In één ding is de gemeente Sliedrecht niet uitzonderlijk. Ze staat net als alle gemeentes voor een grote bezuinigingsopgave. Dat is natuurlijk een voornaam onderwerp van politiek debat. Tenminste, als het op de agenda staat. Want dat lijkt er in Sliedrecht wél aan te schorten.

Aan het begin van de gemeenteraadsvergadering van Hillegom staan twee insprekers te popelen om hun zegje te doen. Als eerste is meneer Van de Mar aan de beurt. “Het college besloot enige jaren geleden voor de aanleg van een nieuwe hoofdweg door ons dorp, de N208, en beloofde dat de verkeerssituatie zou verbeteren. Maar hoe anders is het gelopen? 

Het wordt de raad van Overbetuwe niet makkelijk gemaakt. In de voorbereidende vergadering kiest de gemeenteraad vanavond waar in het plaatsje Elst 100 nieuwe woningen komen: de nieuwe lokatie de Vinkenhof of verder bouwen in de Pas.

Normaal gesproken wordt er in de overzichtelijke raadszaal van gemeente Noordoostpolder ordentelijk en zorgvuldig vergaderd. Maar bij het vragenhalfuur loopt het vanavond toch rommelig en gespannen. En dat is maar goed ook. Politiek hoeft niet altijd netjes te verlopen.

Tijdens de raadsvergadering van de Zeeuwse eilandgemeente Schouwen-Duiveland staan twee moties op de agenda. Over beiden wordt gedebatteerd, maar niet gestemd. Ook wordt er geen amendement ingediend terwijl dit zeker had gekund.

De toekomst van Delfzijl wordt vanavond in de gemeenteraad bepaald. Het gemeentebestuur wil een alomvattend plan door de raad krijgen dat het oude centrum van het stadje in noordoost Groningen weer op de kaart zet. Kosten: 50 miljoen euro. Het Integraal Inversteringsprogramma (IIP) kan rekenen op veel belangstelling van de bevolking: de raadszaal zit tot op de nok vol. Daar lijken de meeste raadsleden zich onvoldoende van bewust te zijn.

Niets vergadert zo lekker als een kraakhelder format. Eerst doen we het debat, dan hoeven we na half tien alleen nog maar de besluitvorming te behandelen. Toch blijft er door gerommel in Oostzaan van het debat niks over. Voor het publiek er erg in heeft, is de halve agenda voor deze politieke avond al naar de wandelgangen geagendeerd.

‘Brabantse nachten zijn lang’, zong Arie Ribbens ooit. Zo ook in Roosendaal, waar carnaval en lokale politiek elkaar in de raadszaal treffen voor de boereraodsvergaoderieng. Het gezelschap zorgt voor een bonte avond die de verhoudingen tussen burgers en politiek ten goede komt.

Eerlijk duurt het langst, zo luidt het gezegde. Dit kan zeker gezegd worden over het pleidooi van wethouder Hidde Visser (PvdA) van de gemeente Twenterand over het hoofdpijndossier ‘Kulturhus’.

Of het nu om een metrolijn, de uit de hand gelopen bouw van een theater of een mislukte fusie van welzijnsorganisaties is, in elk rekenkamerraport of raadsenquête staat het wel: de volksvertegenwoordiging had kritischer moeten zijn op de informatievoorziening. Gelukkig begint de gemeente Molenwaard met het laten zien van haar tanden. Ook al is het maar in het klein.

Politiek is een strijd. Niet tussen goed en kwaad, maar wel tussen tegengestelde belangen en elkaar uitsluitende principes. Om het juiste besluit over de uitfasering van het gedoogde woonwagenkamp aan de Goudkade te komen, heeft Gouda de matpartij tussen argumenten hard nodig.

De plenaire raadsvergadering van Weert is gezellig, maar loopt onnodig uit omdat de raadsleden een commissievergadering dunnetjes over doen. Desondanks is de komst van een waterskibaan weer een stapje dichterbij.

'Het belang van de meerderheid weegt meer dan het belang van de minderheid.' Aldus de logica van mr. Spock uit de science fiction-reeks Star Trek. In de regel lijkt die redenering ook op te gaan voor politieke besluiten, al lijkt het op de planeet Vulcan een stuk makkelijker dan op Flevoland.

De gemeente Stichtse Vecht staat op het punt om een zogeheten Fair Trade-gemeente te worden. Zo’n gemeente verbindt zichzelf aan Fair Trade-producten uit de derde wereld door bijvoorbeeld altijd Max Havelaar-koffie in het gemeentehuis te schenken.

De grensgemeente Ubbergen telt twaalf raadsleden, drie wethouders en één burgemeester, maar van een evenwichtige vergadering is niet echt sprake. Burgemeester Paul Wilbers (PvdA) is erg veel aan het woord.

De gemeenteraad gaat over de centen. Budgetrecht, in een net woord. Toch zal de gemeenteraad in de regel maar een keer per jaar het college vertellen hoe de centen mogen worden besteed. Niet vreemd dus dat alle ideeën, wensen en bekommeringen zich opstapelen bij het vaststellen van die begroting. Ook op lopende en nog niet afgehandelde zaken, zo blijkt vanavond in Midden-Drenthe.

