of 59221 LinkedIn

Afvalpas landelijk onder de loep na uitspraak

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft woensdag gemeente Arnhem gesommeerd te stoppen met de verwerking van persoonsgegevens met adres-gebonden afvalpassen. De uitspraak kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die zonder invoering van het Diftar-systeem een afvalpas hanteren. De AP verwacht dat gemeenten zelf verantwoordelijkheid nemen.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft woensdag gemeente Arnhem gesommeerd te stoppen met de verwerking van persoonsgegevens met adres-gebonden afvalpassen. De uitspraak kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die zonder invoering van het Diftar-systeem een afvalpas hanteren. De AP verwacht dat gemeenten zelf verantwoordelijkheid nemen.


Persoonsgegevens

Als Arnhem binnen een maand niet is gestopt met de afvalpassen en de reeds verzamelde gegevens niet binnen twee maanden verwijdert, dan volgt er een dwangsom. Deze bedraagt 10.000 euro per twee weken, oplopend tot maximaal 50.000 euro. Met de adres-gebonden afvalpas kan de gemeente zien waar, wanneer en hoeveel vuilniszakken er door wie worden gedeponeerd in de vuilcontainer. Dit mag van de rechter alleen als er door de gemeente een Diftar-systeem (gedifferentieerde tarieven) is ingevoerd, zo meldt een woordvoerder Privacy First.

Handhavingsmaatregel
Arnhemmer Michiel Jonker tekende drie jaar geleden bezwaar aan tegen de afvalpas van Arnhem en voerde nadien diverse juridische procedures. De AP erkende in april 2017 dat er sprake is van een overtreding maar besloot deze te gedogen, waarop Jonker wederom naar de rechter ging. Deze stelde Jonker hierover op 13 juli in het gelijk. De AP treft nu alsnog een handhavingsmaatregel.  
 

Gevolgen voor andere gemeenten
De zaak geldt als precedent voor andere gemeenten. ‘Wanneer gemeenten net als Arnhem geen Diftar-systeem hebben ingevoerd en toch via een afvalpas persoonsgegevens verwerken, zijn ze in overtreding’, stelt Vincent Böhre van Privacy First. Hoeveel gemeenten in overtreding zijn en hun afvalbeleid moeten veranderen, heeft Privacy First niet in kaart gebracht. ‘Maar de uitspraak kan zeker gevolgen hebben. Het is aan de AP om te onderzoeken of er meer gemeenten in overtreding zijn’, aldus Böhre. Het terugdraaien van een afvalpas kan een kostbare aangelegenheid worden voor gemeenten. ‘Als gemeenten hun besluiten op een democratische wijze nemen en zich ook aan de bestaande wet- en regelgeving houden, dan had dit probleem zich niet voorgedaan’, denkt Böhre.  


Nieuwe rechtszaak
Er is kans dat Jonkers met ondersteuning van Privacy First in de toekomst weer voor de rechter verschijnt, aangezien Jonker niet tevreden is met het besluit als geheel. In een persbericht laat hij weten dat hij het ook niet eens is met de verwerking van persoonsgegevens als er wél sprake is van invoering van Diftar.

‘Gemeenten moeten zelf verantwoordelijkheid nemen’
De AP laat desgevraagd weten dat er geen actief onderzoek volgt naar meer gemeenten die zich niet aan de wetgeving houden met gebruik van een afvalpas. ‘We zijn blij met de aandacht die er is ontstaan voor dit onderwerp. We gaan ervan uit dat gemeenten door de aandacht hiervoor hun eigen organisatie onder de loep nemen.’ Bij de AP komen er inmiddels veel vragen binnen over dit onderwerp van onder meer regionale media, zo vertelt een woordvoerder. ‘De VNG kan mogelijk ook een rol in spelen, door een advies te versturen naar de leden.’ 

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Michiel Jonker op
Fijn dat u reageert. En terecht dat u zich zorgen maakt over de manier waarop er met uw persoonsgegevens wordt omgegaan. Ik ben het met u eens dat er nog enorm veel andere voorbeelden zijn waar slordig wordt omgegaan met privacygevoelig materiaal.

