of 59236 LinkedIn

Gemeenten willen einde aan chaos bij inburgering

Sinds 2013 worden vluchtelingen en migranten niet meer door de gemeente waar ze wonen naar een taalcursus gestuurd, maar moeten ze op eigen initiatief en eigen kosten inburgeren. Maar zelf de taal leren en zelf meedoen in de Nederlandse samenleving, lijkt op een fiasco uit te lopen. Het lukt maar één op de drie inburgeraars om binnen de drie jaar die ervoor staat het verplichte examen te halen, blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Alle verantwoordelijkheid bij de inburgeraar leggen, is te hoog gegrepen, is de conclusie.

Nieuwkomers moeten zelf de taal leren en zelf meedoen in Nederland. Maar het lukt de meerderheid niet een passende inburgeringscursus te vinden op de ondoorzichtige markt. Via omwegen en achterdeurtjes proberen gemeenten weer grip te krijgen op de inburgering.

Sinds 2013 worden vluchtelingen en migranten niet meer door de gemeente waar ze wonen naar een taalcursus gestuurd, maar moeten ze op eigen initiatief en eigen kosten inburgeren. Maar zelf de taal leren en zelf meedoen in de Nederlandse samenleving, lijkt op een fiasco uit te lopen. Het lukt maar één op de drie inburgeraars om binnen de drie jaar die ervoor staat het verplichte examen te halen, blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Alle verantwoordelijkheid bij de inburgeraar leggen, is te hoog gegrepen, is de conclusie.

Bypassoperatie
Dat hadden veel gemeenten al in de gaten. ‘Vluchtelingen kennen de weg hier niet, ze weten niet welke inburgeringscursus in hun situatie het beste is’, stelt Bram Schout, beleidsadviseur economie, werk en onderwijs bij de gemeente Enschede. Daarom beginnen ze niet altijd meteen aan een taalcursus. Als gemeente de regie terugpakken, valt niet mee zolang statushouders zelf hun inburgeringscursus uitzoeken. ‘We kunnen via de bijstand wel druk uitoefenen om snel te beginnen met inburgeren, daar gebruiken we de Wet taaleis voor’, legt Schout uit.

Enschede heeft met de extra middelen die beschikbaar zijn voor het participatieverklaringtraject een bypassoperatie uitgevoerd. Sinds september volgen alle statushouders 24 weken lang vier uur in de week het Doe Mee-programma waarin ze kennis maken met alle facetten van het maatschappelijk leven in Enschede. Belangrijkste is dat het programma statushouders stimuleert al tijdens hun inburgeringstraject mee te doen aan vrijwilligerswerk en zich bij sportclubs en verenigingen aan te sluiten waar ze meteen de taal kunnen gebruiken. Dan snijdt het mes aan twee kanten. Bijkomend voordeel is dat gemeenten in contact blijven met de inburgeraars zodat ze niet meer zo makkelijk uit beeld raken.

Dringend advies
Gemeenten proberen de regie terug te krijgen, vooral om integrale trajecten op te kunnen zetten waarin het leren van de taal wordt gecombineerd met een werkervaringsplek, een beroepsopleiding of vrijwilligerswerk. Oriëntatie op het inburgeringsaanbod in hun woonplaats is een standaard onderdeel van de flankerende trajecten die steeds meer gemeenten aanbieden. Leiden startte een intensief tweejarig traject waarin inburgering en bemiddeling naar werk of scholing worden gecombineerd. Statushouders worden geacht er minimaal 24 uur per week mee bezig te zijn. De eerste zes tot twaalf weken nemen de Leidse statushouders deel aan een startgroep waarin hun diploma’s worden gewaardeerd en een leerbaarheidtest wordt afgenomen. Op grond daarvan krijgen ze een dringend advies zich in te schrijven bij een taalinstituut met een passend aanbod. ‘In negen van de tien gevallen komen ze daar ook terecht’, weet projectcoördinator Joost Bruggeman.

Onrust
In de Drechtsteden is een vergelijkbaar participatietraject gestart. Die bemoeienis zorgt voor onrust op de inburgeringsmarkt, vertelt projectleider Anneke Boven. ‘Onze adviezen leiden tot verschuivingen en dat vinden aanbieders die minder cursisten trekken natuurlijk niet leuk.’ Omdat je dus ‘herrie op de inburgeringsmarkt krijgt als je als gemeente de regierol pakt’ is het volgens haar zaak de adviezen goed te onderbouwen, maar dat is enorm lastig. Bruggeman zou het liefst terug willen naar de situatie van voor 2013 en de inburgeringstrajecten weer zelf inkopen. ‘Dan kunnen we een statushouder weer toewijzen aan een taalaanbieder en kunnen we die aanbieder houden aan de gemaakte afspraken’, aldus Bruggeman.

