of 58959 LinkedIn

Privacy ondergeschoven kindje Jeugdwet en Wmo

Het delen van privacygevoelige gegevens, en zeker als het om medische gegevens gaat, is een heikel onderwerp. Bij de totstandkoming van zowel de Jeugdwet als de Wmo 2015 is er (te) weinig aandacht aan besteed. Gevolg: betalingsproblemen tussen zorgaanbieders en gemeenten en verontruste inwoners.

Het delen van privacygevoelige gegevens, en zeker medische, is een heikel onderwerp. Bij de totstandkoming van zowel de Jeugdwet als de Wmo 2015 is er (te) weinig aandacht aan besteed. Gevolg: betalingsproblemen tussen zorgaanbieders en gemeenten en verontruste inwoners.

Onderbelicht

Met de nieuwe taken voor jeugd en zorg ligt ook de medische geheimhouding op het bordje van de gemeenten. Bij vrijwel alle zorgvragen spelen immers gezondheidskwesties, lichamelijk of psychisch. In de aanloop naar de decentralisaties is daar weinig aandacht aan besteed. Te weinig, lijkt het nu. Cynthia Vogeler van Per Saldo, de belangenvereniging van de pgb-budgethouders: ‘In alle geweld van de transitie is de privacy onderbelicht gebleven; de meeste aandacht ging toch echt naar het goed regelen van het zorgproces.’ Dat is ook de indruk van advocaat gezondheidsrecht Chris van Balen: ‘Gemeenten waren druk met alle contracten voor 2015 en de bezuinigingen die op hen afkwamen. Privacy was het ondergeschoven kindje.’


Dwalende dossiers

Terwijl gegevens in een medische setting nog kunnen worden beheerd, zijn ze in de praktijk van het lokaal sociaal domein toch vooral afhankelijk van hoe prudent medewerkers ermee omgaan. In het hele land zijn voorbeelden te over waar het mis gaat, of op zijn minst niet volgens het boekje. Hans Versteeg, projectleider van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), beaamt dit: ‘Er zijn incidenten. Gemeenten zijn terughoudend met het verstrekken van gegevens, maar in de praktijk dwalen dossiers wel eens over afdelingen en vragen medewerkers meer dan de bedoeling is.’

Onzorgvuldig

Uit interviews door Binnenlands Bestuur met veel mensen die met privacyschendingen van doen hebben gehad, wordt duidelijk dat onzorgvuldig omgaan met medische informatie op allerlei manieren gebeurt. Het gaat om noteren, uitwisselen, bewaren en samenvoegen. Telefoonnotities, verouderde software, te gedetailleerde notulen, onbeveiligde e-mails, cc’s naar collega’s, een uitdraai achtergelaten op het bureau, open enveloppen, een telefoniste die meer hoort dan nodig is. Gemeenten willen soms ook heel veel weten; meer dan waartoe ouders bereid zijn.


Klachten

Bij de Monitor Transitie Jeugd komen klachten binnen van allerlei aard, ook over privacy. Dat de medische gegevens een bron van zorg zijn, blijkt ook uit het feit dat het CBP bij 41 gemeenten onderzoekt hoe die omgaan met gevoelige gegevens in het sociaal domein. Een recent onderzoek door de Inspectie van het ministerie van SZW naar de beveiliging van Suwinet stemt ook niet gerust. Via Suwinet kunnen overheidsorganisaties gegevens van burgers digitaal uitwisselen. Slechts 17 procent van de gemeenten blijkt te voldoen aan de normen voor informatiebeveiliging.


Cultuuromslag

De medische privacy bewaken is hard werken. Er is een cultuuromslag nodig. Hans Versteeg van VNG: ‘Veel draait om vertrouwen, en dat moeten gemeenten toch echt bij de burger verdienen.’

 

Lees het hele artikel – met diverse voorbeelden − in Binnenlands Bestuur nr. 17 (28 augustus).

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Dafina op
in Antwoord op Pierre,

mag ik u vragen of u een van de vele ambtenaren bent die zich met deze materie bezig houdt ? En dus toegang heeft tot dossiers, want juist deze mentaliteit is al een groot probleem.

Men vreet van de zorgruif... al een opmerking waarvan mijn nekharen overeind staan. Mensen hebben niet voor hun plezier zorg nodig, daarnaast is zorg ontvangen geen GUNST, maar iets waar iedereen een flink deel van hun inkomen aan besteed om aanspraak op te kunnen maken.

