of 59345 LinkedIn

Te weinig actie bij schending integriteit

Ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers die over de schreef gaan, worden te vaak niet aangesproken op hun gedrag. Hier moet een einde aan komen, vinden minister Plasterk (BZK) en de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen.

Te vaak nog wordt in het openbaar bestuur gesjoemeld met bijvoorbeeld vergoedingen en declaraties. Ook wordt te weinig ingegrepen. Aan de non-interventie van deze en andere integriteitsschendingen moet een einde komen.

Deuk in status

Dat is de gedeelde opvatting van minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en de voorzitters van de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen. ‘Elke schending van de integriteit is een grote deuk in de status van het openbaar bestuur’, stelde Plasterk in een eerste reactie op de Monitor Integriteit Openbaar Bestuur 2012. Het onderzoek naar het integriteitsbeleid en –beleving binnen het openbaar bestuur is uitgevoerd door het Bureau Integriteit Openbare Sector (BIOS) van het CAOP en is woensdag gepresenteerd.

 

Wettelijke aanpassing

Integriteit wordt speerpunt van zijn beleid, zo kondigde Plasterk aan. Hij komt begin volgend jaar met voorstellen om de rol van burgemeesters, Commissarissen van de Koningin (CvK) en voorzitters van waterschappen in integriteitsbeleid bij wet te verankeren.

 

Misbruik

Belangenverstrengeling, het misbruiken of lekken van vertrouwelijke informatie, het niet melden van (neven)functies en het misbruiken van vergoedingen en declaraties door raads- en Statenleden komen met de regelmaat van de klok voor, zo blijkt uit het onderzoek. Griffiers grijpen in lang niet alle gevallen in. Een op de vier griffiers stelt dat zij zich in een lastige positie bevinden om de volksvertegenwoordigers op hun misstap aan te spreken. Zij vinden dit meer een taak van burgemeester of de CvK.

 

Moreel bewustzijn

Eén op de tien ambtenaren (rijk, gemeenten, provincies en waterschappen) heeft ‘duidelijke twijfels’ over de integriteit van hun collega’s, zo blijkt verder uit het onderzoek. Eén op de tien bestuurders bij gemeenten, provincies en waterschappen durft voor zijn of haar collega’s de hand niet in het vuur te steken. Een op de vier bestuurders heeft in het afgelopen jaar meegemaakt dat een collega over de schreef ging. Bestuurders in grote gemeenten signaleren vaker schendingen van de regels en minder moreel bewustzijn bij collega’s dan wethouders en burgemeesters in kleine gemeenten.

 

Niet overal beleid

Nog lang niet alle ministeries, provincies, gemeenten en waterschappen voldoen aan de sinds 2006 vastgestelde wettelijke- en basisnormen op het gebied van integriteit. Maar ook al staat alles netjes op papier, dan nog blijken de regels met voeten te worden getreden, zo blijkt het onderzoek.

 

Strenger optreden

Al met al niet een rapport om blij van te worden, stelden de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen in een eerste reactie. Er is veel werk aan de winkel en er moet blijvend aandacht worden besteed aan integriteit van ambtenaren en bestuurders. IPO-voorzitter Johan Remkes vindt dat er strenger moet worden opgetreden tegen grensoverschrijdend gedrag. ‘Hier en daar wordt er te begripvol geacteerd. Het is dodelijk voor een organisatie als je ‘twijfel’ laat gaan.’

 

Magere respons

De weliswaar wetenschappelijke verantwoorde, maar toch magere respons onder ambtenaren (41%), politieke ambtsdragers (34%), secretarissen (39%) en griffiers (56%) baart de koepels zorgen. Er kan niet worden geconcludeerd dat de non-respondenten iets te verbergen hebben, maar bij de volgende editie van het onderzoek zullen de koepels hun achterban nadrukkelijk oproepen deel te nemen.