Goed aanbod
Volgens Jos Wienen, burgemeester van Haarlem en voorzitter van de VNG-commissie Asiel & Integratie, gaat dat te ver. Gemeenten moeten volgens hem de mogelijkheid krijgen een inburgeringstraject voor te schrijven aan een statushouder en kwaliteitseisen te stellen aan taalaanbieders. ‘Als gemeenten weer gaan sturen, kunnen ze ervoor zorgen dat er kwalitatief goede cursussen worden aangeboden waarin statushouders op een hoger niveau en sneller dan nu het geval is de taal leren, maar ook worden begeleid naar werk of een passende opleiding’, zegt hij. Het belangrijkste is dat gemeenten weer greep krijgen op de inburgering. Wienen: ‘Wij kunnen ervoor zorgen dat elke statushouder een goed aanbod krijgt. De verantwoordelijkheid bij de inburgeraar leggen is een misrekening geweest.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 7 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door doeterniettoe (-) op
Het was een gemakkelijke en vooral door de politiek gewenste en gestuurde oplossing: mensen zelf verantwoordelijk maken.
Wat in de praktijk betekent: los het maar op en als het niet lukt is dat jouw probleem. Oh ja, hier is de boete.
Alles gericht op geld en vooral geen verantwoordelijkheid bij de overheid. Of het nu gaat om zorg, onderwijs of inburgering.

En elke keer weer blijkt achteraf dat zij die waarschuwden gelijk hadden.
Ach, burgers.
Door Jan Beerenhout (Ambt.Best uurscontacten b.d.) op
Breng dan ook de Inburgeringsverplichting onder de Leerplicht(-wet).Immers: het verplichte basisonderwijs geeft ieder kind de basiskennis (taal, rekenen, enz) die nodig is voor een zelfstandig bestaan, ook al leer je na het BO nix meer bij. Door nu de leerplicht niet alleen te koppelen aan een leeftijdsgrens, maar ook aan een kennis-grens (je moet datgene verwerven, wat je gewoonlijk op de basisschool leert) krijgt iedereen, autochtoon en allochtoon, de kans en plicht kennistekort te elimineren. Het 'met lof' doorlopen van het BO, hoe oud je ook bent , levert wederzijds rechten en plichten op.
Door peter ploeger (directeur) op
Of meer greep van de gemeenten de oplossing is voor alle problemen bij de inburgeren, waag ik te betwijfelen. Deze oproep tot herstel van oude verbanden komt ook een beetje als mosterd na de maaltijd. Sinds 2013 (het begin van de nieuwe Wet Inburgering) hebben de gemeente zich ook maar al te graag verscholen achter het “argument” dat deze wet hen geen mogelijkheid bood om iets te doen. En dat de “inburgeringsmarkt” de inburgering frustreert (zie BB 07/2017) en het aanbod ondoorzichtig heeft gemaakt, is onterecht en onjuist. De inburgeringsmarkt heeft gedaan wat ze konden en mochten doen, namelijk he creëren van een inburgeringsaanbod: de wet bood daartoe de mogelijkheden.
Ik blijf praktisch: in Eindhoven huilen wij niet met de wolven in het bos.
Wij zijn gewoon aan de slag gegaan sinds 2013.
Ik noem: er is een goed functionerend Taalaanbiedersoverleg gestart. Hierbij hebben zich veel commerciële en niet- commerciële taal- en inburgeringsaanbieders aangesloten.
Er is regelmatig overleg over zaken als lacunes in het lokale aanbod, het signaleren van problemen, er is mogelijkheid voor het vragen van advies over een moeilijke casus ed. Met andere woorden: er is een soepele zelfsturing en een prettige “controle “op elkaars doen en laten. De gemeente Eindhoven neemt deel aan dit overleg. Dat wordt zeer gewaardeerd.
Er is een Taalhuis in Eindhoven, dat sedert september 2016 bezig is om zich te ontplooien.
En voor de inburgerings- en taalleszoekende klant zijn er folders ontwikkeld en een website die hen de weg wijzen. Daarnaast zijn er ook nog bureaus werkzaam in Eindhoven die zo nodig de klant met raad en daad terzijde staan. Dit alles is gerealiseerd door een grote groep zich verantwoordelijk voelende vrouwen en mannen, werkzaam op dit mooie terrein.
Meer regie bij gemeenten? Niet nodig: wij kunnen het ook zelf!


Met vriendelijke groet,


Peter Ploeger,
MVV Advies Bureau Eindhoven,
Hertogstraat 1 C
5611 PA Eindhoven.
06-40142044.
Door H. Wiersma (gepens.) op
We moeten al jaren leven met wettelijk prutswerk op het gebied van vluchtelingen en asielzoekers. Hoogste tijd dat er op Rijksniveau nu eens voor snelle (via verkorte procedures ook in beroep) en duidelijke regelingen wordt gezorgd.

Relevante Parlementaire Dossiers