of 59761 LinkedIn

‘Bescherming klokkenluiders staat niet centraal bij Huis’

Bescherming van de klokkenluiders staat niet centraal in de Toekomstvisie van het Huis voor Klokkenluiders. En risico’s van belangentegenstellingen worden niet verminderd, maar mogelijk zelfs vergroot. Dat schrijven Jeroen Brabers en Caroline Raat in een opinieartikel. Zij vrezen dat op deze manier het broodnodige vertrouwen in het Huis bij klokkenluiders niet snel wordt opgebouwd.

Bescherming van de klokkenluiders staat niet centraal in de Toekomstvisie van het Huis voor Klokkenluiders. En risico’s van belangentegenstellingen worden niet verminderd, maar mogelijk zelfs vergroot. Dat schrijven Jeroen Brabers en Caroline Raat in een opinieartikel. Zij vrezen dat op deze manier het broodnodige vertrouwen in het Huis bij klokkenluiders niet snel wordt opgebouwd.

Maatschappelijk belang
En dat vertrouwen is wel nodig om het Huis voor Klokkenluiders (hierna: het Huis) geaccepteerd te krijgen als centraal kennisinstituut, vinden Brabers, bestuurslid van Transparency International Nederland en Raat, auteur en onderzoeker op het gebied van integriteit en recht in een artikel op het platform Risk & Compliance. Voor hun beoordeling van de toekomstvisie nemen zij de bedoeling van de initiatiefnemers van het wetsvoorstel uit 2012 als uitgangspunt, namelijk: oprichting van een Huis voor klokkenluiders om bonafide melders van misstanden de nodige bescherming te geven. ‘Helaas werd in de wet de bescherming van de klokkenluider gekoppeld aan het melden en onderzoeken van een vermoeden van een misstand.’ Daarvoor moet het maatschappelijk belang in het geding zijn. De definitie van maatschappelijk is zo vaag dat daarover alleen al in de praktijk veel discussie ontstaat.

Gemiste kans
Bovendien impliceert die definitie dat alleen zeer ernstige zaken kunnen worden gemeld. Daardoor worden melders ontmoedigd en zal hun bescherming problematisch zijn. Ook kan het beeld ontstaan dat niet-maatschappelijke misstanden er niet toe doen en plegers juist sterken in hun gedrag, aldus de auteurs. ‘Het gaat bij integriteitskwesties om de vraag of de maatschappij de organisatie nog wel kan vertrouwen en daarvoor zijn interne kwesties soms even fnuikend als ‘maatschappelijke’. Het Huis miskent zo dat een permissieve cultuur een voedingsbodem is voor integriteitsschendingen, en we van betrokken medewerkers niet mogen verwachten dat zij wachten tot de brand is uitgeslagen.’ Het niveau waar zich de meeste misstanden zich voordoen is de organisatiecultuur. ‘Door die buiten de kennelijk door het Huis meldwaardig geachte misstanden te houden, is sprake van een gemiste kans.’

'Het gaat om macht'
Omdat een grote groep melders op deze manier geen bescherming krijgt en een transparante ‘speakupcultuur’ zo niet wordt bevorderd heeft Transparency International Nederland voorgesteld het vereiste dat het maatschappelijk belang in het geding moet zijn bij een misstand te schrappen en er een niet uitputtende definitie van te maken met de toevoeging: in of van een organisatie, met een (maatschappelijk) schadelijk gevolg. Dat zou de definitie moeten worden en tot die tijd zou ook de wettelijke definitie zo moeten worden uitgelegd. ‘Hierdoor verschuift de aandacht naar waar het in de kern doorgaans om gaat: macht, en het gebruik ervan. Dat draagt ook bij aan een transparante cultuur in organisaties waar het melden en bespreken van zaken die ‘niet lopen’ normaal wordt gevonden en aangemoedigd.’

Spanningsveld advies en onderzoek
Verder wijzen de auteurs erop dat Het Huis advisering van klokkenluiders tot zijn kerntaak blijft rekenen en wil behouden, terwijl het juridische en psychosociale bijstand van klokkenluiders aan andere organisaties wil overlaten. Maar in de toekomstvisie staat: ‘Advisering van klokkenluiders draagt bij aan hun bescherming.’ Waarom eerst adviseren om het daarna uit te besteden? Het is beter voor de klokkenluider om advies en bijstand in een hand te houden en geheel over te laten aan andere, deskundige partijen, aldus Raat en Brabers. Ze wijzen erop dat het Huis ‘vormvrijer’ en ‘vroegtijdiger’ wil optreden en dat bestuur en directie de strikte wettelijke scheiding tussen advies en onderzoek wil aanpassen, maar daarbij onduidelijk blijft welke afdeling dan welke (nieuwe) taken en handelingsopties op zich neemt. Daarnaast maken ze uit de toekomstvisie op dat de behandeling van de melding van een misstand centraal staat en níet de klokkenluider. ‘Het wordt tijd dat het Huis heel duidelijk maakt dat hij de klokkenluider niet beschermt, en volgens de wet ook niet kan beschermen.’