 

Lees de Monitor integriteit openbaar bestuur 2012 in de whitepaperbibliotheek.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jan op
@ Johan:
ik onderschrijf uw stelling niet. Je hoeft als bestuurder helemaal niet het haasje te zijn, als je integer bent. probleem is dat men het haasje is, als men zich (te vaak, te lang) in een schemergebied begeven heeft. En dat is nu net waar integriteit om draait bij politici: zorg dat je uit die schemerzone blijft. Boven alle schijn verheven zijn, een voorbeeld functie hebben, het moreelkompas zijn.
Door Johan op
Beste Jan, dat aspect klopt ook maar op basis van mijn vele jaren ervaring in de top van diverse overheden kan ik je verzekeren dat het aantal zaken die ik van dichtbij heb meegemaakt zeer klein is. Natuurlijk komt het voor maar mijn signaal is laten we ons niet gek maken en doorslaan. De laatste tijd lijkt er echt sprake van een hype en nog even en we gaan vertellen dat het hier erger is dan in SWit Rusland.Er hoeft maar 1 persoon of gek of gefrustreerde iets over je te roepen en je bent als bestuurder of ambtenaar het haasje. Willen we die kant met zijn allen op? Ik pleit voor een strikt integriteitsbeleid, maar ook voor een toets door een onafhankelijke instantie die net als de rechter de feiten weegt en tot een afgewogen oordeel komt.Geen rechter acht zich nu bevoegd of geroepen er iets van te vinden en bliojft er liever buiten waardoor de beschadigde persoon feitelijk vogelvrij is. Ik hoop dat de 2e kamer mijn bericht leest want zoals nu de praktijk is doet het me veel denken aan de heksenprocessen uit de 15e eeuw. Je kan iedereen uitschakelen met de zinsnede u heeft de schijn tegen want dat klopt altijd.
Door jan op
@Johan:
Alle wetenschappelijke publicaties wezen tot voor kort op een zeer gering percentage bestuurders in Nederland die de fout in gingen.""
Dit zegt niets over de daadwerkelijke integriteit van bestuurders, het zegt alleen maar iets over wat de pak- en strafkans is (was)...
Het is eenzelfde redenering als "al jaren neemt het aantal fietsdiefstallen af, want er komen steeds minder aangiften binnen." terwijl al jaren bekend is dat de aangiftebereidheid van mensen daalt.
Een drogredering en daarmee dus onwetenschappelijk.
Door Johan (adviseur) op
Wat is er de laatste jaren aan de hand? Zijn de bestuurders minder integer geworden omdat er steeds meer schendingen lijken te zijn? Nee de verhoudingen binnen het openbaar bestuur zijn dermate verhard en verziekt dat integriteit te pas en te pas wordt misbruikt als wapen om de ander uit te schakelen. Er is altijd wel iets over iemand of zijn omgeving te vinden waarmee je die persoon in een kwaad daglicht kan stellen. En als niets bewezen is moet je ook opstappen want je heb de schijn tegen je. De huidige integriteitshype zal juist tot het tegenovergestelde doel leiden. Juist heel gemene en valse mensen zullen dit wapen zonder scrupules inzetten. Er wordt meer dan ooit in de politiek op de man gespeeld. Alle wetenschappelijke publicaties wezen tot voor kort op een zeer gering percentage bestuurders in Nederland die de fout in gingen. Nu zien integriteitsinquisiteurs achter elke boom een corrupte zakkenvuller staan. what you see is what you get. We hebben in Nederland hard een onafhankelijke autoriteit nodig die integriteitschendingen onderzoekt. Nu is het wild west en dat prutswerk van die particuliere bureaus draagt ertoe bij dat de burger ten onrechte een volstrekt verkeerd negatief beeld.krijgt van de overheid. Vaak is het keihard werken voor weinig geld en weinig waardering. Getalenteerde mensen zullen op deze manier niet meer voor de overheid als werkgever kiezen.
Door Jan (oud bestuurders) op
Als je zoek is er altijd wel een stok om de hond te slaan.
En integriteit is een makkelijke stok, dus ook daar dient goed controle op te zijn. Zonder goed (bestuurlijke) controle is het soms ook een vorm van vriendjes en niet vriendjes en hoe pakken we die laatste.
Door Paul op
Naast gesjoemel met reiskostendeclaraties en belangenverstrengeling zijn er nog meer vormen van integriteitsschending en grensoverschrijdend gedrag, waaraan minister Plasterk en het bureau BIOS aandacht zouden moeten geven. Bijvoorbeeld:

