of 59045 LinkedIn

Gemeenten hebben slecht zicht op zorgmijders Wmo

Gemeenten hebben slecht zicht op het aantal mensen dat afziet van zorg door de  (te) hoge eigen bijdragen die zij voor Wmo-voorzieningen moeten betalen. Bij de meeste gemeenten worden zorgmijders niet geregistreerd. Dat blijkt uit onderzoek dat op verzoek van het ministerie van VWS is uitgevoerd door ZorgmarktAdvies.

Gemeenten vinden het moeilijk inzicht te krijgen in het aantal mensen dat afziet van zorg door de (te) hoge eigen bijdragen die zij voor Wmo-voorzieningen moeten betalen. Zij hebben weinig tot geen zicht op de groep mensen die (mogelijk) wel hulp of ondersteuning nodig heeft, maar zich niet meldt bij de gemeente of het sociaal wijkteam. Bij de meeste gemeenten worden zorgmijders niet geregistreerd. Staatssecretaris Van Rijn (VWS, PvdA) vindt gemeenten hier alerter op moeten zijn.

Onevenredig

Een belangrijk deel van de Wmo-cliënten met een modaal inkomen vindt de hoogte van de eigen bijdragen onredelijk en veel Wmo-gebruikers met een inkomen net boven 130 procent van het sociaal minimum hebben het gevoel onevenredig zwaar te worden belast. Dat blijkt uit kwalitatief onderzoek naar eigen bijdragen voor Wmo-voorzieningen, dat op verzoek van het ministerie van VWS onder tien gemeenten is uitgevoerd door ZorgmarktAdvies. De onderzoekers hebben naast medewerkers van gemeenten ook 90 cliënten uit die tien gemeenten geïnterviewd, waaronder 29 (gedeeltelijke) ‘zorgmijders’.

 

Zorgmijding

De onderzochte gemeenten geven aan dat ongewenste zorgmijding in enkele gevallen voorkomt. Er is geen substantiële groep mensen die systematisch afziet van zorg omdat ze de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Hoewel de zorgmijders om verschillende redenen afzien van zorg, spelen financiële motieven bij de meeste geïnterviewde zorgmijders een belangrijke rol bij, stellen de onderzoekers. ‘Een belangrijk deel van de zorgmijders redt zich en weet (soms met hulp van de gemeente) een goedkopere en soms zelfs betere oplossing te realiseren. Enkele zorgmijders geven aan zich nog net staande te kunnen houden, maar wel in een kwetsbare situatie te verkeren.’

 

Verlagen eigen bijdrage

De meeste gemeenten hebben bewust lokale keuzes gemaakt ten aanzien van het eigen bijdrage-beleid, zo blijkt verder uit het kwalitatieve onderzoek. Zes van de tien onderzochte gemeenten (Midden-Delfland, Zwartewaterland, Reimerswaal, Veenendaal, Sittard-Geleen en Apeldoorn) hebben bewust gekozen de landelijke parameters volledig te volgen. ‘De inschatting van deze zes gemeenten was dat door de opgelegde taakstellingen alle financiële middelen hiervoor noodzakelijk waren’, aldus de onderzoekers. Met name grotere gemeenten verlagen de eigen bijdrage voor hun Wmo-cliënten door van die landelijke parameters af te wijken, zoals Amsterdam en Dordrecht. Ook zetten met name grotere gemeenten andere instrumenten in om zorgbehoevenden zo veel mogelijk financieel te ontlasten. Eindhoven heeft de totale eigen bijdrage voor maatwerkvoorzieningen gemaximeerd op 270 euro per vier weken. Dordrecht heeft de eigen bijdrage voor onder meer begeleiding en dagbesteding op nul gesteld en Den Haag die voor de begeleiding beperkt tot maximaal 200 euro per vier weken. In de gemeente Amsterdam is een motie aangenomen om de eigen bijdrage voor individuele begeleiding en dagbesteding per 2017 af te schaffen.

 

Slechte informatie

De informatievoorziening over de eigen bijdrage vinden Wmo-cliënten niet optimaal, zo blijkt verder uit het onderzoek. Zij vinden het onder meer vreemd dat de gemeente niet vooraf kan vertellen hoeveel eigen bijdrage moet worden betaald.

 

Alertheid

Staatssecretaris Van Rijn  vindt het belangrijk dat ‘gemeenten zicht krijgen op de zorgmijders, zodat zij samen met de cliënt kunnen zoeken naar een passende oplossing voor de ondersteuningsvraag’, zo schrijft hij in zijn reactie op het onderzoek aan de Kamer. Het is zaak ‘gemeenten alert zijn op situaties waarin mensen ondersteuning nodig hebben, maar daar vanwege hun financiële situatie geheel of gedeeltelijk van afzien. Gemeenten dienen deze ‘alertheid’ te betrekken in het onderzoek ten behoeve van de ondersteuningsvraag van de cliënt. Registratie en nazorg van iemand die afziet van ondersteuning zijn hierbij belangrijke elementen.’ Samen met gemeentekoepel VNG roept Van Rijn gemeenten op ‘meer aandacht aan te geven aan vormen om zorgmijders in beeld te krijgen en daarop actie te ondernemen’.

