of 59232 LinkedIn

‘Na 7 jaar welstandsvrij bouwen geen schendingen in straatbeeld’

Gemeenten mogen zelf bepalen of ze een welstandstoets laten uitvoeren bij (ver)bouwprojecten. In Boekel is het al 7 jaar afgeschaft en werkt het perfect.

Gemeenten mogen voortaan zelf bepalen of ze een welstandstoets laten uitvoeren bij (ver)bouwprojecten. Er zijn al positieve ervaringen met welstandsvrij bouwen, maar gemeenten moeten wel een kader hanteren, leert de ervaring.

‘Wij redeneren niet vanuit de angst dat mensen hun huis verbouwen met een lelijk resultaat en vertrouwen erop dat mensen zelf rekening houden met het straatbeeld. Na 7 jaar welstandsvrij bouwen komen wij geen schending van ons mooie stadsbeeld tegen’, zegt André van der Vleuten, senior medewerker VROM in Boekel, beslist.

 

Het Brabantse dorp was de eerste gemeente die in 2004 het welstandsbeleid afschafte en zich terugtrok uit de regionale welstandscommissie. Boekel introduceerde de bouwvergunning aan de balie. Iemand die zich bij het gemeentehuis meldt voor een bouwvergunning, krijgt deze - onder bepaalde voorwaarden - direct mee. Wanneer burgers een architect in de arm nemen, betalen ze minder leges. Alle kleine verbouwingen verlopen via deze procedure.

 

Sindsdien zijn in Boekel enkele honderden woningen en bedrijfspanden gebouwd. Van der Vleuten: ‘Mensen weten heel goed dat ze gezien de waarde en verkoopbaarheid van hun huis, zeker in deze tijd, geen gekke dingen moeten uithalen. Bovendien blijkt keer op keer dat burgers er haast een universeel beeld van ‘een mooi huis of straatbeeld’ op nahouden.’

 

Drijfveer

 

Het kabinet schaft de welstandscommissies per 1 januari 2013 af, als de nieuwe Omgevingswet wordt ingevoerd. Tot die tijd mogen gemeenten zelf bepalen of en wanneer zij de commissies om advies vragen. Minder regels en meer verantwoordelijkheid voor de burgers, is de drijfveer. Ook is er de hoop op snellere bouwprocedures. ‘Sinds Boekel’ experimenteren meer gemeenten met een welstandsvrij of -luw beleid. Het Brabantse Woudrichem is sinds 2007 nagenoeg welstandvrij. In de vestingstad (waar in de historische kern wel welstandsregels gelden) heerst tevredenheid.

 

Ook in onder meer Marum, Uden, Gouda, Gemert, Bakel, Peel en Maas zijn experimenten gaande. In Amersfoort ligt een voorstel om een aantal wijken ‘welstandsvrij’ te verklaren. ‘Dit geldt niet voor de historische binnenstad en beeldbepalende routes’, licht stedenbouwkundige Willemijn Hellemans toe. ‘Ik ben heel benieuwd. Mensen zijn trots op hun woning en zo’n experiment bevordert de creativiteit. Anderzijds ben ik persoonlijk natuurlijk beducht voor mogelijk foute uitzonderingsgevallen’, zegt Hellemans. Ze benadrukt dat bestemmingsplannen de bouwhoogte en het bouwvolume blijven bepalen en dat het Bouwbesluit de toets aan technische regels blijft voorschrijven.

 

Dit voorjaar meldde Eindhoven welstandsvrij te worden, vergelijkbaar met het Amersfoorste experiment. Navraag leert dat er nog geen voorstel in de raad is behandeld. Woordvoerder René van den Nieuwenhof: ‘Op basis van de inspraak is het oorspronkelijke voorstel behoorlijk aangepast. Na de eerste commissiebehandeling is het voorstel aangevuld met de ambitie om burgers actief te betrekken bij welstand. Daarnaast wil de gemeente actief de kennis (en studenten) van de opleidingsinstellingen TUe en de Design-academy betrekken bij de invulling van welstand en ruimtelijke kwaliteit.’ Een raadsvoorstel daartoe is onder behandeling van de raadscommissie.


