of 59345 LinkedIn

Geen verschuivingen in uitgaven door decentralisaties

Na decennia van decentralisaties komen onderzoekers tot een verrassende conclusie: de decentralisaties hebben nauwelijks tot een verschuiving in uitgaven geleid tussen Rijk en lokale overheden.

Na decennia van decentralisaties komen onderzoekers tot een verrassende conclusie: de decentralisaties hebben nauwelijks tot een verschuiving in uitgaven geleid tussen Rijk en lokale overheden.

Niet minder centraal

Uit de nieuwe cijfers blijkt dat de Nederlandse overheidsuitgaven, ondanks decennia van decentralisatiebeleid, sinds 1996 niet minder centraal zijn geworden. Het onderzoek van Maarten Allers, hoogleraar Economie van decentrale overheden aan de Rijksuniversiteit Groningen en Klaartje Peters,  bijzonder hoogleraar Lokaal en regionaal bestuur aan Maastricht University, is donderdag 25 juli verschenen in het vakblad Economisch Statistische Berichten (ESB).

 

Verbaasd

Allers zelf is ook verbaasd over de uitkomsten. ‘Het is al jaren beleid om steeds meer taken niet door de centrale overheid maar door lokale overheden te laten uitvoeren. Dit is zelfs vastgelegd in de Gemeentewet en de Provinciewet. Om recente decentralisaties, zoals bijstand, maatschappelijke ondersteuning en jeugdzorg, is veel te doen. Dan verwacht je toch dat het rijk substantieel minder is gaan uitgeven en lokale overheden meer.’

 

Meer dan honderd procent 

Het is de eerste keer dat dit is uitgezocht. Eerdere pogingen daartoe strandden, om dat een optelsom van beschikbare CBS gegevens steevast tot uitkomsten boven de honderd procent van het totaal uitkwamen. Dat klinkt vreemder dan het is. Veel overheidseuro’s worden meer dan eens uitgegeven. Als voorbeeld noemen de onderzoekers het geld voor de bijstand. Dat geld wordt in eerste instantie vanuit de rijksbegroting aan gemeenten verstrekt. Vervolgens wordt het opnieuw meegeteld bij de gemeenten, als uitgaven aan bijstandsontvangers. En wordt de bijstand uitgevoerd door een gemeenschappelijke regeling, dan worden dezelfde euro’s zelfs drie keer meegerekend.

 

Nieuwe cijfers

De onderzoekers hebben deze uitgaven nu ontdaan van deze dubbeltellingen. Dat deden ze door elke euro uitsluitend mee te tellen in de uitgaven van de overheid die dat geld het laatst heeft vastgehouden. Opvallend is dat het gemeentelijke aandeel in de uitgaven in 2015, het jaar van de grote decentralisaties in het sociale domein, maar beperkt is toegenomen. Bovendien dalen de rijksuitgaven door de overdracht van taken naar gemeenten niet. Dit terwijl je zou verwachten dat decentralisatie niet alleen betekent dat gemeenten meer taken en dus geld krijgen, maar ook dat de centrale overheid minder uitgeeft.

 

Geen spatje minder

De onderzoekers concluderen dat Nederland sinds 1996 geen spatje minder centraal is geworden.
In 1996 waren de uitgavenaandelen van de centrale overheid en de lokale overheid ongeveer even groot. Dat is de jaren daarna nooit veranderd. De onderzoekers geven twee mogelijke verklaringen voor deze onverwachte uitkomsten. In de eerste plaats waren er naast decentralisaties ook centralisaties, zoals bij de politie, en zijn de uitgaven aan de overgedragen taken niet hoog vergeleken met de totale overheidsuitgaven. In de tweede plaats komt bij decentralisaties vaak ook minder geld mee dan er eerst aan werd besteed, de zogenaamde efficiencykortingen. Deze kortingen spelen ook een centrale rol in de huidige discussies over de tekorten waarmee gemeenten kampen in de jeugdzorg.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Spijker (n.v.t.) op
De conclusie kan ook zijn dat er door de decentralisatie (veel) minder meer geld is uitgegeven dan bij een voortgaande centralisatie. En dan is deze uitslag helemaal niet zo verwonderlijk. Overigens denk ik wel dat bezuinigingen via decentralisaties bij het Rijk zelf onvoldoende structureel doorwerken (o.a. op de personeelslasten en algemene administratiekosten).
Door Mark op
De conclusie blijkt ook uit de gegevens van de VNG.
De gemeenten zijn meer taken gaan en hebben hier geld voor gekregen. Aan de andere kant hebben zij fors moeten bezuinigen. Dus per saldo veel meer taken, tegen hetzelfde budget.
Schokkend is dat het rijk niet minder is gaan uitgaven. Dan zijn zij dus erg inefficiënt.
Door doeterniettoe (-) op
Dus tientallen jaren 'decentraliseren', ondanks dat er geen goede cijfers zijn waaruit blijkt of het wel of geen goed plan is.
En dan zijn die cijfers er wel, en dan blijken al die decentraliseringen uiteindelijk niets te hebben veranderd.
Kip zonder kop, men doet maar wat.
Decentraliseren levert niets op. Of misschien wel, maar dan is het opgeheven door centraliseren (wat weer niet klopt met dat we zouden decentraliseren)

Volgens mij kan je wel stellen dat het gigantisch veel geld kost om van alles te de- en centraliseren.
Gezien de vele problemen met decentralisaties en centralisaties kan je bij nut, noodzaak en effectiviteit ook grote vraagtekens zetten.
Door Ria Huisman (Directeur) op
Kun je zien hoe goed de bedenkers van dit plan zijn.
En zijn die cijfers van het CBS wel kloppend?
En daar gaat ons geld!

Vacatures

De nieuwste whitepapers

Van onze partners