Langslepende kwesties waar de overheid het nooit goed doet, zijn te herkennen aan volle publieke tribunes. In Gouda behandelt de raad vanavond de Nota Woonwagenbeleid.

‘De griffier en ik hebben de gemeentewet er nog maar even bij gepakt.’ Zo opent burgemeester Niels Joosten het eerste bespreekpunt in Brummen. Het is de derde keer dat de gemeenteraad zich over het bestemmingsplan Wilhelminapark - Palisiumpark buigt. Even leek het erop dat de raad zich na het laatste besluit er niet meer over kon debatteren, maar de gemeentewet maakt het toch mogelijk.

In de gemeente Zandvoort wordt gesproken over een nieuw bestemmingsplan voor het lokale bedrijventerrein. Het oude plan dateert nog van uit de jaren zestig. Door de jaren heen zijn er rommelige gedoogsituaties ontstaan, waarbij bedrijfswoningen wel en niet mochten worden bijgebouwd. Nu moet het allemaal anders, zo vindt de wethouder.

Voor overlast van jongeren hoef je geen grote stad of een project x-feest te hebben. De gemeente Zaltbommel heeft sinds een jaar straatcoaches rondlopen om overlast te bestrijden en te voorkomen. Vanavond evalueert de raad de inzet van die straatcoaches en moet de raad meteen besluiten of de straatcoaches door kunnen met hun werk.

Het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) is verplichte kost voor elke gemeente, zo ook in Geldrop-Mierlo. Vanavond moet de raad van de Brabantse gemeente besluiten over de toekomst van haar riolering. Dat besluit wordt voortvarend genomen.

Dat gemeentes graag willen blijven bestaan, horen we in herindelingdiscussies maar al te vaak. Maar dat ze ook willen dat de planeet blijft bestaan, komt minder vaak aan de orde. De gemeente Maassluis zet het thema vanavond prominent op de agenda. 

In de gemeenteraad van Muiden wordt al zeven jaar gesteggeld over de komst van een nieuw hockeyveld nabij Muiderberg. Afgelopen voorjaar bleven er twee opties over: een nieuw veld naast het Kocherbos (optie een) of een nieuw veld naast de Joodse begraafplaats (optie twee). Voor beiden valt iets te zeggen. 

Zeevang is groen en plat, heeft weinig inwoners en veel water. Dan is een toerismenota belangrijk maar ook enorm verweven met, nou ja, alles. Dat blijkt vanavond bij de behandeling van de Nota Toerisme en Recreatie.

In de Friese gemeente Dantumadiel worden de bezuinigen op de sport besproken. In een zogeheten ronde tafelgesprek krijgen insprekers alle ruimte om mee te vergaderen. Voertalen: Fries en een beetje Nederlands.

‘U hebt het vast wel eens dat u aangesproken door burgers,’ zegt Christina Oosterhoff van GroenLinks in Zutphen. ‘Ik krijg vragen over de leegstand van het Delta-gebouw. Daarom deze motie.’ Die motie moet het mogelijk maken dat het pand van de sociale werkvoorziening Delta gemakkelijk startende ondernemers huisvest. De motie staat vanavond geagendeerd in het raadsforum. ‘Ik weet dat er haken en ogen aan zitten,’ maakt Oosterhoff al als voorbehoud. Terecht, blijkt later.

Meneer Van Uffelen, inwoner van Tiel-West, schraapt zijn keel. ‘Ik werd op zondagavond 19 augustus jongstleden verrast door een onaangename stank van de chemiebedrijven van verderop. Een slechte situatie,’ zegt hij tegen de raad.

Er gaat niet één ding fout in Harenkarspel deze avond. Onvolkomenheden, blunders en stommiteiten stapelen zich op.

Een van de meest gehoorde klachten over de raadsvergaderingen is het gebrek aan interactie. Raadsleden zijn vooral met hun eigen standpunt bezig en komen zo nooit tot een gezamenlijke uitspraak. Het begint in Korendijk vanavond niet anders.

Spijkenisse gaat niet over één nacht ijs. Nadat gisteravond de gemeenteraadsfracties van Spijkenisse hun betogen over de kadernota hielden, staan vanavond de beantwoording door het college en de 11 ingediende moties op de agenda.

Met alle debatten over bestemmingsplannen, welzijnsnota’s en cultuurhuisvesting zou je haast vergeten dat er ook over de organisatie van de politiek gesproken moet worden. In Haaksbergen behandelt men vanavond de aanbestedingsrichtlijn voor de accountant. Deze zal voor de raad de nodige controles uitvoeren.

In de Groningse gemeente Oldambt is de raad bijeen om te beslissen over een raadsvoorstel voor de bouw van een parkeerterrein in het centrum van Winschoten. Wethouder Klaas van Leeuwen (PvdA) wil dat de raad het voorstel aanneemt.