 

Betere inschatting 

Ook de informatievoorziening door gemeenten moet beter. Volgens Van Rijn hebben het CAK – dat de eigen bijdragen berekent en int - en de VNG verbeteracties in gang gezet. ‘Verder onderzoeken we samen met het CAK en de Belastingdienst of de inkomens- en vermogensgegevens, met inachtneming van privacyaspecten, geïntegreerd kunnen worden in de rekentool van het CAK.’ Met deze tool kan tijdens het zogeheten keukentafelgesprek een indicatie worden gegeven van de hoogte van de eigen bijdrage. ‘Wanneer betrouwbare inkomens- en vermogensgegevens onderdeel zijn van de rekentool, verwachten wij dat gemeenten beter in staat zijn cliënten te informeren over de eigen bijdrage’, aldus Van Rijn in zijn brief. Hij streeft ernaar de Kamer begin 2017 nader over dit voorstel te informeren.

 

Onderzoek

Uit eerder onderzoek van Binnenlands Bestuur en Ieder(in) onder een krappe zeventig gemeenten en ruim 600 Wmo-cliënten bleek dat een kwart van de zorgbehoevenden vanwege de (te) hoge eigen bijdrage afziet van zorg. De Wmo-gebruikers stelden dat de informatievoorziening onder de maat was. Gemeenten bleken toen nog nauwelijks maatregelen te nemen om de financiële pijn van hun inwoners te verzachten. Inmiddels hebben diverse gemeenten, zoals ook het onderzoek van ZorgmarktAdvies uitwijst, maatregelen genomen om de eigen bijdrage te verlagen of af te schaffen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Magdalena (Jurist sociaal domein en projectleider onderzoek naar overschot Wmo-budget gemeente Teylingen) op
Gemeente Teylingen heeft onlangs onderzoek gedaan naar het overschot op het Wmo-budget.Uit het onderzoek van AEF bleek dat de eigen bijdrage zeer weinig invloed heeft op het niet afnemen van zorg/ondersteuning. Zie ook http://m.binnenlandsbestuur.nl/nieuws/inschattin …
Door Max (doodzonde) op
Er worden steeds vaker beelden geschetst door de teams die helemaal niet juist zijn.
Door Dikkers op
Het is toch niet te geloven, dat de gemeenten zo weinig weet van haar burgers. Overschot WMO bijdrage rijk kan dan nu eens ingezet worden om dit wel goed in kaart te brengen.
Door Zorgmijder op
Ik heb geen vertrouwen in het wijkteam, er zitten mensen in van instellingen waar ik nooit meer mee te maken wil hebben. Daarnaast is het steeds een geregel. Ik heb autisme en had in de AWBZ een coach die ik vertrouwde. Door de Wmo kan dat niet meer. Ze hebben voor een jaar een uitzondering gemaakt. Ik was al een zorgmijder doordat het hulpaanbod niet aansloot nl de Ggz kon vanwege haar regels niet aan huis komen. Pas toen ik daardoor 13 jaar niet meer uit huis kwam en mijn moeder via bemiddeling van een psychiater uit een andere stad, kon dit wel. Door de medicatie is mijn situatie verbeterd en heb ik ook een gzpsycholoog gevonden die eerst aan huis wilde komen en mij later stapje voor stapje meer uit huis bracht. In de wmo kan dat niet, de indicatie is ook maar voor een jaar en ik hen te maken met de mensen die mij tioen niet begrepen. Ik wil dus ook niets meer met de Wmo te maken hebben. Ik trek de deur achter mij dicht en niemand komt er meer in.
Door Rudolf op
Er is een heel erg goed zicht op zorgmijders gedrag volgens ons sociale en ggz team van de gemeente is iedereen incl. alle ambtenaren en personeel zelf natuurlijk gehandicapt,lichamelijk ongezond
of gek ook de nieuwe bewoners worden meteen onderzocht en gescreend heeft dhr. van Rijn wel in de gaten in wat voor toestand we hier leven ?
Door loekoek (vm. jur.medew.gsd) op
Geheel eens met Jaap van Velzen. Daarnaast draaf ik toch niet op bij een gemeente wanneer ik op voorhand weet dat ik voor Jan l.l. kom. Zorgmijden kan worden voorkomen door het volledig afschaffen van eigen bijdragen/eigen risico enz.
In Rotterdam kan de bijstandsklant een Iza-Cura zorgverzekering aangaan met een kleine subsidie door de gemeente. Al met al betaal je onnodig veel premie omdat je elders, wanneer je niet te gek veel kosten maakt, veel goedkoper uit bent. Het is een rommeltje in uitkeringsland. dat is kennelijk de bedoeling want eigen werkgelegenheid is belangrijker dan de klant.
Door Jaap van Velzen (adviseur, o.a. voorzieningen) op
Gewoon ophouden met misleidend en suggestief zorgmijdersonderzoek.