of 59295 LinkedIn

'Anonimiteitshetze is onzinnig'

De ophef over de opslag van vingerafdrukken is ‘illusoir’ en ‘onzinnig’, vindt emeritus hoogleraar staatsrecht Twan Tak. De privacy van de burger moet volgens hem gewaarborgd worden door de rechterlijke macht, niet door allerlei ‘schimmige groeperingen met politieke bedoelingen’. Aanleiding is de protestbrief van burgerrechtenorganisatie Privacy First.
24 reacties
De ophef over de opslag van vingerafdrukken is ‘illusoir’ en ‘onzinnig’, vindt emeritus hoogleraar staatsrecht Twan Tak. De privacy van de burger moet volgens hem gewaarborgd worden door de rechterlijke macht, niet door allerlei ‘schimmige groeperingen met politieke bedoelingen’. Aanleiding is de protestbrief van burgerrechtenorganisatie Privacy First.
Vrees voor fraude
Burgers kunnen die naar gemeenten versturen als hen om hun vingerafdrukken wordt gevraagd voor het nieuwe biometrische paspoort. De protestbrief verwoordt een algemeen gevoelde bezorgdheid over de veiligheid van de opslag van de vingerafdrukken. Burgers vrezen voor identiteitsfraude en vinden het vervelend dat de overheid alles van hen weet.

Anonimiteitsrage
Dat sentiment getuigt volgens professor Tak, grondlegger van de Maastrichtse School, van een ‘onzinnige anonimiteitsrage’. ‘Ik vind het veel belangrijker dat men gezien wordt als uniek persoon, dan dat men als mier moet ondergaan in de mierenmaatschappij.’  Een overheid die precies weet wie van haar burgers rood haar heeft en wie een groene onderbroek, is een niet te stoppen ontwikkeling, aldus Tak. ‘Veel belangrijker om de privacy te garanderen is een waarborging van de rechterlijke macht. Zodat je alleen door een rechter kunt worden vastgezet, en niet door een burgemeester. En zodat de ambtenaar die zich onrechtmatig toegang tot je woning verschaft, daartoe publiekelijk wordt veroordeeld. Inclusief naming and shaming in de pers. Om het wantrouwen tussen burger en overheid weg te nemen, moet de overheid een beetje in haar gezag worden aangetast. Maar rechters doen dat vandaag de dag niet. Dat is kwalijk. Ze lijken vergeten dat een grondwet de relatie is tussen de overheid en de individuele burger.’

Overheid ook open
Alleen maar hameren op je eigen privacy heeft volgens Tak een averechts effect. ‘Want dat maakt het onmogelijk voor de overheid om zelf ook open en eerlijk te kunnen functioneren. Hoe kun je eisen dat de overheid open moet zijn, als je zelf geen openheid van zaken geeft?’

Advies van ministerie
In de brief van Privacy First wordt een beroep gedaan op de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp). Gemeenten wordt verzocht de brief als protest te erkennen en ondertekend terug te sturen aan de afzender. Verschillende gemeenten die het protest ontvingen, zaten ermee in hun maag en vroegen het ministerie van Binnenlandse Zaken om raad. Dat adviseerde de brieven ‘niet in ontvangst te nemen, laat staan te ondertekenen.’ Ook dat is een onzinnige reactie, vindt de professor.  ‘Dat is het zoveelste bewijs dat Den Haag gemeentes ziet als hun speeltuin. Gemeentes zijn autonome overheden, die hier zelf over moeten beslissen.’
Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jawohl mein Führer op
Dit soort mensen noemt zich "professor" of hoogleraar. Helaas dat dat dan geaccepteerd wordt door het plebs. Kijk nog eens hoe dat ging in '40-'45. Dit zijn de verlengstukken van de overheidsonderdrukkingsmachinerie. En dit soort mensen geeft alles weg met de beste bedoelingen. Deze Tak snapt niets en is een gevaar voor de vrijheid van alle Nederlanders.
Door Je Maintiendrai op
Beste professor Tak,

Ik wens mijn recht op privacy niet af te staan. Ik verwacht van een betrouwbare overheid dat zij mijn grondrechten respecteert. Doet zij dit niet, dan wantrouw ik haar
Door chris (arts) op
Ik ben benieuwd of Tak een andere mening heeft na de recente dwalingen van de rechtelijke macht in het strafproces. Als de gegevens verzameld zijn dan kunnen ze ook gebruikt worden. En ja, Nederland gaat weer eens het verst om zo braaf mogelijk te zijn. Ik zie geen terugtredende overheid, alleen maar een toename van cameras en verzamelen van andere gegevens.
Door Jan van Til (Betrokkene) op
Stel je eens voor dat je vertrouwen in een bepaalde (rechts)persoon niet al te groot (meer) is. Hoe wil je jezelf dan (nog) identificeren in je relatie met die (rechts)persoon? Anders gezegd: hoeveel anonimiteit geef je dan (nog) op?

