of 59221 LinkedIn

Nieuw perspectief om schulden aan te pakken

Zijn mensen die schuldhulp afwijzen ongemotiveerd? Hersenonderzoek leert dat obstructie vaker voorkomt uit onvermogen. Dat heeft consequenties voor de lokale dienstverlening, betogen Lector Schulden en Incasso Nadja Jungmann en Helga Koper van Platform 31 in een essay in Binnenlands Bestuur.

Zijn mensen die schuldhulp afwijzen ongemotiveerd? Hersenonderzoek leert dat obstructie vaker voorkomt uit onvermogen. Dat heeft consequenties voor de lokale dienstverlening, betogen Lector Schulden en Incasso Nadja Jungmann en Helga Koper van Platform 31 in een essay in Binnenlands Bestuur.

Emotioneler
Uit onderzoek met onder meer MRI-scans blijkt dat mensen die opgroeien onder chronische stress gemiddeld genomen een andere hersenstructuur ontwikkelen. ‘Kenmerkend voor die ‘stress-structuur’ is dat je meer bij de dag gaat leven, wantrouwender wordt en veel minder nadenkt over de consequenties van je handelen. Je reageert gemiddeld genomen emotioneler en bent aanmerkelijk minder goed in het maken van plannen en de uitvoering daarvan’, schrijven Jungmann en Koper. Ook zorgt stress ervoor dat mensen sneller verouderen, eerder ziek worden en minder snel herstellen.


Van ongemotiveerd naar onvermogend
Gedrag dat vaak omschreven wordt als ‘ongemotiveerd’ is dus met deze wetenschap te betitelen als ‘tijdelijk onvermogend’, betogen Jungmann en Koper.  Mensen zijn simpelweg niet in staat om het gedrag te vertonen dat van hen verlangd wordt. Voeg dat bij de stijgende vaste lasten en het feit dat steeds meer instanties, vaak overheden, via bijzondere incassobevoegdheden facturen automatisch innen en het wordt duidelijk dat de opgave waar deze mensen voor staan steeds groter worden. Het beeld van ongemotiveerd inruilen voor dat van onvermogend, zorgt voor een verandering in de manier waarop de dienstverlening ingericht moet worden. Het vraagt om een herijking zodat mensen ondanks de beperkingen die ze hebben als gevolg van de stress, ze toch ondersteund kunnen worden, doelen kunnen stellen en die kunnen halen. Want, zo vragen Jungmann en Koper zich af, waarom vragen we van mensen dingen als zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid als mensen in stresssituaties niet de mogelijkheden hebben dit gedrag te vertonen?

 
Mobility Mentoring 

In het Amerikaanse Boston heeft de lokale social work organisatie EMPath in nauwe samenwerking met Harvard University de nieuwe inzichten verwerkt in een aanpak die ‘Mobility Mentoring’ heet en langs twee sporen werkt. “Enerzijds wordt er in de dienstverlening op allerlei manieren ingezet op stressreductie. Anderzijds wordt er voorzien in een manier van coachen (mentoring) en in specifiek ontwikkelde instrumenten die deelnemers in staat stellen om de vicieuze cirkel veroorzaakt door chronische stress  te doorbreken.’


Herinneringen sturen en belonen
In de methode worden mensen ondersteund met doel-actie plannen die helpen vaker de door henzelf gestelde doelen te realiseren. Bijvoorbeeld door sms’jes te sturen om ze eraan te herinneren dat ze een afspraak hebben of door te helpen met plannen. Het idee is dat mensen juist in staat gesteld worden hun eigen verantwoordelijkheid te nemen als ze ondersteund worden met concrete reminders of structurerende ondersteuning. Ook beloning speelt een belangrijke rol. Chronische stress leidt ertoe dat mensen bij de dag gaan leven terwijl het aanpakken van schulden vraagt om het inzicht dat iets nú doen goed is voor de lange termijn. Kleine beloningen, zoals cash, boodschappenkaarten of bijvoorbeeld spaargeld helpt hierbij.


