investeren in de bouw?
Door Kop op
1 les is er wel te trekken uit de misère van dit moment: de overheid moet zich zo veel mogelijk afzijdig houden van de woningmarkt. Dus afschaffen al die regeltjes en belastingconstructies. Gewoon een open markt, waarin vraag en aanbod bepalend zijn. En niet de fiscale voordeeltjes.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Een goed woningbeleid met voldoende draagvlak kan je alleen maken met medewerking van alle belanghebbende maatschappelijke actoren (o.a. bouwbedrijven, woningbouwcorporaties, banken, gemeenten en consumentenorganisaties). De makke is dat het huidige kabinet en de beide kamers daarin op alle fronten hebben gefaald.
Daarnaast is natuurlijk ook de (wereld)economie een grote spelbreker.
Door Jan op
Hier blijkt maar een te meer dat al die privatisering tot ongewenste effecten heeft geleid. Had nu het oude Bouwfonds Nederlandse Gemeenten maar niet verpatst.
Door Bert Bakker (directeur) op
Als men nu eens echt gaat nadenken in Den Haag, dan zou je eerst eens moeten beginnen met al die onzinnige regels van Provincies en domme gemeente-ambtenaren , die zich achter regels op RO gebied verschuilen , af te schaffen, Daardoor krijgt de bouw weer een impuls, maar ga zo even door dan is er geen bouwbedrijf meer over ! Wij burgers zijn het helemaal zat ! U ook , doe er wat aan en weet wat je volgend jaar wel of niet moet stemmen.
Door Nobby (animal cop) op
En als het nieuwe Bouwfonds een succes wordt, dan wordt het door de VVD weer in de uitverkoop gedaan aan degenen die Nederland in de huidige crisis geworpen hebben. Niet aan beginnen, eerst uitzieken en de prijzen laten zakken tot een normaal en reeel niveau (gerelateerd aan bouwkosten en niet speculatieve grondprijzen). Daarna woningmarkt vrijmaken van onzinnige regelingen als de hypotheekrente aftrek en overdrachtsbelasting. WOZ mag als gemeentelijke belastiing blijven, maar de waarde alleen moet niet doorslaggevend zijn. Mijn idee: een vast bedrag per woning, een bedrag afgeleid van de aankoopwaarde (geactualiseerd via CBS cijfers naar het heden) en een bedrag afgeleid van het inkomen.

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners