of 59236 LinkedIn

Frustrerend onderwijsvastgoed

Afgelopen maand heb ik een rondje Nederland gemaakt; vier regiobijeenkomsten over professioneel vastgoedmanagement bij gemeenten en scholen. Leuk om te doen, aardige mensen.

Uiteraard kwam het gesprek regelmatig op het gebrekkige systeem van de onderwijshuisvesting. Dat is al jaren een probleem. Ik wil het er eigenlijk niet meer over hebben, maar het komt keer op keer op tafel. Ook nu weer. De regels rond de onderwijshuisvesting zitten zo in elkaar dat we opgescheept zitten met allerlei suboptimale oplossingen; te veel vierkante meters van een slechte kwaliteit, waar kinderen ongezonde lucht inademen en langer stil moeten zitten dan goed voor ze is. Overdrijven is een vak, kunt u zeggen, maar zolang een school zich met een embleem ‘gezonde school’ op de gevel wil onderscheiden van een ander, doen we volgens mij iets niet goed.

 

Met de huidige wetgeving is het geen eenvoudige opgave het scholenbestand een beetje gezond en betaalbaar te houden. Om het hanteerbaar te maken hebben we allerlei regels en methodes die houvast moeten bieden. We hebben de NEN 2767, een kwaliteitskader onderwijshuisvesting, de VNG-verordening, integrale (maar in de praktijk sectorale) onderwijshuisvestingsplannen en een Green Deal. Tot nog toe heeft dit geen oplossing gebracht en ik heb sterke twijfels of een verplicht onderwijshuisvestingsplan of investeringsfonds, zoals nu in de pijplijn zit, dat wel gaan doen. Het lijkt meer van hetzelfde en nog complexer te worden.

 

Er zijn mensen die al jaren roepen dat alle problemen rond onderwijshuisvesting binnen het systeem kunnen worden opgelost. Maar de meeste mensen die ik ken hebben aan den lijve ervaren dat er wel ‘iets’ kan, maar alleen met heel veel tijd, kennis, goede wil, extra geld en doorzettingsvermogen en dan nog lukt het vaak niet. Frustrerend. Mijns inziens hebben we behoefte aan een veel eenvoudiger systeem waarmee we sneller kunnen schakelen, zeker nu het leerlingenaantal terugloopt en zo’n beetje alles rond het onderwijs verandert.

 

Blijkbaar zijn er nog steeds mensen die het systeem wel oké vinden of andere prioriteiten stellen; bijvoorbeeld mensen die er hun brood mee verdienen, geld en escapes hebben om te kiezen voor andere oplossingen of geen zin in ‘gedoe’, en zeker niet zo vlak voor de verkiezingen.

 

Dus zitten we voorlopig opgescheept met een partij frustrerend onderwijsvastgoed, tenzij er een paar moedige bestuurders opstaan om de boel los te trekken. Ik weet bijna zeker dat zij gesteund zullen worden door de mensen die ik afgelopen maand heb ontmoet; aardige mensen met hart voor de kinderen en de publieke zaak. Hoe mooi wil je het hebben?

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ingrid de Moel op
Goed om te lezen. Bevlogen professionals, moedige bestuurders en mensen die ook de hand in eigen boezem durven te steken. Zie ook de column van Rinda den Besten, voorzitter PO-raad afgelopen week. https://www.poraad.nl/weblogs/rinda-den-besten-s …
Door Peter van Oers (Directeur Loogies, wij helpen maatschappelijke organisaties in het verduurzamen van hun vastgoed) op
Onderwijshuisvesting is inderdaad al jaren een probleem en de sub-optimale oplossingen in dit artikel zijn dan ook heel herkenbaar. Toch kunnen betaalbaar en gezond hand in hand gaan zonder dat het ingewikkeld word. Tijd, kennis, goede wil, geld en doorzettingsvermogen is het enige dat nodig is om dit probleem voor goed uit de weg te ruimen.