Aandurven
Jungmann en Koper pleiten met de nieuwe Amerikaanse inzichten voor een nieuwe kijk op de begrippen als eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid. Ook het idee dat goed gedrag beloond moet worden, bijvoorbeeld met cash, is iets dat in Nederland nieuw is, maar waarmee geëxperimenteerd kan worden. ‘Als we dit aandurven dan kunnen we misschien net als in de VS in het komend jaar grotere stappen zetten dan we in de afgelopen jaren hebben gedaan’, schrijven de twee.

 

In Alphen aan den Rijn wordt vanaf dit jaar geëxperimenteerd met Mobility Mentoring. Ook andere gemeenten zijn enthousiast.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jurgen Maas op
Er zijn ook vele hoogopgeleiden met een mooi salaris die niets overhouden van hun inkomen die dik in de schulden zitten en niet met geld om kunnen gaan dit heb je in je of niet dit ligt aan je karakter en je persoonlijkheid.niet alles hoeft altijd maar doorgelinkt te worden naar de hersenen al levert dit natuurlijk weer veel geld op in de huidige decentralisatie.
Door Ellen op
Zit wel logica in natuurlijk, hoe meer stress hoe moeilijker om nog helder te denken hoe je situatie op te lossen. Uiteindelijk worden mensen apathisch en laten het gewoon maar gebeuren.
Helaas vinden velen het belangrijker dat er wraak genomen wordt voor vermeende misdragingen dan dat mensen effectief geholpen worden. Dus hoeveel wetenschappelijk bewijs ook, de meeste burgers zullen blijven zweren bij harde aanpak, op de blaren zitten, wie niet luisteren wil moet voelen en meer van die dingen. Tot ze zelf in de problemen zitten natuurlijk, maar dan luistert er niemand meer naar ze.

We snappen allemaal hoe moeilijk het is om te stoppen met roken, we begrijpen dat een verslaafde niet zomaar kan stoppen maar als het om andere vergelijkbare zaken gaat dan moeten mensen gewoon maar wat beter hun best doen. Het zou goed zijn als we meer zouden luisteren naar mensen die ergens echt goed onderzoek naar hebben gedaan, zoals de dames uit bovengenoemd essay.

Je kunt dus beter iemand niet alleen een hengel geven, maar ook vast een stapeltje vis voor de komende week.
Door Jeroen Dijkstra op
Het zou leuk en interessant zijn als er eens een openbaar hersenonderzoek werd gedaan onder het personeel van de sociale teams waarom vinden jullie stalken,pesten,machtsmisbruik en roddelen zo leuk ?
Door Niels op
Lijkt me op zich mooie methode. Maar wel weer redelijk veel op de ontwikkeling en ondersteuning van het individu gericht en, inderdaad, ook "dweilen aan de achterkant". Maar ja, we moeten als burgers meer afval gaan scheiden, tussen de middag de hulpbehoevende buurvrouw helpen en 's avonds meepraten over het groenplan van de gemeente. Boze witte man is al afgehaakt?
Door Karel (ambtenaar) op
Het betoog van Jungmann en Koper zal ongetwijfeld kloppen. Bij de oplossing die door de dames wordt aangegeven, zet ik echter vraagtekens. Goed gedrag belonen, bij wie? En hoe? Moeten we er dan ook niet naar toe om bepaalde groeperingen die onder chronische stress een andere hersenstructuur ontwikkelen tegen zichzelf in bescherming te gaan nemen? Of is het geven van een verklaring zoals "ik heb nu eenmaal een andere herstructuur" voldoende om financiele verplichtingen niet na te komen?
Bescherm dus bepaalde mensen tegen zichzelf en voorkom dat er aankopen worden gedaan waarvoor men geen budget heeft. Laten we aan de voorkant de kraan dichtdoen in plaats van aan de achterkant te gaan dweilen.