‘Waken voor willekeur’

De Federatie Welstand (FW) wil samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gemeenten voorzien van een welstandskader. Flip ten Cate, directeur van Federatie Welstand (FW), de koepel van welstandscommissies: ‘Gemeenten moeten zorgvuldig nadenken welke plekken ze welstandsvrij verklaren, waar ze welstandsluw worden en waar ze strikte welstandsregels willen handhaven. Ze moeten waken voor willekeur, voor wethouders die het ene plan wel en het andere niet langs de welstandscommissie laten gaan. Je moet ook de procedure zorgvuldig aangeven.’

 

FW en VNG willen ook toewerken naar ‘integrale adviseurs’, die vanaf 2013 de algemene ruimtelijke kwaliteit volgens de Omgevingswet kunnen waarborgen. Ten Cate: ‘Dus landschap, landbouw, natuur, recreatie, stedenbouw, monumenten en welstand in één hand.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Henk Daalder Duurzame Brabanders op
Veel eigen parochie prekers in de reacties
De kern van het probleem is de ontevredenheid in de samenleving over de macht van die eigen parochie prekers.

Ze hadden de kans een positieve kracht te zijn in de samenleving, maar verkozen hun eigen visie door te drukken.

De fout in de structuur is dat de beeldbepalers niet betaald worden door de opdrachtgever.
Als opdrachtgevers gestimuleerd worden tot het laten ontwerpen van een gebouw met hoge(re) architectonische kwaliteit, ontstaat die kwaliteit ook

Architecten moeten beter hun best doen opdrachtgevers mooi te laten bouwen .
Dat een gebouw dan langer zijn waarde behoudt.
Door alice van hest (jurist) op
het is een goede zaak als het huidige welstandsbeleid op de schop zou gaan. Als burger heb je geen enkele kans als de welstandscommissie 'tegen' je is: ze hebben hun eigen ideeën. Om daar tegenin te gaan moet je een tegenadvies overleggen aan het college van B&W die dan een keuze maakt uit het oorspronkelijke advies en het tegenadvies. Dit brengt kosten met zich mee en de uitkomst is erg ongewis.
Welstandscommissies zijn (meestal) ook erg ouderwets: alleen de gevestigde ideeën mogen uitgevoerd worden. Dat is jammer want architectuur is een kunst.
Indien er welstandstoezicht is dan zou er ook eens gekeken moeten worden naar de stenige tuinen en monsterlijke ornamenten, maar ja dan kom je weer in de sfeer van 'smaak'. Laat welstand dus maar achterwege en regel wel bepaalde dingen goed in het bestemmingsplan. De meeste ontwerpers en bouwers hebben echt wel smaak.
Door Frank Zuylen (stedebouwkundige/voormalig rayonarchitect welstand) op
In het kabinetsstandpunt is geen plaats meer voor de belangen van de burger, behalve in een actieve hoedanigheid van opdrachtgever/bouwer. Burgers die zelf niet bouwen kunnen alleen nog maar toekijken. Wat zij ervan vinden is naar het oordeel van het kabinet irrelevant.


Ik kan me best voorstellen dat welstandstoezicht niet altijd en overal noodzakelijk is. Maar dat de burger geen enkel recht van spreken meer heeft over de kwaliteit van het bouwen in zijn/haar woonomgeving is ondemocratisch en speelt alleen maar in op de wensen van (bouw-)bedrijven en projectontwikkelaars.


Laat de burger in ieder geval de mogelijkheid bezwaar te maken tegen (het uiterlijk van) een bouwplan, als hij/zij van mening is dat het plan niet in de omgeving past. Een onafhankelijke welstandscommissie kan dan beoordelen of dat bezwaar terecht is.


Het lijkt mij een goed idee als de aanvrager bij de aanvraag van een bouwvergunning schriftelijk moeten verklaren dat hij kennis heeft genomen van de relevante bepalingen uit de welstandsnota c.q. het beeldkwaliteitsplan en zijn plan ontwikkeld heeft met inachtneming van deze bepalingen.