Geld is er genoeg, de uitdaging zit hem meer in het durven afstappen van "zoals we het altijd deden". Er is duidelijk vraag naar, er is voldoende aandacht voor en er is een goeie toepasbare oplossing voor het probleem. Kom maar op moedige bestuurders en wethouders, samen klaren we deze klus! Ik ben er klaar voor, wil je weten hou jij kunt meewerken aan het verduurzamen van onze school gebouwen neem dan gerust even contact op.
Door Chantal Broekhuis (Hoofd onderwijshuisvesting PCOU Willibrord) op
Ik onderschrijf deze denklijn van harte. Het systeem is niet meer van deze tijd. Door de invoering van passend onderwijs, de decentralisatie van onderhoud en de transities in het sociale domein is het systeem de faciliterende verbinding met de oorspronkelijke doelstelling van onderwijshuisvesting kwijt geraakt. Het faciliteert niet bij de vorming van integrale kindcentra, brede schoolvoorzieninhen en toegankelijke schoolgebouwen die nodig zijn voor passen onderwijs. Het systeem biedt geen ruimte voor nieuwe vastgoedoplossingen en leidt door gescheiden verantwoordelijkheden tot bureaucratie, inefficiëntie, grote vertraging en meer. Dit wordt mede veroorzaakt doot de bijbehorende vergoedingen vanuit Rijksoverheid en VNG, deze zijn aangetoond verouderd en schieten meer dan 35% te kort. Tot slot raakt de kennis over het systeem bij de spelers in het veld uitgedund.
Kortom tijd voor vernieuwing. Kijk als voorbeeld naar de brutering van andere soorten maatschappelijk vastgoed in het verleden en de lesssons learned!
Door Coen Peeren (Huisvestiging en beleid) op
Inderdaad hierin herken ik mij ook volledig. Heel veel gepraat van allerlei goed bedoelde instanties.
Maar door teveel lagen van uitsluitend gepraat (waardoor de financiële middelen ook weer minder worden).
Want tenslotte voor een idee moet wel draagvlak zijn maar ook een rapport van een consultancybureau.
Waardoor dat ook weer vaak een nieuwe discussie uitlokt.
Hierdoor komt het op een te hoog abstract niveau. Waardoor iedereen op de werkvloer afhaakt.
Maar ook zie ik toch vaak het onderlinge wantrouwen naar elkaar toe tussen gemeente en schoolbestuur maar ook schoolbesturen onderling kunnen het elkaar soms knap lastig maken. Tenslotte kies je toch vaak voor jezelf als schoolbestuur zeker als je in een krimp gebied zit. Want ja als ik met een vernieuwbouw of nieuwbouw nieuwe leerlingen kan trekken dan kies ik op dat moment toch voor mijzelf.. En inderdaad laten wij ook als schoolbesturen en gemeente is bij andere gaan kijken en die goede ideeën direct te gaan gebruiken.
In plaats van weer kijken of het allemaal wel deugt. Want hiermee duurt het soms wel 10 tot 16 jaar voordat er een nieuw schoolgebouw staat.
Door Ingrid de Moel op
Heel goed. Ik zie in de reacties veel terug van de geluiden uit het veld (er kan wel " iets" maar alleen met .... ). Of extra geld en opheffing van het investeringsverbod leidt tot betere scholen en een doelmatige besteding van publieke middelen, weet ik niet. Ik weet ook niet wat de oplossing zou moeten zijn (gemeenten, scholen, anders), maar m.i. het onderzoeken zeker waard.
Door Gert Plomp (onderwijsadviseur / bestuurslid LVO) op
Het moet heel frustrerend zijn geweest: vier bijeenkomsten met allemaal huilende ambtenaren. Ik wil je uitnodigen voor een bezoek aan een school in mijn gemeente. Het is een frisse school en de EPG is 0,3. We zijn niet helemaal binnen de normvergoeding gebleven maar we hebben er wel een goed gebouw voor dat weer tijden mee kan.
