of 58959 LinkedIn

Lokaal bestuur heeft snel groot onderhoud nodig

Er moet  worden geïnvesteerd in de representatieve democratie, met veel ruimte voor verscheidenheid. De democratie van de politiek moet worden verbonden met de democratie van burgers, om zo te komen tot meervoudige democratie. Dat bepleit CdK Wim van de Donk in zijn rol als voorzitter van de Commissie Toekomstgericht lokaal bestuur.

Er moet stevig worden geïnvesteerd in de representatieve democratie, met veel ruimte voor verscheidenheid. Variatie in het takenpakket van gemeenten, inclusief financiering, omvang van gemeenteraden en moment van raadsverkiezingen; het moet kunnen, vindt de Commissie Toekomstgericht lokaal bestuur. 

Nood is hoog

‘De noodzaak tot verandering is groot en de nood is hoog. Het vertrouwen, het draagvlak en daarmee de legitimiteit van het lokaal bestuur staan onder druk’, stelt Wim van de Donk, voorzitter van de Commissie en tevens commissaris van de Koning van Noord-Brabant. ‘De afdeling makkelijke oplossingen is echt gesloten. Het gaat niet om een antwoord op de vraag ‘hoe zetten we de stoelen in de raadszaal anders’. Het gaat om de verbinding van ‘binnen’ met ‘buiten’; de verbinding van de democratie van de politiek met de democratie van burgers. Zo komen we tot meervoudige democratie.’


Opgave centraal

De weg naar die meervoudige democratie moet niet via structuurdiscussies lopen, benadrukt Van de Donk. ‘De maatschappelijke opgave staat centraal.’ Omdat die opgaven niet alleen per gemeente of regio verschillen, maar ook omdat die opgaven steeds vaker met bedrijven en maatschappelijke organisaties worden opgepakt, moet maatwerk mogelijk worden gemaakt. En daarvoor is verscheidenheid nodig. ‘Wij pleiten tussen verscheidenheid binnen en tussen gemeenten, in taken en in democratische vormen. Niet iedere gemeente hoeft dezelfde taken uit te voeren. Appingedam is Amsterdam niet. Wij zeggen: hoedt u voor eenvormigheid.’


Flexibiliteit

‘De broodnodige flexibiliteit moet niet alleen in het takenpakket van gemeenten worden gerealiseerd, maar ook in die van het bestuur van de gemeente’, vervolgt Van de Donk. Zittingsduur en omvang van de raad, de wijze waarop raadsleden worden gekozen en zelfs de verdeling van bevoegdheden tussen raad, college en burgemeester moet wat de commissie betreft ook flexibel kunnen worden ingericht. ‘We vragen vooral om ruimte. Ruimte om te experimenteren en ruimte om antwoord te kunnen geven op hedendaagse en telkens veranderende maatschappelijke opgaven.’


Evaluatie dualisme

Op tal van andere onderdelen binnen het lokale bestuur doet de commissie aanbevelingen. ‘We vinden het de hoogste tijd voor een grondige evaluatie van het dualisme. Burgers vroegen om meer democratie, maar kregen meer politiek. We moeten investeren in check and balances en evenwicht krijg je met tegenwicht, maar wat ons betreft moeten we eens goed bestuderen hoe de besluitvorming in de raad nu werkt en of zij nog wel passend is in de sterk veranderende samenleving.’ De rol van wethouders, burgemeesters én ambtenaren moeten daarbij worden meegenomen.


Aanstellingswijze burgemeester

‘Een burgemeester die van alle burgers is, dus boven de partijen staat, vinden wij van groot belang.’ Hoewel Van de Donk zich niet expliciet uitlaat over de daarvoor meest gewenste benoemingsprocedures, stelt hij wel dat een aanstellingswijze zo min mogelijk politiek moet zijn. De huidige procedure van een formele Kroonbenoeming ‘maar een feitelijk door de raad voorgedragen burgemeester plaatst de burgemeester op voldoende afstand van de politiek plaatst, maar vervreemdt hem daar niet van.’ Een formele aanstelling door de raad borgt dit ook.


Meer ruimte ambtenaren

‘Ook ambtenaren moeten meebewegen met de maatschappelijke werkelijkheid’, vindt Van de Donk. ‘Zij moeten meer ruimte krijgen om met die samenleving zaken van de grond te krijgen.’ Ambtenaren zouden dan dus niet meer exclusief werken voor het college, maar in dienst van ‘de gemeenschap’ gaan opereren. ‘De bestuurders blijven natuurlijk verantwoordelijk.’ Het is maar een idee; het gaat Van de Donk en zijn commissie er met name om dat ook ambtenaren meer ruimte krijgen. ‘Het moet allemaal creatiever worden aangevlogen.’