'Borg bescherming van de klokkenluider'
Raat en Brabers hopen maar dat de wetgever bij de evaluatie van de wet Huis voor Klokkenluiders en de implementatie van de Klokkenluidersrichtlijn de voorstellen van het Huis goed afweegt. ‘Integriteit is te belangrijk en we mogen klokkenluiders niet in de kou laten staan. Het oorspronkelijk doel van de wet, bescherming van de klokkenluider, moet bij alle afwegingen en plannen worden geborgd.’

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Anthony Jacobi (Ex-Klokkenluider Zwaardere Dadergroep | Ervaringsdeskundige | Psychosociale ondersteuner Klokkenluiders.) op
De reden dat ik onderstaande link met u deel hier en nu is omdat ik iedere toekomstige potentiele melder van misstanden en of klokkenluider wil waarschuwen. Doe het niet, echt niet! Blijf weg uit Klokkenluidersland.

Maar OK.

Als u het dan toch onverhoopt wel wilt doen. Als u, net als dat mijn lotgenoten en ikzelf dat destijds ook deden, omdat u niet anders denkt te kunnen … meldt u uzelf en onverhoopt uw eventuele dappere collega’s dan vooral *niet* bij het Huis voor Klokkenluiders!! Loop daar dan in elk geval met een hele grote boog omheen! Doe het niet, echt niet!

Ik heb sinds de aanloop naar, sinds de oprichting en sinds het bestaan van dit Huis persoonlijk diverse melders van misstanden en klokkenluiders, zowel extern als intern het huis, leren kennen en sommigen daarvan zelfs als lotgenoot psychosociaal bijgestaan. Ik weet dan ook uit eerste hand dat naast hunzelf ook hun partners en gezinsleden sinds de oprichting van dit huis slachtoffer zijn geworden.

Lees voor meer gratis advies:

https://www.linkedin.com/pulse/gratisadvies-voor …
Door Southern Comfort op
Sommige ´experts´ die integriteit en klokkenluiden als verdienmodel hebben spreken telkens vanuit een luxe positie die op geen enkele wijze recht doet aan de urgente positie waarin klokkenluiders verkeren.

Netwerken, rapportje. Uurtje factuurtje.

Het huidige bestuur van het Huis (evenals de vorige interimmers) is door en door rot omdat het de rechtsbescherming niet centraal stelt en ook geen aanstalten maakt zich in die richting te bewegen.

Geld genoeg, alleen niet voor klokkenluiders.
Door Caroline Raat (Expert Recht en Integriteit) op
Wat Jeroen Brabers en ik hebben willen aankaarten in het opiniestuk, is niet het 'falen van het Huis' of van het huidige bestuur, dat moet roeien met de riemen die ze hebben. Het gaat om inherente weeffouten in de Wet Huis voor klokkenluiders: https://beroepseer.nl/blogs/hoe-klokkenluiders-i …
in combinatie met te weinig middelen vanuit BZK. Transparency International wijst daarop al vanaf 2013. Het huidige bestuur heeft goed werk gedaan, maar maakt naar onze smaak in de Toekomstvisie nog te weinig scherpe keuzes in wat wel of niet te doen. Melders zijn nu gebaat bij zeer heldere taakafbakening, in de wet, door de minister en door het Huis.
Door Jan op
Ik raad elke aspirant klokkenluider aan (uitsluitend) anoniem te lekken naar de pers via https://www.publeaks.nl. Het effect zal veel groter zijn en het risico van persoonlijke consequenties is nihil.
Door Southern Comfort op
Het Huis is onderdeel van het probleem (geworden), met opzet door sturing vanuit BZK en de rol van de ABD. Lees o.a. de artikelen van Paul van Buitenen. Vreemd genoeg krijgen die geen aandacht bij Binnenlands Bestuur:

https://www.linkedin.com/pulse/huis-voor-klokken …

Rechtsbescherming van klokkenluiders speelt geen enkele rol bij het Huis, men heeft zelfs tientallen klokkenluiders bewust benadeeld door deze buitenspel te zetten door een adviseur die tevens melder van misstanden bij het Huis was (waarvan de melding nog steeds zonder respons bij de minister ligt sinds 2018) te ontslaan.

