of 59318 LinkedIn

Grote zorgen over vertegenwoordigende democratie

‘We moeten toe naar een meer participatieve democratie’, aldus voorzitter Jacques Wallage van de Raad voor het Openbaar Bestuur.

‘Er wordt ook hier een beetje bagatelliserend over gedaan, maar ik maak me grote zorgen over de vertegenwoordigende democratie.’, aldus voorzitter Jacques Wallage van de Raad voor het Openbaar Bestuur. ‘We moeten toe naar een meer participatieve democratie.’

Spanning tussen burger en politieke partij

Tijdens de door de Raad georganiseerde conferentie "Politieke partijen: revitaliseren of op zoek naar alternatieven?" in Felix Meritis in Amsterdam geven verschillende politicologen hun visie op de huidige toestand van de politieke partij. In zijn inleiding zegt Rob-voorzitter Jacques Wallage dat hij de spanning tussen burger en politieke partijen ziet groeien. ‘Zeker voor de beter opgeleide burger die liever zelf vertegenwoordiger zou zijn. Het is zaak om de verticale partijstructuur te verbinden met de horizontale dynamiek in de samenleving.’


Problemen politieke partijen ondermijnen gezag

In een video worden interviews van Wallage met landelijke vertegenwoordigers van politieke partijen getoond. Wallage vond twee verschillende tonen, een optimistische bij met name de SP en meer sombere bij andere partijen. ‘Dan gaat het over de rekruteringsproblematiek en over de vele campagneactiviteiten. Analisten zeggen dat dit het stabiele gezag van politieke partijen definitief ondermijnt.’


Regeren is reageren geworden 

Wallage signaleerde ook de kwetsbaarheid van politieke partijen. ‘Regeren is reageren geworden. Met name op sociale media.’ Hij vertelt over zijn politieke leermeester Anne Vondeling die op bijeenkomsten een politieke analyse gaf van de hele voorpagina van de krant. ‘Hij gaf richting aan. Dat is wat de politiek moet doen.’

Is er nog werkelijke representatie?
Later zegt Wallage dat hij de relativering van de sprekers op de conferentie incasseert, maar blijft het toch knagen. ‘Als zo’n smalle basis een feit is, dan zal dit het gezag aantasten waarin volksvertegenwoordigers besluiten nemen. Is er dan nog wel werkelijke representatie?’


Huidige vertegenwoordiging groot probleem 

Vlak voor de workshops op de conferentie kijkt Wallage toch wat zorgelijk na de vraag wat hij tot dan toe van de dag vindt. ‘Ik ga straks toch een heel duidelijk punt maken. Toen ik informateur was schreef ik in mijn dagboekje: “Het systeem is doodziek, maar de hoofdrolspelers voelen zich kiplekker.” Ik proef dat hier ook. We moeten er van doordrongen zijn dat het feit dat maar 2,5 procent van de Nederlanders lid is van een politieke partij een groot probleem is.’

 
Meer participatieve democratie 

Wallage heeft ook ideeën om dit beeld te veranderen. ‘Alternatieven op lokaal niveau zijn bijvoorbeeld meer participatieve democratie op bepalende onderwerpen en dan niet alleen raadplegend, maar ook correctief. Meer directe democratie moet mensen beter vertegenwoordigen.’

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Niels op
Wie staat er op?
Door Piet (consultant) op
Ik heb de indruk dat Wallage het vrij redelijk heeft verwoord. Het systeem is doodziek maar de hoofdrolspelers voelen zich "" kiplekker". Prachtig geformuleerd!

HENK DAALDER, U snapt het nog niet, het is jammer genoeg aanzienlijk ingewikkelder dan U ven schetst.
HENK VAN BRUGGEN heeft het ietwat benaderd vanuit de hoek van de Pers, Logisch als redacteur zijnde. Er is zeker zeer veel gezag aan Brussel verloren op ondemocratische wijze door allerlei ( soms ) minder belangrijke zaken aan Brussel te delegeren. Overschat de objectieve rol van de Pers echter niet. Ook daar gaat het om het eigen bestaan en niet om het Algemeen landsbelang. Een te kritische journalist krijgt ook minder kontalt met de desbetreffende bewindvoerders/politicie. En plaatselijke krantjes zijn veelal gesubdieerd door Gemeenten, dus overschat de rol van de plaatselijke pers zeker niet. Kjik naar het TV niveau, bedroevend, bedroevend! Ook zwaar gesubsidieerd met exteem veel belastinggeld. Moet er nog meer gezegd worden!

