Advertentie
carrière / Nieuws

Hollands Kroon: Weg met de managers

Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

07 april 2017

Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die bij Hollands Kroon willen werken. De Noord-Hollandse gemeente opereert zonder managers en geeft ambtenaren volop vrijheid. In een serie artikelen zoomt Binnenlands Bestuur op de pioniers in. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af.’

DIt verhaal is onderdeel van een serie die Binnenlands Bestuur brengt over veranderingen die gemeenten ondergaan, gerelateerd aan de gemeente Hollands Kroon.


Hollands Kroon, in 2012 ontstaan uit een fusie van de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer, gelooft in grote vrijheid voor de ambtenaren. Pardon: medewerkers – ambtenaren, dat klinkt zo ouderwets. Met de nieuwe en zeker in overheidsland revolutionaire manier van werken weet de gemeente de afgelopen jaren regelmatig de aandacht van andere overheden te trekken en de landelijke pers te halen.

Geen hiërarchie
Maar hoe ziet dat ‘resultaatgericht werken’ er in de dagelijkse praktijk uit? Binnen de gemeente draait alles om de 35 ‘zelfsturende teams’, die bijvoorbeeld de voormalige plantsoenendienst en de financiële afdeling hebben vervangen. Tussen deze teams – die Hollands Kroon ‘pits’ noemt – is er geen hiërarchie; onder de driekoppige directie is iedereen in de organisatie gelijk. 

Omdat leiders ontbreken, wordt er bijvoorbeeld gewerkt met een roulerende voorzitter. Voordat een team begint, worden de leden eerst twee dagen ‘de hei’ op gestuurd. Daar wordt niet over werk gepraat, maar wel samen bier gedronken. ‘Het doel is je naaste collega’s goed te leren kennen. Als je weet van elkaars thuissituatie of persoonlijke problemen, accepteer je het als iemand een tijdje minder goed presteert’, zegt Petra Bais, lid van het achtkoppige team dat verantwoordelijk is voor de transitie van het sociaal domein.

De teams stellen een plan van aanpak op voor het komende jaar, dat goedgekeurd moet worden door de directie. De teams zijn zelf verantwoordelijk voor hoe de doelen bereikt worden, al is er wel drie keer per jaar overleg met de leiding. Doorgaans wordt er door de teams één keer per week vergaderd op het gemeentehuis, voor de rest bepaalt ieder zijn eigen agenda. ‘Zolang je resultaten boekt, is er niemand die zich afvraagt waar je blijft’, zegt Bais.

Verstoppen
Bais’ collega Ellen Bakker werkte ook al bij een van de voorlopers van de gemeente Hollands Kroon (Wieringen), waar het er traditioneel aan toeging. ‘Je moest om negen uur binnen zijn en je ging om vijf uur naar huis. Of je daadwerkelijk wat gedaan had, was minder van belang.’

Met de huidige manier van werken is ‘verstoppen’ volgens haar niet meer mogelijk, omdat iedereen binnen de teams duidelijke taken heeft. ‘De collega die ergens in een hoekje zit en waarvan niemand weet wat hij precies doet, bestaat bij Hollands Kroon niet meer.’

Bais en Bakker gedijen goed bij de grote vrijheid en eigen verantwoordelijk. En ze zijn niet de enigen. Tot nu heeft slechts één team bij de gemeente niet de eindstreep gehaald. Het ziekteverzuim bij Hollands Kroon is met iets meer dan 3 procent laag en de werktevredenheid met een 7,4 hoog. Jaarlijks melden zich honderden sollicitanten die graag bij Hollands Kroon willen werken. Niet gek voor een plattelandsgemeente in een uithoek van het land, vinden ze bij Hollands Kroon.

Status
Grote nadelen aan de werkwijze ziet Bais niet. Een consequentie van de werkwijze is volgens haar wel dat de meeste medewerkers er vanuit gaan dat hun collega’s 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar zijn. ‘Daar moet je tegen kunnen.’ Bij Hollands Kroon zijn er ook werknemers die niet goed mee kunnen of willen komen: zo’n veertig zijn er de afgelopen jaren vertrokken bij de fusiegemeente. ‘Mensen die graag structuur willen, vallen af’, zegt Bakker. En ook ambtenaren die belang hechten aan status zijn volgens haar bij Hollands Kroon niet op hun plek, omdat er buiten de directie nu eenmaal geen ‘hoge functies’ meer bestaan.