N.a.v. uw vraag het volgende. De redenen waarom ik me op deze en enkele andere zaken richt, zijn:
1. Deze zaken kwamen op mijn pad, doordat ik er zelf in mijn dagelijkse leven mee geconfronteerd werd;
2. Ik moet kiezen waar ik mijn beperkte tijd en energie aan besteed ("choose your battles"); misschien dat ik, wanneer er ooit weer tijd vrijkomt, nog op andere punten iets ga ondernemen m.b.t. privacy;
3. In de zaken waar ik nu mee bezig ben, heb ik de mogelijkheid een verschil te maken, vanwege het bestaan van geldende juridische spelregels;
4. Ik hoop natuurlijk dat dit ook bijdraagt aan een meer algemene bewustwording over wat er gaande is en welke rechten we hebben; als je een bijdrage wilt leveren, kun je bijvoorbeeld ook iets doneren aan Stichting Privacy First (en je zou daarbij eventueel kunnen aangeven dat het bedoeld is als bijdrage in mijn juridische en andere kosten);
5. Het gaat in de zaak m.b.t. de afvalpassen ook om het stellen van een norm. De wet, en het beleid van de gemeente Arnhem, zeggen dat men alleen persoonsgegevens mag verwerken als er een "noodzaak" voor bestaat. De gemeente blijkt dit (net als talloze andere organisaties) op te vatten als een vrijbrief om uit elke gemeentelijke wens af te leiden dat er dan dus een "noodzaak" zou bestaan. En de instantie die zou moeten handhaven (de Autoriteit Persoonsgegevens), volgt helaas die gemeentelijke houding van autoritaire willekeur ("De gemeene wil het, dus is het nodig"). Het heeft daarom voor veel meer privacy-zaken consequenties als het "noodzakelijkheidscriterium" alsnog weer serieus genomen moet worden. Het gaat me erom dat de norm overleeft (in de jurisprudentie en in het bewustzijn van mensen), zodat andere mensen er in de toekomst met succes een beroep op kunnen doen. Dat geeft aan acties zoals deze een extra meerwaarde.

Uw idee over hoe de "gemiddelde Nederlander" met privacy omgaat, neem ik u zeker niet kwalijk. Ik denk dat het vrij realistisch is. Echter:

De "gemiddelde Nederlander" moet hard werken om het hoofd boven water te houden en moet ook kiezen waar hij z'n energie aan besteedt. Veel mensen die ik heb gesproken, geven m.b.t. de schending van hun privacy aan: "Het is vechten tegen de bierkaai en daarom heb ik het eigenlijk opgegeven." En om cognitieve dissonantie te vermijden, gaan ze het van de weeromstuit ook maar "normaal" vinden hoe onze privacy wordt afgebroken.

Ik snap dat veel mensen niet zelf de strijd aangaan om hun privacy te verdedigen. Maar dat betekent nog niet dat je de schending van je privacy ook "normaal" hoeft te vinden, of dat je het (zoals u doet) "niet in verhouding" vindt als iemand toch de moed opbrengt om op een bepaald punt de strijd wel aan te gaan.

Maar ik ben blij met uw opmerking daarover, want die biedt een gelegenheid om duidelijk te maken waarom het de moeite waard kan zijn om wel actie te ondernemen.

Als meer mensen dat gaan doen, zal het van ieder afzonderlijk minder inspanning vergen en wordt de kans op succes steeds groter.
Door Marian op
@ Michiel Jonker
Noem een gemeente die verkeerde dingen doet met het bijhouden van 'die paar kilo's' anders dan om data te organiseren om inzicht te krijgen in de afvalinzameling of om facturen te kunnen sturen in relatie tot de hoeveelheid afval die een huishouden produceert. Er is geen gemeente in Nederland die dit soort persoonsgevoelige informatie beschikbaar stelt aan derden.
Vandaag het nieuws nog gezien? 23.000 zorgsites die niet beveiligd zijn? Of deze: dankzij een gratis VPN-app ziet Facebook wat gebruikers op hun smartphone doen? Zo zijn er nog legio voorbeelden waar slordig wordt omgegaan met privacygevoelig materiaal. Maakt u zich daar ook druk om? Of weet u niet hoe deze sites aan te pakken en uw gemeente wel?
Ik maak me wel druk om mijn eigen privacy: ik pas mijn internetgedrag en computerinstellingen daarop aan, ik heb bijvoorbeeld geen toestemming gegeven voor het opnemen van mijn gegevens in het EPD omdat ik dat systeem niet vertrouw en ik heb om diezelfde reden geen smartphone. Ik constateer dat miljoenen mensen hier anders mee omgaan, misschien omdat ze niet beter weten of omdat ze het niet interesseert. Dat noem ik gemiddeld, en dat mag u me best kwalijk nemen. Ik slaap desondanks prima.
Door Michiel Jonker op
@Marian. Volgens jouw droevige logica is de middelmatigheid, passiviteit en gemakzuchtige slordigheid van (volgens jou) "de gemiddelde Nederlander" maatgevend voor wat "in verhouding" is...