Actie

Het rapport van de Commissie Toekomstgericht lokaal bestuur Op weg naar een meervoudige democratie wordt vandaag gepresenteerd op het VNG-congres. ‘Het is meer een agenderende memo’, stelt Van de Donk. ‘We roepen op tot actie, tot een debat en tot verbreding van de arena. De minister van Binnenlandse Zaken moet, samen met de sectordepartementen, aan de slag. Het kabinet moet de lokale democratie ruimte geven.’ 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Paula Anguita (Eindredacteur Tilburgers.nl) op
Zee eens. En het zou erg jammer zijn als de democratie-discussie, die heel erg hard nodig is, zou vervallen tot een geld-discussie. Want échte democratie is meer waard dan in geld is uit te drukken.

Het systeem dat we nu, en reeds sinds 1848 gebruiken - behoudens wat aanpassingen her en der - is namelijk zeer versleten en niet meer van deze tijd. Anders dan in de 19e eeuw zijn mensen (in Nederland) voor 80 à 90 % goed geletterd en gaan ontwikkelingen razendsnel.

We stemmen op individuen, die volgens de kieswet zich weliswaar individueel zouden moeten opstellen (zonder last of ruggespraak!!!), maar in werkelijkheid zich onmiddellijk voegen naar een groep die partij heet en zich als vanzelfsprekend neerleggen bij coalitie-afspraken en partijdiscipline. Dus met last en ruggespraak hun taak niet uitvoeren, maar verkwanselen.

Het is noodzaak om hier een ander systeem met elkaar te bedenken.

Bij een tweede lezing van het artikel, bedenk ik me, waarom we eigenlijk voor de gemeenteraad niet een soort 'senaat' hebben.

Hierbij stel ik me voor: een groep van bijvoorbeeld 23 niet-partijgebonden burgers (23 = helft van 45 raadsleden, naar boven afgerond, want een half mens ziet er wat slordig uit ;) ). Deze burgers hebben zich hiervoor kandidaat gesteld, maar worden gekozen door loting, om vriendjespolitiek tegen te gaan. En elke 2 jaar de helft van die 'senaat' vervangen met nieuwe mensen, waarbij kandidaten die al ingeloot zijn geweest niet onmiddellijk opnieuw mee mogen doen.

Zoiets...

Deze senaat zou dan primair de besluiten van de gemeenteraad moeten toetsen op .... (nog in te vullen)
Door doeterniettoe (-) op
Als er in Den Haag niet minstens net zo veel verbetert heeft dit voorstel vrijwel geen kans van slagen.
Door Ben Hoekstra op
Het is hoog tijd dat er wordt geïnvesteerd in mensen die kiezen voor de politiek. Mijns inziens is het voor te veel mensen onaantrekkelijk om een politieke functie te gaan vervullen. Dat moet anders!
Tijd voor de VNG om zich in te zetten voor aantrekkelijkheid van het politieke ambt. Ga daarvoor samen aan de slag met campagnes et cetera want we hebben goede mensen nodig in onze raden, kamers en staten!
Door Sjaak (waakzaam burger) op
Ik mis hier een pleidooi voor meer kwaliteit in het lokale bestuur. Bij raadsleden, wethouders, burgemeesters en ambtenaren ontbreekt het nogal eens aan vereiste kwaliteiten voor hun functies. Betere kennis en ontwikkeld inzicht zijn kostbaarheden die niet meer vanzelfsprekend geacht worden. Er worden veel wielen dagelijks opnieuw uitgevonden vanwege een te beperkte horizon. Vaak wordt bij het opdienen van inhoudelijke kennis (een rapport, een nota) onvoldoende aandacht besteed aan een behoorlijke wijze van in behandeling nemen. Daarbij lijkt communicatie lijkt nogal eens een kwestie van techniek te zijn. Wie de 'tools' beheerst, mag ook de inhoud presenteren. Daar moet betr over worden nagedacht. Anderszijds moeten degenen die van de inhoud zijn, zich (kunnen) bekwamen in goed en hdendaags communiceren. Democratie is een opgave, een voortdurende inspanning van alle betrokkenen en geen resultaat.
Door Fritz A. von Geusau op
Wel grappig dat dit komt uit de mond van een niet democratisch gekozen bestuurder van een bestuurslaag die al jaren als overbodig wordt gezien en dat nauwelijks binding heeft met de door haar bestuurden. Een bestuurslaag die, volslagen lak hebbend aan de mening van de burgerij, zonodig gemeenten tot samenvoeging dwingt. Een dergelijke bestuurslaag en haar benoemde bestuurder zou eerder bescheidenheid passen en een kritische blik op het eigen functioneren, alvorens men gemeenten de maat meent te moeten nemen.
Door p op
Ik hoop eigenlijk dat er een schrijffout in staat en dat dhr. Van de Donk bedoelde verbinding van buiten met binnen...

Voor de rest blijven ontwikkelen en ook niet te bang zijn om duidelijke besluiten te nemen