Besparing
Het schrappen van de managementlaag is niet alleen fijn voor ambtenaren die graag zelfstandig werken, maar ook voor de gemeentelijke begroting. Vorig jaar heeft Hollands Kroon 4,7 miljoen euro minder uitgegeven aan personeelslasten dan in 2011, het laatste jaar dat de vier gemeenten nog zelfstandig waren. ‘Wij zijn de enige fusiegemeente die meteen geld bespaart’, zegt gemeentesecretaris Arthur Cremers, een van de geestelijk vaders van de nieuwe werkwijze. Zelfsturing is geen doel op zich, zegt hij. ‘We willen de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie leggen, omdat mensen op de werkvloer het beste weten wat er speelt. Managers vormen daarbij een belemmering en dus is het beter en goedkoper om ze af te schaffen.’ Het geld dat wordt bespaard, investeert de gemeente onder meer in de ontwikkeling van de overige medewerkers.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 7 van deze week (inlog)

Reacties: 18

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

insider / -
Ik word een beetje moe van Hollands Kroon. Alle uitvoering die er toe doet is buiten de deur gezet zoals bijv. groot deel van vergunningen en 3d's. Ze halen al het nieuws als een paar inwoners zelf een stukje groen onderhouden. In het land zijn tig betere voorbeelden. Verder zijn er ook tig gemeenten waar medewerkers veel ruimte krijgen. En de enige gemeente die meteen geld heeft bespaard klopt ook niet. De PR van HK is wel erg goed.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
cor rondhout / opbouwwerker
Geweldig
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Pim Kantebeen / persoonlijke titel
Ik ken een uitvoerende dienst waar zo'n zelfsturend team werkte. Dergelijk arbeiderszelfbestuur is geen succes. Deze organisatie was sterk intern gericht. Er waren een aantal medewerkers die voortdurend aan het woord waren, doorgaans vanuit beperkt perspectief. Anderen kwijnden weg. Het idee dat ambtenarij de democratie dient leefde niet, wel het idee dat deze met belastinggeld betaalde roeptoeters vrijheid van meningsuiting hebben. Als de politiek een wens had, moest ik vanuit beleid altijd om deze club heen werken. Überhaupt werkte 'van buiten naar binnen' bij deze mensen alleen wanneer bewijzen bij de eigen opvattingen werden gezocht.



Een flinke taakstelling en nieuw management bood verbetering. Vrijheid en democratie zijn immers ingebed in orde.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
onbekend / -
Allemaal mooie verhalen naar de buiten wereld toe, maar als het om het personeelsbeleid t.a.v. mensen met een beperking gaat zie ik ze niet in het nieuws (ook wel begrijpelijk want dit is beschamend). Gelukkig zijn er ook gemeenten die naar talenten van mensen kijken
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Jos van Putten / Beleidsmedewerker
Inderdaad het zoveelste indiote verhaal uit HK. Wat te denken van dit: "Voordat een team begint, worden de leden eerst twee dagen ‘de hei’ op gestuurd. Daar wordt niet over werk gepraat, maar wel samen bier gedronken". Nou fantastisch hoor! Compleet de weg kwijt, bierdrinkende ambtenaren, oh nee medewerkers moet je zeggen, op kosten van de burger. Zo kan ik het ook 4,7 miljoen besparen en dan vervolgens weer uitgeven aan de zoveelste teamuitspatting.

En dan nog dit: " onder de driekoppige directie is iedereen in de organisatie gelijk." Uit informatie van binnenuit weet ik dat dit zker niet zo was. De oude garde, wellicht kritisch, kon 'pitsen' wat ze wilden, maar van tevoren was al bepaald dat ze konden vertrekken.

Het is allemaal schone schijn. Ik voorspel dat HK binnen een paar jaar instort. Je kunt koploper willen zijn, maar niet op deze volkomen losgeslagen manier.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Paul / projectleider
Ja goed pr HK, maar ook gewoon een goed verhaal.

En natuurlijk heeft het ook gewoon nadelen (in het stukje staan er al een paar). Maar als het goed werkt voor HK, waarom niet?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
onbekend / iemand die nu wel een leuke baan heeft en zijn talenten volledig benut, en hier bij een andere werkgever hier WEL waardering voor krijgt
Als je het op een slinkse wijze wegzetten van mensen bedoeld, dan is het zeker een goed verhaal. Maar als je het hebt over het onzorgvuldig omgaan met deskundig personeel en inclusief HRM-beleid...
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Floris Graaf
De gemeentelijke organisatie van Hollands Kroon is vooral met zichzelf bezig. Zware bezuinigingen op de zorg, maar wel ruim 6 miljoen voor een nieuw gemeentehuis. Dat is dus waar die 'ambtelijke vrijheid' toe leidt.