De kadernota. Een van die momenten waar raadsleden de kans krijgen om eens écht politiek bedrijven en hun visie voor de gemeente te laten zien. Worden we groen of zetten we in op werkgelegenheid? Topsport of breedtesport? Toerisme of dorpsrust? Niet voor niets behandelt de gemeenteraad van Geertruidenberg de conceptnota in een zogeheten discussieraad. Al is hier van discussie is geen sprake.

In de gemeenteraad van Baarn staat een gevoelig onderwerp op de agenda: de herinrichting van het centrale dorpsplein. Het college wil een grote supermarkt, een ondergrondse parkeergarage en nieuwe flatwoningen laten bouwen. ‘Met de nieuwbouw wordt het dorp er minder vorstelijk op,’ zo meent inspreker Van der Heijden.

Er is maar één manier om op het perceel van Achtersloot 99a een bedrijfswoning naast de kalverenstal te krijgen. Er moet een uitzondering komen op het bestemmingsplan; met een zogeheten artikel 19-procedure. Een technisch lastige kwestie. De gemeente IJsselstein en de vergunningvrager zijn er al sinds 2008 mee bezig.

In de antieke raadszaal van de gemeente Harlingen wordt gesproken over de rijrichting van de Sint Jacobsstraat. Het eenrichtingsverkeer in dit straatje is twee jaar geleden omgedraaid om de verkeersdruk te verminderen. Maar nu is er in het centrum geen doorgaande verkeersroute meer, waardoor automobilisten in de naburige Voorstraat vaker stil komen te staan. Daarom wil het college de rijrichting weer terugdraaien.

Er is geld nodig. Voor de derde keer is er budgetoverschrijding voor het nieuwe stadskantoor in Haarlem. De raad is daar op z’n zachts gezegd nukkig over. Hoewel niemand blij is met extra kosten, is de raad niet unaniem of dit krediet nu wél of níet moet worden verstrekt.

Wethouder Van Veen krijgt er deze avond flink van langs. De gehele raad is meer dan kritisch over zijn voorstel. Toch maakt het helemaal niks uit.

Carel Bruring, Groenlinks-raadslid in het Zeeuwse Goes, is boos. Erg boos. De jongerenraad van de gemeente is zijn boekje te buiten gegaan. ‘De jongerenraad heeft enkel en alleen met de CDA-fractie uit deze raad een debat georganiseerd. Dat kan écht niet,’ zo stelt hij. 

Niet alleen fysieke grenzen, ook de bestuurlijke grenzen kunnen gemeentelijke besluiten flink in de weg zitten. Soms zou je willen dat je meer kon dan je mocht.

In Epe kan huisvuil efficiënter en goedkoper worden opgehaald. Tenminste, dat stelt het college voor in een nieuw afvalstoffenplan. In een notendop: er komt een driewekelijks ophaalsysteem waarbij restafval, groenafval en plastic afval in containers aan huis worden opgehaald. Elke afvalsoort wordt elke drie weken afwisselend opgehaald. Vanavond buigt de gemeenteraad zich over het plan.

Op de agenda van de gemeenteraad Coevorden staat de plattelandsvernieuwing. De gemeente pakt meer regie bij het onderhoud en de verbetering van de publieke ruimte. De bestaande particuliere deelcommissies, bestaande uit bewoners en zonder politieke inmenging, worden opgeheven. 

Wie de raadsvergadering van de gemeente ‘s-Hertogenbosch bijwoont, ziet dat alles is ingericht voor het publiek. In de chique ontvangsthal staat de koffie klaar en op de publieke tribune liggen plattegronden met de zetelverdeling erop. Vanaf de tribune, die hoog boven de raadszaal verstopt zit, kun je dus met je eigen plattegrondje alle 45 politici identificeren. Aan de overkant hangt een jumboscherm waarop alles live te zien is. Allemaal mooie tools die moeten zorgen voor een transparante vergadering.

Politiek bedrijven is een vierdimensionale kunst. Alles wat je besluit heeft niet alleen impact in de samenleving, maar ook op de toekomst. Zoals het archeologisch beleid, wat in de raad van Zwijndrecht moet worden vastgesteld.

De raadsvergadering van de gemeente Waterland begint met een heftige mededeling van raadslid Simon Verbeek (CDA). Vorige maand heeft hij een zwaar schaatsongeluk gehad. Nu zit hij in een rolstoel.

Het is nooit makkelijk wanneer politici over zichzelf moeten debatteren. Zowel op landelijk als lokaal niveau kunnen het heikele onderwerpen zijn: salarissen van Kamerleden, parlementaire enquêtes en het Rotterdamse deelgemeentebestel.

De gemeente Maasdonk discussieert over een fusie met het naburige Bernheze. De ervaring leert dat fusies gedoe en getouwtrek geven, zo ook in de raad van deze Noordoost Brabantse gemeente.

De weg naar de raadsvergadering in Deventer was lang: na tien jaar wikken, wegen en gedoe staat er een plan voor een nieuw stadskantoor op de agenda. Geen best plan, vinden de insprekers.