Ik denk niet dat we ermee zijn als de huisvesting wordt overgedragen aan de schoolbesturen. Zeker voor wat betreft het primair onderwijs laten we dan een beleidsinstrument schieten. Wat dat betreft zie ik schoolgebouwen meer als accommodatiebeleid dan als vastgoedbeleid.
Het enige dat nog nodig is, is een normvergoeding die meer marktconform is en een architect die begrijpt (of wil begrijpen) wat er nodig is voor een schoolgebouw. De rest is er allemaal al.
Door Erwin van Proosdij (Hoofd Vastgoedbedrijf Enschede / Onderwijshuisvesting) op
Volstrekt eens met dit artikel! In het verleden was ik in dienst van een schoolbestuur verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting en momenteel zit ik bij de gemeente "aan de andere kant van de tafel". Vanuit beide perspectieven weet ik daarom uit eigen ervaring dat het systeem complex is en goede huisvesting voor kinderen eerder tegenwerkt dan bevorderd (uitzonderingen daargelaten). Waarom kan het PO en VO qua huisvesting niet op dezelfde manier georganiseerd worden als Universiteiten, HBO's en MBO's? Als we die stap gaan zetten dan hebben we niet alleen moedige bestuurders nodig, maar ook moedige politici en ambtenaren.
Door S.K. Satter (adviseur) op
De grammofoon blijft steken in herhaling, want helaas is dit stokpaardje (het huidige systeem is de boosdoener) al jaren de mantra van deze organisatie en ook van Ruimte-OK. Maar het systeem is op zich prima, alleen in de uitvoering gaat het soms mis. Want waarom wordt het investeringsverbod voor de schoolbesturen PO niet opgeheven? Een simpele oplossing met grote positieve gevolgen. En is het systeem verantwoordelijk dat het echt zo lang duurt? Of zijn er andere oorzaken? Heeft men wel eens gedacht aan de procedures van een bestemmingsplan die, als gevolg van o.a. bezwaren, soms wel jaren duren? Echt, met een aanpassing van het systeem los je dit niet op. Maar misschien kunnen we onze energie beter besteden in positieve zaken, dan constant het negatieve te benadrukken. Lijkt flink en zo hou je in ieder geval werk, maar dat is pas echt frusterend.
Door Raymond Ophuis (Hoofd dienst huisvesting) op
Het beeld dat geschetst wordt, herken ik. Zoals het nu gaat, kost het heel veel tijd om plannen van de grond te krijgen. En tijd is ook in deze ook geld. Geld dat we liever in de gebouwen steken dan in oeverloze overleggen om tot financiele oplossingen te komen.
Opvallend is ook hoe vaak het wiel opnieuw uitgevonden moet worden. Het lijkt er op dat geen enkele situatie hetzelfde is en daarom beginnen we maar weer van voren af aan. Ik snap de oproep aan dappere bestuurders. Dat zijn wat mij betreft niet alleen bestuurders binnen het onderwijs maar ook bestuurders vanuit de gemeentelijke overheid.
Door Marco van Zandwijk op
Interessante beschouwing. En dan? Wat hebben deze vijf bestuurders om los te trekken? Wat brengt hen in beweging? Ik zie overal de roep om versnelling en opschaling terwijl de basis nergens is geregeld. Het is daarom goed dat de sector hierin zelf stappen zet. Daarmee kan organiserend vermogen ontstaan. Juist daar ontbreekt het doorgaans aan. Door het vraagstuk op een andere manier (van binnenuit) te gaan organiseren zullen naar mijn mening ander gedrag en houdingen gaan ontstaan. Wordt gezamenlijkheid en processen gefaciliteerd ipv plannen en projecten. Plannen, gebouwen en financiering zullen daaruit volgen is mijn ervaring.