1. Corruptie (omkoping, bevoordeling vrienden, familie, partijgenoten);
2. Fraude of diefstal (interne diefstal, misbruik bedrijfsmiddelen, declaratiefraude);
3. Dubieuze giften en beloften (cadeaus, reizen, toekomstige baan);
4. Belangenverstrengeling (rolvermenging, onverenigbare activiteiten en contacten);
5. Misbruik van bevoegdheden (dwang, machtsmisbruik, wegpesten);
6. Misbruik van informatie (lekken, liegen, bedriegen, doofpotterij);
7. Ongewenste omgangsvormen (pesten, intimidatie, psychische terreur, discriminatie);
8. Verspilling en wanprestatie (alcohol op het werk, tijdverspilling); en
9. Wangedrag in privé tijd (huiselijk geweld, dronken achter het stuur etc.).

Aan ongewenste omgangsvormen (pesten, intimidatie, psychische terreur e.d.) wordt door BIOS en minister Plasterk te weinig aandacht besteed, hoewel het binnen de overheid al jarenlang een ernstig en serieus te nemen probleem is dat desastreuze gevolgen heeft voor de slachtoffers en hun omgeving, maar ook voor de organisaties zelf.

Vaak wordt pesten door leidinggevenden en gemeentebesturen bewust als managementinstrument gebruikt om medewerkers zo goedkoop mogelijk uit de organisatie te verwijderen. Pesten gebeurt niet alleen op school, maar ook op het werk.

Zie: http://wijdoendatzo.wordpress.com
Door Els Boers (adviseur/auteur) op
De griffiers grijpen niet in, nee, die positie heeft een griffier niet. Hij/zij kan slechts adviseren. Zelf heb ik ooit geen handtekening gezet als griffier onder een declaratie die volgens mij niet kon, maar de burgemeester tekende.
Regelmatig, minstens 1 x per jaar, een sessie wijden aan wat er gaande is dat de integriteit aangaat om te zien wat een ieder daar van vindt. Dit biedt geen garantie, maar help wel. Bespreekbaar maken. Helaas gaat nog al eens de meerderheid mee met degene die uitstraalt dat het echt wel kan. De burgemeester heeft hier een taak om te zorgen dat iedereen zich realisseert welke keuzes men maakt. Een soort checklist biedt wellicht een handvat. Met personen praten buiten de eigen kring kan een mogelijkheid zijn om het eens van een andere kant te belichten, de frisse blik. Dit vooral, als de burgemeester het lastig vindt om de rol van geweten te spelen.
Helemaal integer is een utopie, maar het streven om het integer handelen te vergroten zal zeker het vertrouwen verbeteren in de politiek en vooral de geloofwaardigheid.
Door criticus op
Tja, op papier is het goed geregeld, dus om integriteit speerpunt te maken gaat dhr plasterk, jawel, het in de wet verankeren... Geweldig toch?
Maar een onafhankelijke klokkenluidersregeling, nee, dat komt veel te dichtbij.
Dat zou wellicht echte verandering kunnen veroorzaken...
Door schaduwfractielid op
Geachte LS, mij wordt steeds weer onder de neus gewreven dat ik niet zo'n hoge opleiding heb, maar die wel een hogere opleiding hebben genoten en zich zelf hebben verrijkt en de mensen waarom het ging hebben laten spartelen, ik ben voor mensen die met hun hart en niet met hun beurs besturen.
Door Gerritsen op
Op zich is het niet vreemd dat ambtenaren de misstanden niet melden. Wie wil er een werkloze klokkenluider zijn.