Het Huis heeft vanaf het begin de mogelijkheden die er binnen de wet lagen om de positie van klokkenluiders te versterken doelbewust niet benut en daarbij vooral de bescherming van de positie van bestuursorganen en bestaande machtsverhoudingen inclusief rechtspraak voor ogen gehad.

Er is sprake van een systematische rot bij de interne invulling. Er zijj meer dan voldoende adequate personen die zowel kennis als kunde in HUIS hebben om juist wel de klokkenluider in de praktijk vooruit te helpen. Deze personenen worden echter vakkundig buiten gehouden.
Door Toine Goossens op
Politiek en Bestuur dienen bij het evalueren van de vele flaters en misstanden in de kwaliteit en integriteit van de bestuurlijke besluitvorming het disfunctioneren van het Huis voor Klokkenluiders te betrekken.

De afgelopen tien jaar laten een opeenstapeling zien van politieke en ambtelijke dossiers waar het volledig mis is gegaan met de kwaliteit en integriteit van de uitkomsten. Het laatste is de loopgravenoorlog bij Binnenlandse Zaken over de Omgevingswet. Daarmee is zelfs de laatste wet waarbij kwaliteit voorop stond gesneuveld.

Het is ongeloofwaardig dat er bij de onderhand vele mislukkingen niet één ambtenaar aan de rem heeft getrokken. Gelet op de kwaliteit en het verantwoordelijksheidsgevoel van de individuele ambtenaren is het waarschijnlijk dat dat in álle gevallen juist wel is gebeurd.

Het falen van het Huis speelt daarom een belangrijke rol bij het afglijden van de kwaliteit en integriteit van de Nederlandse Bestuurlijke Besluitvorming.

Dat vraagt om een parlementaire enquête. Hoe is dat afglijden van kwaliteit en integriteit mogelijk geweest?

Komt die enquête er? Ik heb er een hard hoofd in. De 2e Kamer veegde 10 jaar geleden het IAK, het kwaliteitssysteem voor al het Rijksbeleid in een diepe la. Dat kostte hen namelijk hun politieke vrijheid voor spelletjes gericht op het realiseren van partijbelangen.

De Corona crisis legt dat haarscherp bloot.

Cynisch is overigens de reactie van de staatsrechtgeleerden over het schenden van de democratische beginselen. Over het gebrek aan kwaliteit en integriteit hoor je deze scherpslijpers niet. Dat de democratie naar de mallemolen gaat interesseert hen niet. Als het juridisch maar deugt.

Door Toine Goossens op
Direct opheffen deze organisatie. Zij heeft volstrekt niet begrepen hoe de mensheid, genetisch vastgelegd, met tegensprekers tegen de stamleider omgaat.

Die wordt namelijk vermoord of verbannen. Verbanning naar de steppe betekende ook een grote kans op de dood.
Genetisch gezien staat een sterke leider voor de stabiliteit en de veiligheid van de stam. Dat houdt in dat alle stamleden loyaal aan de stamleider zijn. Dat is nog steeds het dominante overlevingsinstinct van de mensheid.

Een klokkenluider doorbreekt de loyaliteit. Dat betekent niet alleen dat de leiding deze 'kalt stellt', maar ook dat deze in de organisatie een paria wordt. Een klokkenluider treedt immers alleen naar buiten als het niet mogelijk is om de cultuur van de organisatie die heeft geleid en leidt tot excessen en misstanden te veranderen. Een klokkenluider is per definitie een eenling, zet inkomsten, toekomst en leven op het spel.

Klok luiden is een breuk met het verleden. De inzet van mediation is een gotspe.
Een klokkenluider dient van het begin af aan volledig beschermd te worden. Ongeacht of de klacht terecht is of niet. Eerst beschermen, daarna pas onderzoek.

Dat onderzoek zal leiden tot terecht, niet terecht of er tussenin. Afhankelijk daarvan volgen de verdere acties. Ontbinding van de arbeidsovereenkomst zal vrijwel altijd aan de orde zijn. Als de klacht terecht, of redelijkerwijs terecht is komen de kosten voor rekening van het instituut.
Door Godfried Westen (zelfstandige professional) op
Is het tijd om beter ten halve te keren dan ten hele te dwalen? Opnieuw beginnen? Met andere mensen in ieder geval.