De privacy is ver te zoeken in veel gemeenten. En dat kan zeer ernstige gevolgen hebben. Stel een kind van 11, psychiatrische diagnoses, heeft seksueel overschrijdend gedrag laten zien in een instelling, het kind is zelf misbruikt en verblijft momenteel in een pleeggezin. Deze gegevens staan allemaal in de dossiers die gemeenten soms laten rondzwerven. En zelfs per ongeluk "terugsturen" naar verkeerde cliënt.

Verkeerde mensen krijgen dossier thuis gestuurd, bellen de media omdat ze het schandalig vinden en voor je het weet ligt het hele verhaal en geschiedenis van het kind op straat.

Dit zijn dingen die gebeuren. Wat denkt u dat het voor gevolgen kan hebben voor het kind ?

Wetende dat een diagnose als ASS (autisme) enz. voor veel MBO scholen al reden is om jongeren te weigeren. Is het van groot belang dit soort medische gegevens alleen in handen van de juist bevoegde mensen te leggen.
Daarnaast ligt dat ook vast in de wetgeving, mensen kunnen dit ook prima zelf voorkomen.Niet klakkeloos een handtekening zetten onder de vele soorten van aanvraag en aanmeld formulieren die gemeenten hebben gemaakt. Briefje erbij dat je wel toestemming wilt geven voor het opvragen van de benodigde medische gegevens, maar alleen als dat gebeurd door bevoegde persoon en alleen de voor de aanvraag benodigde gegevens.

Daarnaast moeten ambtenaren zonder medische achtergrond tegenwoordig bij veel gemeenten ineens medische conclusies gaan trekken uit een medisch dossier. Dat is voorbehouden aan artsen e.d. Niet aan ambtenaren. En het is soms een kwestie van leven en dood, dus lijkt me voor alle partijen zinvol dat soort dingen aan de juiste personen over te laten.
Door ernst (beschouwer) op
We verkopen dagelijks onze privacy in ruil voor toegang tot onbetaalde digitale diensten aan "machten" die dat als verdienmodel hebben en niets goeds in de zin hebben.. Dat vinden we geen probleem.
Ondanks vervelende incidenten is de overheid te vertrouwen. Waarom staat nu dan steeds die uitzondering voorop?
Door Pierre op
In aanvulling op bovenstaande reacties: wat wil men nu eigenlijk? Los van bij wie de kennis nu zit, hetzij bij gemeente,rijksoverheid over zorgverzekeraar: als toch beoogd wordt efficent om te gaan met middelen en zorgverlening en er bovendien kritiek is in de vorm van overkill aan zorg is het wel handig om klantgegevens te hebben.
We moeten ervoor oppassen dat privacybewaking niet door slaat.

Degene die bij een overheidsinstelling voor de fun aan het kijken is in bestanden die met het eigen werk niets te maken heeft wacht ontslag of disciplinaire maatregelen. En de persoonlijke info is bij een bank, google of creditcardmaatschappij net zo kwetsbaar...

Als je echter vreet uit de collectieve zorgruif kun je niet over alles op je strepen gaan staan. Betaal dan alles zelf.
Makkelijkste oplossing is degene die hun privacy boven alles vinden gaan onderaan de wachtlijsten te zetten.

Door Lisanne op
De overheid moet voor de declaraties zorgen niet de gemeente.
Medische gegevens zijn daar niet eens bij nodig.
Het is beter dat de mens hier een nummer is en dat het onpersoonlijk is.
Door jeannette op
Het is toch onbegrijpelijk dat dhr. van Rijn, hoe geroemd hij ook wordt door het kabinet, net als het gehele kabinet steeds weer weg komt met deze blunders. Als ambtenaar was ik al lang ontslagen als ik zo zou blunderen als binnen het gehele zorgdossier nu gebeurd
Door doeterniettoe (-) op
Medische gegevens horen thuis bij de betreffende patiënten en medisch personeel, nergens anders.
Als dankzij wetten en regels die gegevens bij anderen terecht zouden moeten komen, kloppen die wetten en regels niet.
Maar goed, dit slechts 1 van de vele blunders van de overheid/politiek in deze dossiers.
Door ellen op
Medische gegevens horen onder het medisch beroepsgeheim, niet bij de overheid.
Door Christiane op
Privacy gevoelige informatie zeker medische moet terug naar de overheid dat is afstandelijker en vertrouwder.
Ambtenaren/wethouders zijn vaak je buren dat voelt niet prettig die informatie gaat ze niets aan.
Zeker voor kinderen die niet in een kwetsbare positie gebracht horen te worden op jonge leeftijd.
Goede jeugdzorg/psychiatrie had hier allang iets tegen ondernomen.
De overheid moet de macht houden !
De situatie had bij het oude moeten blijven.