Ik heb de indruk dat de democratie of beter gezegd onze politieke vertegenwoordig vast loopt omdat het gros van de politicie niet aan Algemeen ( lands) Belang denkt, maar vooral om zoveel mogelijk stemmen te trekken. Kortom gewoon partij belang staat ver boven landsbelang. Niet geheel onlogisch. Politicie doen zich wel beter voor als niet politicie, maar of zij echter beter zijn dan de gemiddelde niet politicus is allerminst bewezen. Ligt "solidariteit niet heel dicht bij "hebzucht" of jalouzie?

Sorry ik ben en beetjke pessimistisch. Weet geen goede oplossingen. Een land krijgt de regering die het verdient. En wij staan als betweters in Ned zeer kritisch tegenover China. Maar ik sluit zeker niet uit dat de kinderen in China geleidelijk betere toekomst verwachtingen hebben dan hier in de EU of Ned.

Tja ik praat niet in het straatje ik weet het, "een roepende in de woestijn". Ach die moeten er af en toe ook zijn. Fijne dag nog!
Door Goof van Vliet (actieve burger en gemeenteambtenaar) op
Ik ben blij dat nu wat mensen zich zorgen gaan maken over de lokale vitaliteit. De - kritische - pers is inderdaad al verdwenen in de kleinere gemeenten. De vlucht naar voren door samenvoegingen van gemeenten holt de lokale kracht op het platteland steeds meer uit. Je ziet het aan de zeer sterk teruglopende ledenaantallen van de partijen. Welke lokale partij durft echt te zeggen hoeveel leden hij nog heeft? In de mogelijk nieuwe gemeente Altena (50.000 inwoners, dus te klein???) merkten actieve bewoners in een discussie met de gemeente Woudrichem al eens op dat het ze niet meer interesseert hoe groot of klein het is als er maar per kern (1.000 a 5.000 inw) een supermarkt, huisarts en school is. De school moet ook gebruikt mogen worden voor culturele activiteiten met kinderen maar ook voor vergaderingen en feesten die mensen zelf willen organiseren. (Cafe's en restaurants zijn meestal ook al verdwenen uit de kernen). Als je de politici toch niet meer kent kun je, als dat het goedkoopste is, beter alle Brabantse gemeenten samenvoegen tot het nivo van de provincie. Ben je gelijk een bestuurslaag kwijt.

De grootste zorg is dat allerlei initiatieven van bewoners voor de maatschappelijke leefbaarheid in kleinere kernen of wijken van steden geblokkeerd zullen worden door veel te lange lijnen en veel te veel bureaucratische juridische regels.

Wie doet trouwens vergelijkend onderzoek naar de vitaliteit van politiek op lokaal niveau? Gaat het nu beter in Denemarken met de heel grote gemeenten? Hoe werkt de Kreis tov de Gemeinde in Duitsland?
Door Monic (burgerlid) op
De enige partijen waarvan je weet dat ze een helder standpunt vertegenwoordigen en je niet in de steek zullen laten, zijn op dit moment de vakbonden en organisaties zoals de consumentenbond of natuurmonumenten. Daarnaast zijn er nog enkele kleine principiële partijen, zoals SGP en CU die nog min of meer betrouwbaar zijn in hun standpunten. De principes waar deze partijen pal voor staan, zijn echter geen meerderheidsprincipes. Genoemde partijen hebben een zeer specifieke achterban. De overige partijen, die waar de meeste mensen in Nederland op zouden stemmen, als ze wisten waar dat toe leiden zou, waaien inderdaad met alle winden mee. Je geeft hun je stem en vervolgens wordt deze ingezet voor een hoge score in opiniepeilingen, niet voor een afgewogen besluit in de Kamer. Een kleine elite van carrieremakers bestuurt dit land, waarbij eigenbelang en partijpolitiek vaak hoger op de agenda lijken te staan dan het goed besturen er van. Lidmaatschap van een politieke partij is daardoor al lang niet meer zinvol, behalve voor mensen die graag carriere in de politiek willen maken. Lidmaatschap van een politieke partij betekent op dit moment feitelijk dat je een in wezen corrupt systeem in stand helpt houden.

