Advertentie

Lucratief wobben is misbruik van recht

Volgens de rechtbank van Noord-Holland heeft Verhoeven/Meerts Rechtspraktijk met haar Wob-procedures tegen Noord-Hollandse gemeenten misbruik van recht gemaakt. Het beroep dat zij hadden ingediend tegen de gemeente Bergen is dan ook niet-ontvankelijk verklaard.

11 december 2015

De Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob) is niet bedoeld om gemeenten doorlopend te testen op de uitvoering van deze wet. Het doen van oneigenlijke Wob-verzoeken om daarmee werk en inkomsten voor een bedrijf te genereren is misbruik van recht. Dat blijkt uit de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland die het beroep van Verhoeven/Meerts Rechtspraktijk tegen de gemeente Bergen (NH) en vijf andere gemeenten daarmee niet-ontvankelijk heeft verklaard.

Proceskostenvergoeding

Op 25 juli 2014 schreef Binnenlands Bestuur over raadslid en (toenmalig) Limburgs Statenlid Clemens Meerts van Meerts Rechtspraktijk die op naam van zijn partner (mevrouw Verhoeven) bij tientallen gemeenten buiten zijn provincie Wob-verzoeken indiende. Vervolgens verstuurde zijn rechtspraktijk bezwaarschriften op de Wob-besluiten om daarna de proceskostenvergoeding op te strijken.

Gemeenschapsgeld

Zelf sprak Meerts over “tests” om te zien of gemeenten stukken paraat hebben. Hij zei er financieel niet wijzer van te worden, maar incasseerde wel gemeenschapsgeld. Hierop repliceerde hij: ‘Als ambtenaren fouten maken kost dat de overheid ook geld.’ Wel was hij “door het geheel” niet zo genegen meer door te gaan met de tests. Het laatste bezwaar van mevrouw Verhoeven op het Wob-besluit van de gemeente Bergen van 29 september 2014 is ingediend na publicatie van het artikel.


Kwade trouw

Volgens de rechtbank zijn zwaarwichtige gronden vereist om tot het oordeel te komen dat iemand misbruik heeft gemaakt van een wettelijke bevoegdheid. Het recht zou dan moeten zijn aangewend zonder redelijk doel of voor een ander doel dan het is gegeven zodat het blijk geeft van “kwade trouw”. De rechtbank stelt dat Verhoeven niet heeft aangegeven wat het doel is van haar Wob-verzoeken die ze bij een groot aantal gemeenten indiende. Ze verzocht daarin onder meer om aanstellings- en benoemingsbesluiten en -akten van burgemeesters, gemeentesecretarissen en opsporingsambtenaren.


Werk en omzet

De gemeenten voeren het artikel in Binnenlands Bestuur op om aan te tonen wat het doel van de Wob-verzoeken is. Volgens Verhoeven is dit artikel onvolledig en onjuist en is zij daaraan “niet gebonden”. Wat ze met dat laatste bedoeld en wat die onvolledigheden en onjuistheden in het artikel zijn benoemt ze niet. De rechtbank concludeert hieruit dat ze de Wob-verzoeken heeft ingediend voor het bedrijf van Meerts, wat het bedrijf werk en omzet oplevert en dat het haar niet gaat om de opgevraagde informatie. Een werknemer van Meerts Rechtspraktijk gaf zich uit voor zijn partner om de proceskosten vergoed te krijgen.


Fouten uitlokken

De rechtbank woog mee dat formuleringen in de Wob-verzoeken bewust zodanig waren dat deze fouten van ambtenaren uitlokten, waarna Meerts zijn rechtsmiddelen kon instellen. Ook verschenen Verhoeven en haar gemachtigde nooit ter zitting en gaven ze geen blijk mee te willen werken om zaken op te helderen. Het argument van de “test” zou valide kunnen zijn als niet in alle gevallen waarin gemeenten in gebreke bleven een rechtsbijstandverlener zou worden ingeschakeld. Dat was wel het geval. Volgens de rechtbank valt niet in te zien hoe beroepsmatig doorprocederen nog een relevante bijdrage kan leveren aan de "test. Daarbij heeft Verhoeven oneigenlijk gebruik gemaakt van de Wob. Deze is volgens de rechtbank niet bedoeld om te “testen” of gemeenten de Wob goed uitvoeren.

Overwinning

De uitspraak is een overwinning voor de gemeente Bergen en de andere betrokken gemeenten Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Zandvoort, Hollands Kroon, Den Helder en Enkhuizen. Zij hadden de rechtbank specifiek gevraagd om de procedures die mevrouw Verhoeven naar aanleiding van haar Wob-verzoeken voerde aan te merken als misbruik van recht.

Gevolgen uitspraak

De uitspraak is volgens juridisch adviseur Manon van Excel van de gemeente Bergen voor andere gemeenten bruikbaar als er nog vergelijkbare procedures lopen vanuit de rechtspraktijk van Meerts. ‘Dit is een specifiek geval waar sprake is van misbruik van recht, maar voor andere Wob-procedures in gemeenten zou de uitspraak ook bruikbaar kunnen zijn. De rechtbank heeft gemeenten een handvat gegeven. Wel moet dan sprake zijn van zwaarwichtige gronden.’ De gemeente Bergen heeft niet om schadevergoeding gevraagd voor gemaakte kosten. ‘Dat kan niet in alle gevallen, wel als je speciaal iemand hebt ingehuurd voor de afhandeling, maar dat is bij ons niet gebeurd. De kosten zitten voor de gemeente in de manuren.’

Verhoeven/Meerts Rechtspraktijk heeft zes weken om tegen de uitspraak in beroep te gaan.