In beginsel zijn mensen in brede zin geneigd elkaar het voordeel van de (vertrouwens)twijfel te geven. Dat noemen we genegenheid. Dat is een uiterst vruchtbare voedingsbodem waarop vertrouwen rustig en weldadig kan groeien. Maar ook ernstig beschadigd kan raken door (machts)misbruik, arrogantie, willekeur, onvoorspelbaarheid enzovoort.

Hoe zou het toch komen dat de privacy van de burger niet langer gewaarborgd wordt door oude (maar niet langer vertrouwde) bolwerken als de rechterlijke macht?
Hoe zou het toch komen dat er (dan) uiteindelijk andere groepen ontstaan en opstaan om een nieuwe orde te ontwikkelen?

Begin je eigenlijk wel bij een zinvol/werkend begin als je roept dat de anonimiteitshetze onzinnig is? Gaat het niet veel meer en veel eerder om een (diepe) vertrouwensbreuk die zich toch zo heel duidelijk aan het aftekenen is?
Dit artikel bevat naar mijn idee waardevolle suggesties, maar manifesteert zich als een loze slag in de lucht omdat het domweg voorbij gaat aan iets dat nog fundamenteler is: onderling vertrouwen. Daarzonder is nadruk op ontwikkeling en/of verbetering van de rechterlijke macht (of wat dan ook maar) gedoemd te mislukken. De basis ervoor ontbreekt immers.

Hoe zou je in hedendaagse dynamiek van informatiemaatschappij weer vertrouwen kunnen opbouwen? Dat lijkt me een wezenlijker vraag. Op die vraag dient een volstrekt nieuw antwoord te worden geformuleerd. Hedendaagse informatiemaatschappij is nu eenmaal een kwalitatief ander ‘ding’ dan haar voorganger(s): materie- en energiemaatschappij – zo typeer ik ze maar even.

In informatiemaatschappij moet antwoord op die vraag m.i. worden gezocht en gevonden in grondige herziening van onze ideeën over met name eigenaarschap, maar ook inzake houderschap en gebruik van informatie (eigenlijk analoog aan de beantwoording van vraagstukken in materie- en energiemaatschappij).
En dat lukt niet zolang we om blijven hannesen met de lappendeken aan privacywetgeving die we nu kennen. Daar moeten we een radicaal nieuwe basis onder leggen: stevig gefundeerd eigenaarschap van informatie.
En vanuit stevig gefundeerd eigenaarschap van informatie volgt dan “de rest” in een nieuwe setting. Kernachtig samengevat: “Informatie over de individuele (rechts)persoon is eigendom van diezèlfde (rechts)persoon”. Dat is de kern. Nee, klopt, dat is natuurlijk niet 1-2-3 geregeld; ook is daarmee nog (lang) niet alles gezegd. En ja, om maatschappelijk verkeer in het kader van Algemeen Belang te waarborgen zijn natuurlijk ook allerlei nuanceringen noodzakelijk. Maar het is wel de kern – en voor een stevige aanzet kunt u alvast kennis nemen van het “Manifest voor informatieverkeer”: http://www.informationdynamics.nl/pwisse/htm/manifest_informatieverkeer.htm.

Als we de zin van die kern ontdekken en vanuit die kern beginnen op te bouwen, kunnen we in informatiemaatschappij weer jaren flink vooruit, kan onderling vertrouwen weer groeien: iedereen weet weer waar hij/zij aan toe is, heeft de burger verhaal wanneer hij/zij in zijn grondrechten wordt aangetast, kan de rechterlijke macht vanuit nieuwe leest geschoeid raken, kan …. Vul maar in.
Door Mart op
Als Tak z'n zin krijgt, dan krijg ik zin om een schimmige groepering te worden want dan heb ik tenminste nog een beetje privacy.
Door Hier past (slechts stilzwijgen) op
Hoofdschuddend vroeg en vraag ik me nog steeds af - toen ik de eerste twee zinnen las - wat Tak ertoe zou kunnen hebben gebracht zich op deze manier uit te laten. Zo illusoir. Zo onzinnig. Zo schimmig. Zo poliziek.
Door PJW op
Tja, en voor dit soort meningen waren we in burgerrechtkring 15 jaar geleden al bevreesd. Privacy als weggooi-artikel in plaats van grondrecht.
Rechtmatigheid als leidend principe voor overheidshandelen is al jaren geleden ingeruild voor doelmatigheid. 'Het kan, dus het mag'.
Rekenkamer en Privacy-autoriteit worden al jaren als kinderen in de hoek gezet.
De doorsnee burger mag tegenwoordig meer heil verwachten van schimmige groepjes dan van gekozen volksvertegenwoordigers.
De professor verwart symptomen met oorzaken.
Door Michiel Jonker op
Dus volgens dhr. Tak zijn individuele burgers die zich verenigen om voor hun (recht op) privacy op te komen, opeens een "schimmige groepering"? En het beschermen van privacy ten overstaan van overheden is een "illusie" en moet dus maar niet meer worden nagestreefd?