Maar als de houding van zo'n soort "gemiddelde Nederlander" steeds maatgevend was geweest voor wat "in verhouding is", dan leefden we met z'n allen nu nog in de steentijd. Of dan had jij als vrouw nog steeds je baan moeten opgeven als je ging trouwen (en dan besliste jouw vader met wie je ging trouwen); en dan was het tijdens de oorlog ook niet "in verhouding geweest" om je te verzetten tegen een bewind dat hooguit "een paar mensen" deporteerde. Als het aan jouw "gemiddelde Nederlander" ligt, blijft er van onze vrijheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid zeer weinig over.

Daarom is er altijd een minderheid nodig die wat verder kijkt dan z'n neus lang is, en die moeite doet in het belang van ons allemaal.

Deze queeste is niet tegen "het bijhouden van een paar kilo's", maar tegen de steeds verdergaande afbraak van onze privacy, en vooral ook tegen de houding van overheden (in dit geval gemeenten) dat hun wens om ons individuele gedrag steeds verder te controleren en te sturen, het zogenaamd "nodig" maakt om nog weer meer persoonsgegevens van ons te verzamelen. Als we niks doen, blijft het echt niet bij afvalpassen. Dan wordt straks alles bijgehouden en automatisch geanalyseerd wat we doen en laten, of we dat nu willen of niet. Als je dan de verkeerde sites bezoekt of boeken leest, krijg je geen baan meer en van de bank geen hypotheek meer (uiteraard zonder dat je ooit te horen krijgt dat dat de reden is...) Dat soort dingen. Op een aantal niet-democratische plekken in de wereld gebeurt dat al in toenemende mate. Europa is een eiland van vrijheid en veiligheid, maar als het hier ook nog mis gaat, wordt het erg moeilijk...

Maar steek jij je hoofd gerust maar weer in het zand, keurig "in verhouding" tot de (volgens jou) "gemiddelde Nederlander". Voor jou geen "queeste", maar een nieuwe smartphone. Slaap zacht, terwijl anderen het zware werk doen om ook jouw vrijheid te beschermen.

We zitten voor een groot deel met z'n allen in hetzelfde schuitje, daarom profiteer jij mee van wat een paar actievelingen doen.
Door Marian op
Zolang de gemiddelde Nederlander zich niet druk maakt om zijn privacy getuige de hoeveelheid aan sporen die men op het internet achterlaat lijkt deze queeste tegen het bijhouden van een paar kilo's door een gemeente als men een afvalpas gebruikt niet in verhouding.
Door Michiel Jonker op
@Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op 8 augustus 2017 07:51

Maar natuurlijk. En bespaart u mij dan de hoge zuurgraad van uw azijn?
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Kan Michiel Jonker ons verschoond doen blijven van zijn achterste?
Door Michiel Jonker op
De "dialoog" tussen de heren Broadcaster, Westerhof en Van Duijn roept bij mij een Muffe, Orthodoxe Lucht op, die zo te horen te voorschijn komt uit mijn achterste. Het zal wel komen van de schokken die in mijn darmgebied teweeg worden gebracht door de woeste galop van mijn Principes. Heren, heren, ik wil geen Muggenzifter zijn, maar mag het ook gewoon over de inhoud gaan?

Ergens moet er een grens worden gesteld aan het steeds verder binnendringen in de privé-sfeer van mensen door overheden en bedrijven. Waar je die grens ook legt, dat kan altijd opgevat worden als Prinzipienreiterei. Want waarom nou juist precies daar? Maar het alternatief is niks doen terwijl er telkens weer een klein stukje meer van je privacy wordt afgeknabbeld, totdat er niks meer over is. En dan blijft er van onze vrijheid ook niks over, maak je maar geen illusies. Kennis is macht, en macht wordt gebruikt. Da's altijd zo geweest.

De enige manier waarop een gewone burger op dit punt een kans maakt om wat te bereiken, is helaas met een beroep op de wet en op de rechter. Want anders nemen onze overheidsbestuurders en zogenaamde "handhavers" het in de praktijk niet serieus. En daarnaast stem ik natuurlijk op partijen die (willen) snappen waarom privacy belangrijk is.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
Ik ken Van Duijn niet maar hij wordt me hoe langer hoe sympathieker.
Door P.J. Westerhof op
En wederom een subjectieve observatie, en dus irrelevant.
Het is wel duidelijk waar de GDPR slachtoffers gaat maken. Incompetentie is niet langer vrijbijvend.
Door Broadcaster (gemeenteambtenaar) op
PJ Westerhof is een muggenzifter en dan houd ik het netjes.