Reacties: 14

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

R. van der Gun
Andere kant van de medaille: het misbruik waar een paar gemeentes mee geconfronteerd zijn is voor bijvoorbeeld voor de gemeente Zeist aanleiding geweest om een Wob aanvraag alleen nog maar schriftelijk te accepteren. Terwijl Zeist nooit het slachtoffer van misbruik is geweest. Terug naar de vorige eeuw in plaats van voorwaarts het digitale tijdperk in. Over misbruik of oneigenlijk gebruik gesproken!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Hans / afdelingsmanager
Er zijn ook talloze overheden die redelijke WOB-verzoeken traineren, dus de verontwaardiging vind ik nog al selectief. Een veel groter probleem vind ik de houdgreep waarmee lobbyisten de politiek beet hebben: de banken (laatst ING) mogen zelfs meeschrijven aan wetsontwerpen voor hun eigen aftrekposten! Ik verwacht niet dat bijvoorbeeld vakbonden of pensioenfondsen die gelegenheid ooit zullen krijgen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Robert / Jurist gemeente
@ Van der Gun; hoe weet je dat Zeist nooit slachtoffer van WOB-misbruik is geweest?

Schriftelijke indiening maakt dat het onmogelijk wordt om met 1 mailtje aan alle Nederlandse gemeenten (waaronder Zeist!) tegelijk een Wob-verzoek te doen. Tegen 0 euro kosten met een sleepnet op zoek naar dwangsommen en wat dies meer zij.

Voor iemand die echt de openbaarmaking van bepaalde documenten wenst is 1 of enkele postzegels prima te doen.

Ik ben het wel met je eens dat het enigszins terug in de tijd is, maar helaas noodgedwongen. (Meer dan de helft van de 50-70 Wob-verzoeken die ik jaarlijks behandel is overduidelijk een poging tot misbruik.)

Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Toine Goossens / Bestuurder wet- en regelgeving, ervaringsdeskundige gedrag en moraal
@Burger, daar heb je niet terug van hé! Het is werkelijk te zot voor woorden dat je het opneemt voor mensen die de kluit belazeren.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
@Burger: Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Heb de uitspraak inmiddels gelezen. Hulde voor de rechtbank die dit aan de kaak durfde te stellen.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
Een mooie uitspraak van de rechtbank Noord Holland. Gelukkig zijn er nog mensen die goeder trouw en kwader trouw weten te scheiden. Wel uitermate teleurstellend dat de rechtbank moet herstellen wat de wetgevende macht (lees minister Plaslap) verzuimt: Aanpakken van misbruik van een wettelijke regeling.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Dienstbare ambtenaar / Dienstbare ambtenaar
Slecht dat Binnenlands Bestuur meedoet aan trial by media. Bovendien hebben alle andere rechtbanken de gemeenten in het ongelijk gesteld. Zie bijvoorbeeld ECLI:NL:RBGEL:2015:4110.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
@ Burger: Dit heeft niets met "Trial by Media" te maken. Het voorbeeld waar u naar verwijst geeft aan dat niet slechts op basis van het betreffende artikel in BB kan worden geconcludeerd dat er sprake is van misbruik van recht. In de uitspraak die thans aan de orde is, wordt echter geoordeeld dat er naast het artikel in BB nog diverse andere gronden zijn op basis waarvan de rechtbank NH tot de conclusie komt dat er sprake is van misbruik van recht. Jammer voor Meerts en co. maar wie een kuil graaft voor een ander valt er zelf in.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Dienstbare ambtenaar / Dienstbare ambtenaar
@broadcaster De feiten in de uitspraken van de 10 andere rechtbanken zijn hetzelfde en daarin kregen de gemeenten geen gelijk. Een zwaluw maakt nog geen zomer!
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Robert / Juridsch beleidsmedewerker (gemeente)
Het barst in Nederland helaas van de Wob-misbruikers, dat 1 daarvan dan echter tevens als politicus onderdeel uitmaakt van het openbaar bestuur deed mij als behandelend ambtenaar extra pijn. On-voor-stel-baar dat hoog opgeleide mensen met een ogenschijnlijk normale achtergrond en dito baan moreel zo kunnen afglijden.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Dienstbare ambtenaar / Dienstbare ambtenaar
@Robert Je moest eens weten hoe veel ambtenaren de WOB (niet of niet juist) uitvoeren. Ook ambtenaren met ogenschijnlijk normale achtergrond. En welke juridisch trapezewerk deze ambtenaren laten zien om hun misstappen te verbloemen. Over die correcties door de rechter hoor je Binnenlands Bestuur niet. Of over al die keren dat gesteld misbruik door de rechter is afgewezen. Excuses en een bloemetje aan de burger, ho maar! Zoals ook niet over al die uitspraken van alle andere rechtbanken in Nederland die de gemeenten over dezelfde casus van dit artikel geen gelijk hebben gegeven. Zorg dat je je zaakjes in orde hebt en een wob-misbruiker bereikt helemaal niets. Reële verzoeken kunnen dan bovendien efficiënt worden ingewilligd. Everybody happy.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Simon / Ambtenaar 2.0
Zeer goede uitspraak! En geen speld tussen te krijgen..



NB. @Burger klinkt in zijn bewoordingen wel heel erg als C. Meerts. Zou mij niets verbazen dat dhr. Meerts de reacties dan ook onder de nickname 'Burger' plaatst (daar had het ook alle schijn van bij een vorig artikel van BB over Meerts).
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
K.M. Schaap / afdelingshoofd burger- en bestuurlijke zaken
@ Burger, Hoe weet u dat eigenlijk? Bij mijn weten is die uitspraak nog niet gepubliceerd.
Uw emailadres wordt enkel gebruikt om mogelijk contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht en is enkel zichtbaar voor de redactie.
Advertentie