Dan wordt men gedwongen om zich vooraf te verdiepen in de criteria uit welstandsnota respectievelijk beeldkwaliteitsplan die op de betreffende bouwlocatie van toepassing zijn.
Door Morsink (Ondernemer / raadslid) op
Ik ben van mening dat welstandscommissies een te grote invloed hebben op een bouwaanvraag.Het kabinet voert een kan bepaling in zodat gemeenten minder regels en blokkades tegen komen en zelf met hun welstandsnota en bouwverordening ingepast in het bestemmingsplan heel goed instaat zijn om hier een goed criteria aan te geven. De wetgever is dit ook van mening. Verder kan een architect /opdrachtgever/ gemeente in driehoeks verband sneller tot de juiste keuze komen. De regels waaraan men zich moet houden zijn in de woningwet vast gelegd. Kan me goed vinden in het voorstel van Donner.
Door Hans Pietersma (Rayonarchitect) op
Met het voorstel van Donner ontstaat het reële risico dat welstand een speelbal van de plaatselijke politiek zal worden. Snelle succesje’s, een scope van maximaal 4 jaar en het overnemen van heersende sentimenten dat gaat het toekomstige ruimtelijk kwaliteitsbeleid bepalen. Kijkend naar Boekel, met het “Boekelse ambitieniveau” gaat er in Boekel niets mis. Boekel is echter een kleine gemeente met relatief weinig dynamiek. Boekel is dan ook niet de maat der dingen. Welstand is een instrument dat een gemeente tot zijn beschikking heeft om ruimtelijke kwaliteit te bewerkstelligen of te behouden. Met welstandstoezicht, in wat voor een vorm dan ook, bewaak je de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Dat is een maatschappelijk belang en een taak en verantwoordelijkheid die enkel de overheid of gemeente op zich kan nemen. Een individuele aanvrager, particulier, ondernemer of professional heeft daar over het algemeen minder oog voor. Wat mij betreft liever het huidige wettelijk goed geregelde welstandstoezicht, onafhankelijk, professioneel, transparant, openbaar, en met rechtszekerheid voor aanvragers dan geen toezicht of gebrekkig geregeld toezicht met risico van willekeur van ambtenaren of plaatselijke politiek en gemeentelijke “witte architectenlijstjes”.
Door Flip ten Cate (directeur Federatie Welstand) op
Wie denkt dat Boekel representatief is voor Nederland (zoals BB's koppenmaker kennelijk) heeft een rooskleurig beeld van ons land en onze sociale controle. Overigens zijn er wel degelijk schendingen in het Boekelse straatbeeld, waar buren tegen te hoop lopen.
Het is beslist niet waar dat de welstandscommissies per 1 januari 2013 worden afgeschaft. Dat een ANP-journalist geen kabinetsbrief kan lezen, verbaast niet, dat BB de leugen herhaalt wel - te weinig redacteuren om de feiten even te checken?
In de loop van 2013 zal wellicht de Omgevingswet worden ingevoerd, die alle wet- en regelgeving ten aanzien van bouwen, milieu en ruimtelijke ordening overhoop haalt. Uiteraard wordt daarbij ook grondig nagedacht over alle instrumenten voor borging van ruimtelijke kwaliteit, zoals het bestemmingsplan, de milieunormen, de rechtspositie van belanghebbenden en, inderdaad, ook de instrumenten voor borging van ruimtelijke kwaliteit zoals de welstand. Wij discussiëren volop mee over die nieuwe Omgevingswet.
Door Gert-Jan van Leeuwen (sr adv Vereniging BWT Nederland) op
Het kabinet schaft de welstandscommissies niet af per 1-1-2013, maar wil de 'kan-bepaling' invoeren die gemeenten de mogelijkheid geeft om bouwplannen ook buiten de welstandscommissie om te laten toetsen, met name door ambtenaren. Voor eenvoudige bouwwerken is dat aan de hand van harde criteria goed te doen, maar voor meer complexe plannen zal dat niet lukken. Dat is de reden waarom o.a. de BNA goed in de gaten heeft dat dit voorstel helemaal niet leidt tot extra vrijheid voor hun vakgebied en wel tot veel meer discussie en stagnatie. Overigens werkt mijn organisatie met de Federatie Welstand samen aan een handreiking voor gemeenten op dit punt.