Met de huidige stand van de techniek zijn andere vormen van participatie, meer gericht op de inhoud en minder gericht op de poppetjes, zeer wel mogelijk. We moeten beseffen, dat het representatieve systeem, grotendeels vormgegeven in de 18e en 19e eeuw en zoals wij dat nog steeds hanteren, inmiddels ruim over zijn houdbaarheidsdatum heen is. Durf te veranderen, zeg ik, anders re(a)geren straks uitsluitend nog de media, de macht en de korte termijn. Het democratisch gehalte van onze volksvertegenwoordiging is in de afgelopen decennia steeds verder uitgehold. Het systeem dreigt bovendien onbestuurbaar te worden en is daarmee op termijn onhoudbaar -- overheidsbesluiten zijn in wezen niet gelegitimeerd door een meerderheid van de bevolking.
Door Matt Poelmans (Directeur Burgervisie) op
Misschien niet de juiste mensen op de conferentie uitgenodigd?
Door Henk Daalder Duurzame Brabanders op
Er zitten vesrschillenden kanten aan dit probleem.
De haagse politiek bezuinigt te veel op dedemocratie, vooral de lokale.

Ze zouden politiek partijen en gemeente wat subsidie kunnen geven voor PR activiteiten en discussie avonden.
Sommige gemeenteraden houden ook al uit zichzelf informatieve raadsvergaderingen.

Maar met dergelijk geld zou ook de lokale journalistiek gesponsord kunnen worden.
Laat de politiek desnoods advertorials bestellen. Niet zelf schrijven natuurlijk, daar kijkt de burger door heen.

Maar waarom zouden politici niet wat meer tijd en geld aan invloed voor burgers reserveren?
Vooral op gemeentelijk niveau kan dit goed werken, omdat de projecten vaak concreet zijn.

Bij elk project werkt de ambtelijke organisatie toe naar een goed te keuren raadsvoorstel.
Waarom geeft de politiek daarbij niet de opdracht tot een raadsvoorstel met 2 of 3 gelijkwaardige alternatieven?
De keus daartussen legt de politiek dan vooraan de burger
Kost wat meer geld, dat zullen we samen moeten opbrengen, maar de keuzes worden er zeer waarschijnlijk beter van, en duurzamer.
Dit is een vorm van regie over directe democratie, waarbij de politiek de regie houdt. Ze hebben dan zelf in de hand of deze vorm van directe democratie, "de politiek" uitholt of juist verrijkt.

De innovatie komt vaak van kleine partijen, maar die hebben geen budget voor campagnes.

De gemeente kan ook een serie avonden en PR wijden aan politiek keuzes in de gemeente politiek.

De vraag is ook hier, neemt de politiek de democratie nog welk serieus, of is er ruimte voor meer democratische politieke partijen?


Door Henk van Bruggen (redacteur) op
De landelijke politiek verliest in hoog tempo legitimiteit door het verlies van in vloed en bevoegdheden aan enerzijds Brussel en anderzijds de gemeenten. De invloed van de bevolking op Brussel is nihil; de Europese democratie is onzin. Op plaatselijk niveau zijn de kwalitatieve dagbladen bijna geheel verdwenen, waardoor de publieke discussie zich beperkt tot een kleine coterie. Af en toe barst er een bommetje als een grote groep mensen zich al te zeer ergert aan de politiek, maar na korte tijd zijn de haarscheurtjes in het bestuurlijk asfalt weer verdwenen. Zonder kritische pers is de democratie ten dode opgeschreven.