of 59045 LinkedIn

‘Code Oranje’ mag gaan experimenteren

Een aantal voorhoedegemeenten mag gaan experimenteren met vernieuwende vormen van democratie. Dat heeft minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) aan de initiatiefnemers van Code Oranje toegezegd.

Een aantal voorhoedegemeenten mag gaan experimenteren met vernieuwende vormen van democratie. Dat heeft minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) aan de initiatiefnemers van Code Oranje toegezegd. Wetten hoeven vooralsnog niet te worden aangepast. ‘Hoe meer je zonder wetswijziging kunt doen, hoe sneller je kunt handelen.’

Signaal

Dat zegt Plasterk in een (dubbel)interview in Binnenlands Bestuur van deze week. De Vlaardingse burgemeester en Code Oranje-boegbeeld Bert Blase had Plasterk om die experimenteerruimte gevraagd. De beweging wil dat een aantal voorhoedegemeenten in 2018, na de eerstvolgende raadverkiezingen, met niet-alledaagse ideeën voor vernieuwing van de lokale democratie aan de slag kan gaan. ‘Gemeenten zitten te wachten op een signaal van ‘mogen we’’, aldus Blase na afloop van de eerste ontmoeting met Plasterk over Code Oranje. Plasterk wil die ruimte geven: ‘Het ergste dat er kan gebeuren is dat het experiment niet slaagt. Dat hoort erbij.’


Samenlevingskracht

Zowel grote als kleine gemeenten, verspreid over Nederland, willen volgens Blase in 2018 concrete stappen zetten. ‘De ideeën zijn divers, maar ze hebben allemaal als kenmerk om die relatie burger-bestuur te versterken; door burgers meer zeggenschap te geven en de samenlevingskracht meer te benutten.’ Spreekrecht aan burgers in de raadszaal en twee raadszetels vrijlaten om ruimte te geven aan de stem van burgers, zijn ideeën die onder de voorhoedegemeenten leven. ‘Een andere interessante gedachtegang die we besproken hebben, is of een raadslid, dat nu eigenaar is van zijn zetel, bij een bepaald onderwerp iemand anders gebruik mag laten maken van die zetel.’


Prebesluit

Aan een (Grond)wetswijzing wil Plasterk vooralsnog niet denken. ‘Het lijkt mij onverstandig en onwenselijk om daar nu aan te gaan tornen. Maar er staat nergens in de Grondwet of zelfs in de wet hoeveel stoelen er in de raadszaal mogen staan. Er staat nergens wat je met de stukkenstroom doet en er staat nergens wat je met het spreekrecht doet. Je hebt dus binnen alle grondwettelijke en wettelijke kaders best ruimte om het debat, de opinie- en meningsvorming en zelfs de besluitvorming op een andere manier vorm te geven. Ik kan me voorstellen dat je, bij wijze van experiment, een prebesluit door een bredere kring van mensen laat nemen, waarbij de gemeenteraad met zichzelf heeft afgesproken dat het preadvies heel zwaar weegt.’ Zo’n preadvies past volgens Plasterk binnen de huidige wettelijke kaders, ‘zeker je het bij wijze van experiment doet. Of de wet uiteindelijk gewijzigd moet worden, weet ik niet. Daar moeten we nog eens met elkaar over in gesprek, maar hoe meer je zonder wetswijziging kunt doen, hoe sneller je kunt handelen.’


Speelveld

‘Het gaat ons niet per definitie om de wetswijziging zelf, maar om het mogelijk maken van allerlei experimenten’, reageert Blase. Wel willen de voorhoedegemeenten weten wat het speelveld is, wat wettelijk wel en niet kan en of die ruimte ver genoeg strekt. ‘We willen geen van allen dat er straks iemand naar de rechtbank loopt om een besluit ongeldig te laten verklaren.’


Draagvlak

Namen over gemeenten die staan te popelen om als voorhoedegemeente aan de slag te gaan, wil Blase nog niet noemen. ‘Ik ga de broedende kip nu niet storen. Er zijn gemeenten die hun nek willen uitsteken, maar eerst een signaal van de minister wilden hebben. Nu dat signaal vandaag is gegeven, gaan die gemeenten in eigen huis naar maatwerk en draagvlak kijken.’ Blase hoopt in het voorjaar de voorhoedegemeenten bekend te kunnen maken.


Lees het hele interview met Plasterk en Blase in Binnenlands Bestuur nr. 23 van deze week.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Hans Torden op
Code Oranje is een initiatief van een stel PvdA-burgemeesters die de bui al zien hangen. Want na de verkiezingen volgend jaar is hun herbenoeming verre van zeker. Het viel dus te verwachten dat PvdA-minister Plasterk zijn partijgenoten graag een helpende hand toe steekt.
Door Jan op
Spreekrecht voor burgers in de commissies èn in de raad en dan niet beperkt tot maar 3 minuten zou al een hele vooruitgang zijn. Verder zou het het democratisch proces zeer ten goede komen als degenen die zich afsplitsen van een partij verplicht hun zetel moeten opgeven in plaats van (meestal) de dwarsligger te gaan spelen. Maar voor dit laatste is wel een wetswijziging nodig.
Door Martin Duif (Participatiewet) op
Ik snap niet wat er precies flauwekul is, wat de pvda er mee te maken heeft, en waarom experimenteren met inspraak en bestuur na de verkiezingen voorbij zouden zijn....?
Door code geel op
ik neem aan dat die pvda flauwekul ophoudt na de verkiezingen.
Door Publiekrecht en Politiek op
'Pre-besluiten nemen' voorafgaand aan de raadsvergadering noemt de Gemeentewet het instellen van raadscommissies. Daar kunnen inderdaad burgerraadsleden in benoemd worden. Om uitschakeling van minderheden te voorkomen eist de wet echter dat raadsfracties 'evenwichtige vertegenwoordiging van de groeperingen uit de raad vormen'. Dan zal Code Oranje moeten mee marcheren in de door hen zo verfoeide maar wel bestaande huidige vormen van politieke zelforganisatie: partijen.

Dus ofwel: het kan niet zonder wetswijzigingen ofwel het is uiteindelijk helemaal niet zo radicaal anders en vernieuwend. Zie:

http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/code-oranje …