Dhr. Tak combineert een argument "ad hominem" (op de man) met een machtswoord (je kunt er toch niks tegen doen) en presenteert dat dan als redelijke welwillendheid. Een (slippendrager van) een willekeurige dictator zou het niet beter hebben kunnen doen.

Natuurlijk kun je privacy, net als andere vrijheden en rechten, niet 100% waarborgen. Maar je kunt wel je best doen om het met verschillende(!) middelen voldoende te waarborgen.

We hebben nu een overheid die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) maar lastig vindt en allesbehalve transparant is, maar die ondertussen wel alles van de burger wil weten. Van elke burger zijn intussen door tig instanties profielen opgesteld, zelfs als het geen "profielen" worden genoemd maar "basisgegevens" o.i.d. Allerlei instanties zijn alleen bereid mij als burger diensten te verlenen als ik veel meer gegevens over mezelf aanlever dan ze nodig hebben voor de vervulling van hun (officiële) taak. Wat doe je dan? Je levert die gegevens, want je wil geholpen worden.

Die gegevens en profielen worden in de praktijk nagenoeg ongecontroleerd uitgewisseld, in veel gevallen zonder dat de betreffende burgers daarvan op de hoogte worden gesteld. Vaak word er met gevoelige gegevens ook buitengewoon slordig omgesprongen. Alweer een pc, laptop of harde schijf met duizenden of miljoenen persoonlijke gegevens op straat gevonden? Logisch, want de "eigenaar" had er geen belang bij secuur met andermans gegevens om te gaan.

Alweer geweigerd bij een sollicitatie? Je zult nooit weten waarom. Preventief niet toegelaten tot een voetbalwedstrijd? Je zult nooit weten waarom. Geen vergunning gekregen voor je plan? Opdracht niet binnengehaald? Niet uitgenodigd voor bijeenkomst? Geen subsidie gekregen? Je weet niet welke motieven hebben meegespeeld.

Talloze overheden veroorloven zich op het gebied van gegevensuitwisseling tegenwoordig vrijheden die vroeger alleen aan geheime diensten werden toegestaan.

Rechters kunnen daar nauwelijks iets tegen doen (als ze dat al zouden willen) zolang de wetgeving niet drastisch is aangepast.

Dhr. Tak heeft gelijk dat rechters, die zelf hun uitspraken vaak bedroevend slecht motiveren, burgers onvoldoende beschermen tegen overheden die in de motiveringen van hun beslissingen allerlei relevante overwegingen niet noemen. Maar als er geen paal en perk wordt gesteld aan de toegestane verspreiding van andermans persoonlijke gegevens, dan staan rechters op dit punt met lege handen - die ze dan vervolgens prettig kunnen wassen in onschuld. Dat is toch niet wat dhr. Tak wil?
Door Andreas (internationaal jurist) op
@ prof. Tak
Lees Tekst & Commentaar bij art. 3:305a BW er nog eens op na.
Door Prof. Tak (em. hoogleraar staatsrecht) op
De verhitte discussie gaat helemaal voorbij aan mijn uitgangspunt, dat sprake is van een onmogelijkheid om de privacy te beschermen tegen overheden zoals in WO II, zeker in de huidige tijd. Dus is het zaak de energie niet te verspillen met illusies, en de aandacht te richten op diegenen die de burger moeten beschermen: de rechters. En deel twee van mijn boodschap is, dat bij grondrechten het de individuele burger zelf moet zijn die in zijn grondrecht wordt aangetast die door de rechter ontvangen wordt en niet een of andere schimmige groepering, die zich niet te bemoeien heeft met de vraag of ik wel of niet voor mijn grondrecht wil opkomen.