http://rtvnoordkop.nl/nieuws/fnv-uit-kritiek-op- …
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
wim tijssen
De ideale werkwijze om maximaal recht te doen aan de bedoeling van de Omgevingswet als veranderopgave.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
R. Hart / Zzper
Euh... heeft binnenlandsbestuur ook aan hoor en wederhoor gedaan bij de inwoners...? Deze Agile manier van werken is gebaseerd op - inderdaad - werknemerstevredenheid. Daarin scoren ze klaarblijkelijk goed. Maar het hoort ook góede resultaten op te leveren én klanttevredenheid. Dit is een zeer belangrijke voorwaarde van Agile/Scrum. Daarop scoren ze bizar slecht. Berichten worden op bizarre wijze beantwoord. Het onderhoud is niet een klein beetje, maar gi-tan-tisch achteruit gegaan binnen de gemeente. Gemeente Wieringen ouderwets? Juist. Het was wél de gemeente binnen dit kartel dat de boel op orde en voor elkaar had. Onderhoud gebeurde, het zag er overal keurig uit én er zat flink geld in kas. In een ander artikel lees ik dat het financieel goed zou gaan met gemeenten. Valt onze huidige gemeente HK daar ook onder?! Ik heb namelijk ándere berichten vernomen. En dan blamage dat gemeentehuis heet... dat heeft miljóenen gekost! Verdiepen jullie van binnenlandsbestuur je daadwerkelijk in wat er binnen gemeenten speelt? Of kopiëren jullie 1:1 wat een gemeente jullie voorschotelt? En digitaal werken? Een WOB mocht niet digitaal ingediend worden, want 'daar begonnen ze niet aan'. Juist. Dus mocht alles hardcopy verzonden worden. Na hevig protest daartegen, werd uiteindelijk wél digitaal (gebrekkig) geantwoord. Toen ik ook om hardcopy documenten vroeg omdat men het ons ook eiste, moesten we 80ct per pagina betalen... hebben ze ons ook betaald voor het in hardcopy aanleveren? Indienen op papier, antwoorden wel digitaal. Als inwoner van deze gemeente is het dieptriest te zien wat hier gebeurt en hoe er met burgers en lokale ondernemers wordt omgegaan... lees eens op de FB pagina - en doe eens een meting onder de inwoners....
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Th Moras . / Actievoerder gem. Niedorp
De inwoners van deze gemeenten zullen er over het algemeen heel anders over denken.

Burgers worden tot wanhoop gebracht, de gemeenteraad staat geheel buitenspel en het college doet wat het zelf wil.

Meer wil ik er niet over kwijt het is zonde van mijn tijd.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
JHAGM Sneuf van Toetellaere / bd
Was het Marx, Ehring of Lenin die George Orwell tot zijn uitspraak bracht:Äll pigs are equal but some pigs are more equal than others?"

In het sovjetssysteem waren de sovjets (lees directie HK) de heersers zonder enige beperking. Om met Bomans te spreken: Zij wisten van De Lijst.....Promotie, perspectief, alles is verdwenen met een gammele nasmaak van het gemeentelijk gesponsorde heidebier. Zondagsrust is gemakshalve geschrapt maar de wetenschap hoe de toestand is van mijn collegiale eksterogen draagt fundamenteel bij aan mijn functioneren. Het kan verkeren zei Bredero ....O ja, het sovjetssysteem draait uitstekend in Noord Korea: misschien een bestemming voor een personeelsreisje? Of hebben de drie directieleden hun eigen agenda naast die van het Idee van de Hemelse Vrede?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Anoniem / Bezorgde burger
Wat een waardeloos idee. En helemaal waardeloos dat met dit zogenaamde goede concept zo wordt geleurd zonder wederhoor. Gelukkig geven de reacties een genuanceerder beeld.



Als zelfsturende teams zo goed en efficiënt zouden werken, dan hadden ze dit al lang hebben doorgevoerd in het leger. Leiders zijn juist nodig om een ‘kippenhok’ te voorkomen, snel te kunnen schakelen, overstijgende teambezigheden te verrichten, te coachen, te faciliteren etc.

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
han Luijters / strategisch adviseur B&W/coordinator wijk en dorpsraad
Al veel geprobeerde manier van werken zowel in de zorg als bedrijven/ondernemingen. Daarvoor zijn nodig taakvolwassen medewerkers, heldere (bestuurlijke) opdrachten e.d. nodig en strakke bedrijfsvoering maar Waarom doe je "het"? Want is de winst die bereikt wordt of moet worden????
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Marga
Hoe zit het met de span of control? Ik vraag me wel af hoe je vorm kan geven aan loopbaangerichte functioneringsgesprekken en beoordelingen. Doen de ambtenaren dat onderling? Of moeten 3 directeuren alle ambtenaren minimaal eens per jaar beoordelen? En mooi als het allemaal goed gaat, maar hoe verloopt het bij arbeidsconflicten?
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Marc de Crom / senior adviseur P&O
Heel goed dat er organisaties zijn die buiten de gebaande paden treden. En ja, er zal vast weleens iets misgaan, net als bij andere manieren van organiseren. Heel veel succes en werkplezier gewenst.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Frank / ambtenaar en inwoner HK
Voor lof en afschuw zijn de reacties niet van de lucht. Als inwoner van HK merk ik wel dat de organisatie behoorlijk aan navelstaring lijdt. HK is behoorlijk met zichzelf ingenomen en innovatie lijkt telkens het toverwoord. Als inwoner van HK merk ik maar weinig van die vernieuwing of het moet zijn dat er weer iets verdwijnt
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
h.golsteyn / adviseur
24/7 bereikbaar.

Daar willen we nu juist vanaf.Burn-outs zijn aan de orde van de dag.

Zie nieuwe wetgeving Frankrijk.E-mail Sperre bij Mercedes en Daimler.

Voorstel in Nederland:recht op onbereikbaarheid.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie