of 60831 LinkedIn

Wetenschappers waarschuwen voor gevolgen corona-app

De apps die het kabinet wil inzetten voor de bestrijding van het coronavirus zullen een zeer ingrijpend effect hebben, waarschuwt een groep van zestig wetenschappers. Juist in crisistijd moeten zorgvuldige afwegingen gemaakt worden.

De apps die het kabinet wil inzetten voor de bestrijding van het coronavirus zullen een zeer ingrijpend effect hebben, waarschuwt een groep van zestig wetenschappers. Juist in crisistijd moeten zorgvuldige afwegingen gemaakt worden.

 Nut en noodzaak

‘De inzet van tracking- en tracingapps en gezondheidsapps is zeer ingrijpend’, schrijven de wetenschappers in de brief. ‘Belangrijk is daarom dat kritisch gekeken wordt naar het nut, de noodzaak en de effectiviteit van dergelijke apps, alsook naar de impact ervan op het brede sociale systeem inclusief onze fundamentele rechten en vrijheden.’

 

Contactonderzoek

Het gaat om twee computerprogramma’s op de telefoon, eentje die signaleert of iemand in de buurt is geweest van iemand met corona (de volg- of trackingapp) en een andere waarmee mensen hun symptomen bij kunnen houden en contact kunnen houden met een dokter. Deze apps zouden het contactonderzoek van de Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD’en) overnemen.

 

Zelden de oplossing

De apps zullen volgens de ondertekenaars van de brief een precedent scheppen voor toekomstig gebruik, ook na de crisis, en daarom moeten juist in crisistijd zorgvuldige maatschappelijke en juridische afwegingen gemaakt worden. Ze benadrukken dat technologie kan helpen maar dat het ‘zelden de oplossing is voor een bepaald probleem.’

 

Onvoldoende

De inzet van de apps moet tijdelijk, proportioneel, controleerbaar, transparant, toetsbaar en strikt noodzakelijk zijn. De apps uitrollen zonder dat de achterliggende infrastructuur (bijvoorbeeld GGD’en en testlabs) daarop is ingesteld en zonder te kijken naar de invloed op systemen en gedragspatronen, is volgens de wetenschappers ‘onvoldoende’. En ‘het gebruik van de apps mag niet worden bereikt door middel van enige vorm van verplichting of dwang.’

 

Constant geïdentificeerd

De impact van de apps op de privacy gaat ‘veel verder dan alleen onze data en anonimiteit’. De volgapp of trackingapp, waarmee de drager van de telefoon gevolgd kan worden, ‘creëert een situatie waarin we (constant) worden bekeken, gevolgd en (mogelijk) geïdentificeerd’. Volgens de wetenschappers is aangetoond dat mensen zich anders gaan gedragen zodra ze weten dat ze gevolgd worden. Dat zou de doeltreffendheid en betrouwbaarheid van de app aantasten.

 

Groter risico op besmetting

En effectiviteit en betrouwbaarheid van de apps ‘is van enorm belang, omdat ineffectiviteit

en onbetrouwbaarheid juist kan leiden tot een groter risico op besmetting. Het creëert dan

immers slechts 'schijnveiligheid', waarbij mensen denken “ik kan wel weer naar buiten, naar het

werk of naar het park, want ik krijg toch wel een bericht van de app als ik in de buurt van een

besmet persoon ben”, terwijl deze informatie niet betrouwbaar is.’ Dit zou bovendien kunnen leiden tot de verkeerde beleidsmaatregelen, het bemoeilijk van de bestrijding van het virus en onnodige extra druk op de achterliggende infrastructuur.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Mr A.F. le Gras (Bestuursadviseur) op
Het is zo langzamerhand wel duidelijk dat het coronavirus niet vergelijkbaar is met de gewone griep. Toch moeten we niet de feiten uit het oog verliezen.
1. Het wereldwijde aantal coronadoden is tot nu toe ca 1/3 van dat van de griepepidemie van 2017. Voor die epidemie zijn nul economische maatregelen genomen.
2. Het coronavirus is besmettelijker dan het griepvirus, dus zonder maatregelen grijpt het coronavirus sneller om zich heen. Dat is dan ook precies de reden dat er nu wel grootscheeps maatregelen zijn genomen uit vrees dat het gezondheidszorgsysteem die piek niet aankan. Het is daarbij goed om te bedenken dat die maatregelen niet resulteren in minder besmettingen cq minder doden, maar alleen in een minder hoge piek. Dit betekent dat de capaciteit van het zorgsysteem wel degelijk bepalend is voor de vraag welke maatregelen nodig zijn (en voor hoe lang) om te voorkomen dat dat zorgsysteem overlopen wordt.
3. De reden om een tracking app te introduceren is niet anders dan de reden om economische maatregelen zoals een lock-down te nemen. Bedoeling is om een piek in het aantal besmettingen te voorkomen die het zorgsysteem niet aankan. Net als bij alle andere maatregelen moeten we daarbij wel bedenken dat dit alleen nodig is als het logische alternatief (het vergroten van de capaciteit van dat zorgsysteem) niet voorhanden is.
4. De enorme economische schade die we nu lijden is een rechtstreeks gevolg van de beslissingen van de laatste jaren om op de capaciteit van ons zorgsysteem te bezuinigen. Ik denk dat we goed moeten nadenken voor we daar ook nog een enorme schade aan gaan toevoegen aan fundamentele mensenrechten.

Op de watersnoodramp van 1953 hebben we gereageerd met een nieuw Deltaplan voor onze waterhuishouding. Ik zou ervoor willen pleiten dat we dat opnieuw doen, maar nu voor ons gezondheidszorgsysteem.
Door Ben (jurist) op
'Nuchter' verwijst naar de 'blauwe juristen'. Ik wil beklemtonen dat ik absoluut niet wil bagatelliseren wat voor effecten de ziekte heeft op mensen die op de IC liggen heeft. Het moet wel traumatiserend zijn om nog maar te zwijgen over de lange termijn schade op de longen. En het leed wat het sterven van mensen door deze ziekte veroorzaakt. Maar bij elke crisis die zich voordoet gaat op; bewaak de rechtsstaat en de burgerlijke vrijheden, de rechten van de mens. En ja daar kan spanning bestaan tussen de zorg van de staat voor de veiligheid van de burger en de kaders van de rechtsstaat. Een deel van het probleem is, zoals de heer Le Gras hieronder al aangeeft de 'optimalisering' van onze gezondheidszorg die ervoor gezorgd heeft dat het aantal IC bedden de afgelopen 10 jaar een stuk minder is geworden. Daar draagt de politiek een verantwoordelijkheid voor. Ik hou me aan social distancing, handen wassen en kom niet veel verder dan 1 a 2 keer in de supermarkt. En ja ik fiets en wandel elke dag. Ik zal een dergelijke app zeker niet gebruiken. Er moet nu ook weer gedacht worden aan het belang van het opstarten van de maatschappij en economie. Daarbij moeten bestuurders niet alleen de oren laten hangen aan de experts (hoe vaak zitten die er naast en hoe vaak bestaan er verschillende opvattingen) maar ook de moed betonen om zelf knopen door te hakken.
Door Burger (Lezer) op
De reacties hieronder zijn allemaal, zowel vóór als tegen, een beetje over de top op onderdelen. Het grootste probleem heeft onze overheid over zichzelf afgeroepen en dat is het gebrek aan vertrouwen. Denk aan de verspreiding van de Q-koorts die indertijd glashard ontkend werd door de toenmalige minister van landbouw, Verburgt. En dan op IT gebied de fraude gepleegd door de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire en de software voor sociale diensten (Siriy o.i.d.) die onlangs buiten gebruik gesteld moest worden vanwege schending van de privacy. Het sleepnet dat ondanks het feit dat het referendum dat afwees, toch werd ingevoerd. En zo zijn er meer voorbeelden.
Waarom zou iemand, met die voorbeelden in gedachten vrijwillig met die apps gaan rondlopen als er geen enkele garantie is dat er geen achterdeurtjes zijn ingebouwd? De enige garantie zou kunnen zijn dat de apps Open Source zijn en dat professionele hackers, niet ingehuurd door de overheid, proberen de gegevens te pakken te krijgen en toezicht houden.
Door Nuchter op
Voor voor blauwe juristen als ik de reacties hier weer zie. De coronacrisis is zelfs " hysterie van de media". En we worden allemaal gevolgd. George Orwell en nog veel meer. Te weinig IC-bedden dus dat is het probleem (wat een ellende doorstaan die mensen die wel op een IC-bed liggen. En wat goed dat er niet duizenden zo moeten liggen " op reservecapaciteit"). Maar.... We kunnen natuurlijk gewoon niks doen. En gewoon weer gaan werken. Dan zijn waarschijnlijk over een paar maanden 5.000 IC-bedden ook nog onvoldoende. We kunnen heel spastisch doen over de App en hoe we worden gevolgd. Maar als deze app goed wordt ingeregeld, deel je niet meer info dan je nu al doet via je telefoon. Zie de data van Google die elders op BB worden gemeld. Juist met goede technologie kun je privacy goed regelen. Privacy by design. Maar dat is een stapje te ver voor onze rationeel analyserende juristen en adviseurs hieronder. Nee; we houden het op Georg Orwell en massahysterie….. :(
Door Hans op
typisch een middel dat gevaarlijker is dan deze overigens ernstige en soms dodelijke kwaal, niets lijkt te gek
Door Mr G.J.A.M. Bogaers (advocaat) op
Het kabinet heeft, geadviseerd door zijn adviseurs de presentatie, inhoud en communicatie over corona, Cocid-19, bepaald. Dat dit een leerproces is, staat buiten kijf. De keuze voor een begeleide, intelligente lockdown brengt hopelijk de beste vruchten voort. Waar politici en deskundigen hopelijk goed oog voor hebben is dat de essentialia van onze burgerlijke vrijheden niet worden aangetast. Algehele lock down, of privacy beschermende apps, (zonder afgepaalde tijdsduur en andere voorwaarden, waaronder de vrijheid van de persoon en rechtspersoon om een app te weigeren ) staan daar haaks op. Een goede adviseur hiertelande dient veel te weten over democratie, recht en mensenrechten. Wie zijn de adviseurs? Hoe luiden hun adviezen? Wat is het recht van bezwaar en beroep tegen apps? Hoe? Hoe totalitair of democratisch wordt het?
Verder wil ik dit nog graag kwijt. Wat is de kennis van ons kabinet van ministers en zijn adviseurs van het Handvest van de Grondrechten de Europese Unie? Is het kabinet c.s. bekend met de Europese mensenrechten, die hiertelande rechtstreeks gelden, met name met de artikelen 11 (de keuze van het te gebruiken communicatiemiddel tussen de burger en de overheid c.q. het administratief orgaan, de wetgever, het bestuur en de rechter ligt bij uitsluiting bij elke burger individueel, een verplichte app is daarmee in strijd); artikel 41 (recht op behoorlijk bestuur) en artikel 47 Handvest (recht op rechtsbescherming door een onafhankelijke en onpartijdige eerlijke rechter)?
Waar staan de boeken (Aldous Huxley, Brave New World 1932, heerlijke nieuwe wereld; en George Orwell, 1984 uit 1950 in het werkend archief van het Kabinet en zijn adviseurs, om te beginnen de Raad van State en anderen? Hoe luiden de lessen van deze boeken? Wat zijn de lessen die daaruit nu worden getrokken door het kabinet en zijn adviseurs? Is er überhaupt wel een boekenkast met leerzame boeken over de crises van nu? Hoe komen we uit de Corona te voorschijn als staat en sdamenleving? Een herhaling van fascisme, communisme,discriminatie, uitsluiting en of erger zoals na de crises van 1914-1918-1919?
Door F.M. Morgenstond (Adviseur) op
volgens onderzoeken is 60% van de bevolking voornemens deze app te downloaden. Ik vraag mij af of ook de vraag gesteld in als de adviezen gevolgd worden als blijkt dat men in de omgeving van een besmet persoon geweest is, namelijk gelijk 2 weken in quarantaine. Ik zie een ondernemer/zzp'er die door de lockdown inkomsten gemist heeft bij een melding van contact zijn bedrijf niet opnieuw sluiten. En hoe zit het met werknemers die zich door een melding massaal gaan ziek melden. Hoe gaan werkgevers hiermee om.
Door Mr A.F. le Gras (Bestuursadviseur) op
Als tijdelijkheid de voorwaarde is voor een beslissing over tracking apps, dan gaan we er kennelijk van uit deze pandemie een eenmalige ramp is . Dat is een onjuiste aanname. Als we de juiste conclusies uit de huidige ellende willen trekken, moeten we er, net als bij stormen of cybercrime attacks, juist vanuit gaan dat ze onderdeel zijn van een nieuwe realiteit. Alleen dan kunnen we ons ertegen wapenen. We lijden nu disproportionele schade omdat we ons gezondheidszorgsysteem zo "geoptimaliseerd" hebben dat we geen enkele reservecapaciteit meer hebben. Zelfs eind vorig jaar waren we nog druk bezig IC capaciteit te SLUITEN omdat dat "efficienter" was. Nu weten we van gekkigheid niet meer wat te doen om te voorkomen dat ons zorgsysteem overlopen wordt. Tracking apps zijn daar net zo goed een voorbeeld van als lock downs en de strijd om gezichtsmaskers.
Wat we nodig hebben is een Deltaplan voor onze gezondheidszorg, waarin rekening gehouden wordt met alle scenario's en waarin strategische reserves opgebouwd worden, zodat we niet nog een keer verrast worden door de volgende pandemie. Of apps daar dan überhaupt onderdeel van uit moeten maken waag ik te betwijfelen, maar laten we daar nu zeker niet overhaast over beslissen.
Door Ben (jurist) op
Heel griezelig dus vooral niet aan beginnen. Dit zijn de eerste zetten richting een politiestaat. Door de door de media aangezwengelde corona hysterie komt men met ideeën die de rechtsstaat aantasten. Het overgrote deel van de bevolking werkt mee aan maatregelen waarmee besmetting beperkt kan worden en dat zou moeten volstaan. De zogeheten 'intelligente lockdown' is al zeer ingrijpend voor de maatschappij en de economie. Het punt waarbij de remedie erger is dan de kwaal komt al snel dichtbij. Opvallend is ook dat de pers bijna Noord Koreaans conformistisch is als spreekbuis van 'het gezag'. Kritische geluiden zijn altijd noodzakelijk en die worden nu zo goed als niet gehoord.
Door Marlies De Vries (organisatieadviseur) op
Voorzichtigheid is geboden met dit soort apps. We willen toch surveillance staat.
Ik had de app van het LUMC gedownload, omdat ik graag mee wil werken aan het in kaart brengen van het coronavirus. Ik had de informatie eerlijk ingevuld. Zo had ik keelklachten, maar die had ik al voor corona. Ook was ik in een groep van 4 mensen bij elkaar geweest. Maar de afstand was vele malen groter dan 1,5 m. De supermarkt en buiten wandelen is gevaarlijker. Maar de app gaf geen ruimte voor toelichting of nuancering. Direct kreeg ik een melding dat mijn gegevens aanleiding gaven om mij in een risicogroep te plaatsen. Gelukkig kon ik de antwoorden nog wijzigen. Dat heb ik gedaan en vervolgens kwam er geen melding meer. In mijn gedachten zag ik al mensen in maanpakken voor mijn deur staan om ons te isoleren. Bij het starten van de app had ik namelijk mijn naam en adres ingevuld. Na deze ervaring heb ik gelijk de app verwijderd.